← Suuraji fof
Suurah 1343 ayaaji

الرعد

Ar-Ra'd

The Thunder

Firoore

Suɓo ɗemngal

1

الٓمٓرۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِۗ وَٱلَّذِيٓ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ ٱلۡحَقُّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يُؤۡمِنُونَ

Aliflammeemra tilka ayatu alkitabi waallathee onzila ilayka min rabbika alhaqqu walakinna akthara alnnasi la yuminoona

Alif, Laam, Miim,[1] Raa. Ɗee ko aayeeje deftere nden; jippinaande nden e maaɗa immorde ka Joomi maa ko goonga; kono ko ɓuri ɗuuɗude e yimɓe ɓen ɓe ngooŋɗintaa.

2

ٱللَّهُ ٱلَّذِي رَفَعَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ بِغَيۡرِ عَمَدٖ تَرَوۡنَهَاۖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ وَسَخَّرَ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ كُلّٞ يَجۡرِي لِأَجَلٖ مُّسَمّٗىۚ يُدَبِّرُ ٱلۡأَمۡرَ يُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُم بِلِقَآءِ رَبِّكُمۡ تُوقِنُونَ

Allahu allathee rafaAAa alssamawati bighayri AAamadin tarawnaha thumma istawa AAala alAAarshi wasakhkhara alshshamsa waalqamara kullun yajree liajalin musamman yudabbiru alamra yufassilu alayati laAAallakum biliqai rabbikum tooqinoona

Ko Alla woni ɓamtuɗo kammuuli ɗin doose ɗe on nji'ataa. refti O fotondiri ka dow 'Arshi, O elti naange ngeen e lewru ndun: kala majji no doga haa e lajal innaangal. Hino toppitoo fiyaakuuji ɗin, Homo fensita aayeeje ɗeen belejo'o on njanante kawwroygol e Joomi mon.

3

وَهُوَ ٱلَّذِي مَدَّ ٱلۡأَرۡضَ وَجَعَلَ فِيهَا رَوَٰسِيَ وَأَنۡهَٰرٗاۖ وَمِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ جَعَلَ فِيهَا زَوۡجَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِۖ يُغۡشِي ٱلَّيۡلَ ٱلنَّهَارَۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ

Wahuwa allathee madda alarda wajaAAala feeha rawasiya waanharan wamin kulli alththamarati jaAAala feeha zawjayni ithnayni yughshee allayla alnnahara inna fee thalika laayatin liqawmin yatafakkaroona

Ko Kaŋko woni fontuɗo leydi ndin, O waɗi e majji pelle e caatli. E kala (noone) e dimɗe, o waɗi e majje noone ɗiɗi resindirayɗi. Homo suddira jemma on ñalawma on. Wonii e ɗuum, maandeeji wonan`de yimɓe miijitotooɓe.

4

وَفِي ٱلۡأَرۡضِ قِطَعٞ مُّتَجَٰوِرَٰتٞ وَجَنَّـٰتٞ مِّنۡ أَعۡنَٰبٖ وَزَرۡعٞ وَنَخِيلٞ صِنۡوَانٞ وَغَيۡرُ صِنۡوَانٖ يُسۡقَىٰ بِمَآءٖ وَٰحِدٖ وَنُفَضِّلُ بَعۡضَهَا عَلَىٰ بَعۡضٖ فِي ٱلۡأُكُلِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ

Wafee alardi qitaAAun mutajawiratun wajannatun min aAAnabin wazarAAun wanakheelun sinwanun waghayru sinwanin yusqa bimain wahidin wanufaddilu baAAdaha AAala baAAdin fee alokuli inna fee thalika laayatin liqawmin yaAAqiloona

Hino ka leydi tummbe ɓadondirɗe, e gese 'inabu, e remuruuji, e tamarooje dukkinɗe e ɗe wonaa ɗukkinɗe, heɗe yarniree ndiyam ngootam, Miɗen ɓurna yoga majji dow yoga ka dakamme. Wonii e ɗuum, maandeeji wonan´de yimɓe haqqilooɓe.

5

۞وَإِن تَعۡجَبۡ فَعَجَبٞ قَوۡلُهُمۡ أَءِذَا كُنَّا تُرَٰبًا أَءِنَّا لَفِي خَلۡقٖ جَدِيدٍۗ أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِرَبِّهِمۡۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ ٱلۡأَغۡلَٰلُ فِيٓ أَعۡنَاقِهِمۡۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ

Wain taAAjab faAAajabun qawluhum aitha kunna turaban ainna lafee khalqin jadeedin olaika allatheena kafaroo birabbihim waolaika alaghlalu fee aAAnaqihim waolaika ashabu alnnari hum feeha khalidoona

Si a ŋalɗay, -haawete-haray ko konngol maɓɓe ngol jojji ŋalɗude:-haawniinde- "Eyoo si men wontii mbulmbuldi, mene men wontat e tagoore hesre?" Ko ɓeen ngoni yedduɓe Joomi mun ɓen, ko ɓeen tonngoytee ka daaɗe mun, ko ɓen kadi ngoni yimɓe Yiite; kamɓe ko ɓe luttooɓe e magge.

6

وَيَسۡتَعۡجِلُونَكَ بِٱلسَّيِّئَةِ قَبۡلَ ٱلۡحَسَنَةِ وَقَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِمُ ٱلۡمَثُلَٰتُۗ وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغۡفِرَةٖ لِّلنَّاسِ عَلَىٰ ظُلۡمِهِمۡۖ وَإِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ

WayastaAAjiloonaka bialssayyiati qabla alhasanati waqad khalat min qablihimu almathulatu wainna rabbaka lathoo maghfiratin lilnnasi AAala thulmihim wainna rabbaka lashadeedu alAAiqabi

Heɓe hawjirane bone on ado moƴƴere nden. Gooŋɗii wulike ado maɓɓe [lepte] yeruuje majje. Pellet, Joomi maa ko Jom-haforanal wonan`de yimɓe ɓeen, e tooñe maɓɓe ɗeen. Pellet kadi Joomi maa, ko cɗttuɗo lepte.

7

وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ ءَايَةٞ مِّن رَّبِّهِۦٓۗ إِنَّمَآ أَنتَ مُنذِرٞۖ وَلِكُلِّ قَوۡمٍ هَادٍ

Wayaqoolu allatheena kafaroo lawla onzila AAalayhi ayatun min rabbihi innama anta munthirun walikulli qawmin hadin

Ɓeen heefereɓe no wi'a: "Ko haɗno maande jippiniree e makko immorde ka Joomi makko?" Anndu ko an ko a jertinoowo, hino woodani yimɓe kala pewnoowo.

8

ٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تَحۡمِلُ كُلُّ أُنثَىٰ وَمَا تَغِيضُ ٱلۡأَرۡحَامُ وَمَا تَزۡدَادُۚ وَكُلُّ شَيۡءٍ عِندَهُۥ بِمِقۡدَارٍ

Allahu yaAAlamu ma tahmilu kullu ontha wama tagheedu alarhamu wama tazdadu wakullu shayin AAindahu bimiqdarin

Alla no anndi ko roondotoo kala deyel, e ko renngaaji ɗin ustata e ko ɗi ɓeydata. Kala huunde ka makko, ko eɓɓaa-ɗum.

9

عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ٱلۡكَبِيرُ ٱلۡمُتَعَالِ

AAalimu alghaybi waalshshahadati alkabeeru almutaAAali

gannduɗo k owirniiɗi e feeñuɗi, mawɗo, toownitiiɗo.

10

سَوَآءٞ مِّنكُم مَّنۡ أَسَرَّ ٱلۡقَوۡلَ وَمَن جَهَرَ بِهِۦ وَمَنۡ هُوَ مُسۡتَخۡفِۭ بِٱلَّيۡلِ وَسَارِبُۢ بِٱلنَّهَارِ

Sawaon minkum man asarra alqawla waman jahara bihi waman huwa mustakhfin biallayli wasaribun bialnnahari

Hino fota [ka makko ganndugol] oon cuuɗuɗo konngol e mooɗon, e on peññinɗo ngol, on cuuɗiratɗo jemma, e on jaltiniroowo ñalawma.

11

لَهُۥ مُعَقِّبَٰتٞ مِّنۢ بَيۡنِ يَدَيۡهِ وَمِنۡ خَلۡفِهِۦ يَحۡفَظُونَهُۥ مِنۡ أَمۡرِ ٱللَّهِۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوۡمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُواْ مَا بِأَنفُسِهِمۡۗ وَإِذَآ أَرَادَ ٱللَّهُ بِقَوۡمٖ سُوٓءٗا فَلَا مَرَدَّ لَهُۥۚ وَمَا لَهُم مِّن دُونِهِۦ مِن وَالٍ

Lahu muAAaqqibatun min bayni yadayhi wamin khalfihi yahfathoonahu min amri Allahi inna Allaha la yughayyiru ma biqawmin hatta yughayyiroo ma bianfusihim waitha arada Allahu biqawmin sooan fala maradda lahu wama lahum min doonihi min walin

Hino woodani mo lomtondirooɓe yeeso makko e ɓaawo makko, heɓe ndeenira mo yamiroore Alla. Pellet Alla waylataa ko woni e yimɓe, haa ɓe mbayla ko woni kon e maɓɓe. Si Alla faandanike yimɓe bone, alaa yiltoowo mo. Alanaa ɓe gaanin makko giɗo-heftoowo.

12

هُوَ ٱلَّذِي يُرِيكُمُ ٱلۡبَرۡقَ خَوۡفٗا وَطَمَعٗا وَيُنشِئُ ٱلسَّحَابَ ٱلثِّقَالَ

Huwa allathee yureekumu albarqa khawfan watamaAAan wayunshio alssahaba alththiqala

Ko Kaŋko woni kollirayɗo on maƴe ɗen kulul [ɗe] e tamƴinagol [toɓo]; O fuɗɗa ɗeen duule tedduɗe.

13

وَيُسَبِّحُ ٱلرَّعۡدُ بِحَمۡدِهِۦ وَٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ مِنۡ خِيفَتِهِۦ وَيُرۡسِلُ ٱلصَّوَٰعِقَ فَيُصِيبُ بِهَا مَن يَشَآءُ وَهُمۡ يُجَٰدِلُونَ فِي ٱللَّهِ وَهُوَ شَدِيدُ ٱلۡمِحَالِ

Wayusabbihu alrraAAdu bihamdihi waalmalaikatu min kheefatihi wayursilu alssawaAAiqa fayuseebu biha man yashao wahum yujadiloona fee Allahi wahuwa shadeedu almihali

Digge ɗeen no senina mo yettugol mo, e maleykaaji ɓen, immorde e kulol makko. o wurta parñite ɗen, O meminira ɗe on mo o muuyi. Kamɓe heɓe wennja fii Alla, Kaŋko non ko O saɗtuɗo nanngal.

14

لَهُۥ دَعۡوَةُ ٱلۡحَقِّۚ وَٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَسۡتَجِيبُونَ لَهُم بِشَيۡءٍ إِلَّا كَبَٰسِطِ كَفَّيۡهِ إِلَى ٱلۡمَآءِ لِيَبۡلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَٰلِغِهِۦۚ وَمَا دُعَآءُ ٱلۡكَٰفِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَٰلٖ

Lahu daAAwatu alhaqqi waallatheena yadAAoona min doonihi la yastajeeboona lahum bishayin illa kabasiti kaffayhi ila almai liyablugha fahu wama huwa bibalighihi wama duAAao alkafireena illa fee dalalin

Hino woodani oo noddaandu goonga! Ɗiin ɗi ɓe noddata ko woori Mo, ɗi jaabotaako ɓe e huunde; si wanaa wano fontuɗo newe mun e ndiyam fii yo ɗam yotto hunnduko makko, kono ɗam wonaani joottotoo-ɗam kon (hunnduko). Noddaandu heefereɓe ɓen wonaani si wonaa e majjere.

15

وَلِلَّهِۤ يَسۡجُدُۤ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ طَوۡعٗا وَكَرۡهٗا وَظِلَٰلُهُم بِٱلۡغُدُوِّ وَٱلۡأٓصَالِ۩

Walillahi yasjudu man fee alssamawati waalardi tawAAan wakarhan wathilaluhum bialghuduwwi waalasali

Ko Alla woni ko sujjannta, denndaangal ko woni ka kammuuji e la leydi, ɗoftaare e waawneede, e ɗowdiiji maɓɓe, bimmbi e kiikiiɗe.

16

قُلۡ مَن رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ قُلِ ٱللَّهُۚ قُلۡ أَفَٱتَّخَذۡتُم مِّن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءَ لَا يَمۡلِكُونَ لِأَنفُسِهِمۡ نَفۡعٗا وَلَا ضَرّٗاۚ قُلۡ هَلۡ يَسۡتَوِي ٱلۡأَعۡمَىٰ وَٱلۡبَصِيرُ أَمۡ هَلۡ تَسۡتَوِي ٱلظُّلُمَٰتُ وَٱلنُّورُۗ أَمۡ جَعَلُواْ لِلَّهِ شُرَكَآءَ خَلَقُواْ كَخَلۡقِهِۦ فَتَشَٰبَهَ ٱلۡخَلۡقُ عَلَيۡهِمۡۚ قُلِ ٱللَّهُ خَٰلِقُ كُلِّ شَيۡءٖ وَهُوَ ٱلۡوَٰحِدُ ٱلۡقَهَّـٰرُ

Qul man rabbu alssamawati waalardi quli Allahu qul afaittakhathtum min doonihi awliyaa la yamlikoona lianfusihim nafAAan wala darran qul hal yastawee alaAAma waalbaseeru am hal tastawee alththulumatu waalnnooru am jaAAaloo lillahi shurakaa khalaqoo kakhalqihi fatashabaha alkhalqu AAalayhim quli Allahu khaliqu kulli shayin wahuwa alwahidu alqahharu

Maaku: "Ko hommbo jeyi kammuuji ɗiin e leydi ndin?" Maaku: "Ko Alla". Maaku: "E on njogiti gaanin makko, keediiɗi ɗi mbaawanaa ko'e majji nafa wanaa lorra?" Maaku: "Hara bumɗo e ji'iiwo no fota? Kaa hara niɓe ɗen fotay e ndaygu ngu? Kaa ɓe waɗan Alla kafidiiɓe tagirɓe wano tagoore makko nde, tagoore nde nanndari ɓe? Maaku: "Ko Alla woni takɗo kala huunde, ko Kaŋko woni bajjo, poolɗo".

17

أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَسَالَتۡ أَوۡدِيَةُۢ بِقَدَرِهَا فَٱحۡتَمَلَ ٱلسَّيۡلُ زَبَدٗا رَّابِيٗاۖ وَمِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيۡهِ فِي ٱلنَّارِ ٱبۡتِغَآءَ حِلۡيَةٍ أَوۡ مَتَٰعٖ زَبَدٞ مِّثۡلُهُۥۚ كَذَٰلِكَ يَضۡرِبُ ٱللَّهُ ٱلۡحَقَّ وَٱلۡبَٰطِلَۚ فَأَمَّا ٱلزَّبَدُ فَيَذۡهَبُ جُفَآءٗۖ وَأَمَّا مَا يَنفَعُ ٱلنَّاسَ فَيَمۡكُثُ فِي ٱلۡأَرۡضِۚ كَذَٰلِكَ يَضۡرِبُ ٱللَّهُ ٱلۡأَمۡثَالَ

Anzala mina alssamai maan fasalat awdiyatun biqadariha faihtamala alssaylu zabadan rabiyan wamimma yooqidoona AAalayhi fee alnnari ibtighaa hilyatin aw mataAAin zabadun mithluhu kathalika yadribu Allahu alhaqqa waalbatila faamma alzzabadu fayathhabu jufaan waamma ma yanfaAAu alnnasa fayamkuthu fee alardi kathalika yadribu Allahu alamthala

O jippinirii ka kammu ndiyam, ɗam ili e jooli=caatli =emmbere majjam. Ilol ngol roondii ngufo hummbu-ngo. No e kon ko ɓe kuɓɓata yiite e mun fii ɗaɓɓu ɗaɓɓugol cuɗaari maa nafa-hoy, ngufo sugu mun. Ko wano nii Alla waɗirta misal goonga e fenannde. Si ko ngufo ngon, ngo yahray ɓeeɓugol, ammaa ko nafata yimɓe ɓeen kon, ɗum ñiiɓa ka leydi. Ko wano nii Alla waɗirta yeruuji ɗiin.

18

لِلَّذِينَ ٱسۡتَجَابُواْ لِرَبِّهِمُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ وَٱلَّذِينَ لَمۡ يَسۡتَجِيبُواْ لَهُۥ لَوۡ أَنَّ لَهُم مَّا فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا وَمِثۡلَهُۥ مَعَهُۥ لَٱفۡتَدَوۡاْ بِهِۦٓۚ أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ سُوٓءُ ٱلۡحِسَابِ وَمَأۡوَىٰهُمۡ جَهَنَّمُۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمِهَادُ

Lillatheena istajaboo lirabbihimu alhusna waallatheena lam yastajeeboo lahu law anna lahum ma fee alardi jameeAAan wamithlahu maAAahu laiftadaw bihi olaika lahum sooo alhisabi wamawahum jahannamu wabisa almihadu

Hino woodani ɓeen nootiiɓe Joomi mun moƴƴere. Ɓeen ɓe nootaaki Mo, sinno woodaniino ɓe denndaangal ko woni kon ka leydi, e yeru mun won´dude e mu'un, ɓe soktorayno(coottorto) ɗum. Ɓeen ɗon, no woodani ɓe bonɗum hasboore, jaaƴorde maɓɓe nden ko Jahannama. Nge bonii ndaɗɗundi.

19

۞أَفَمَن يَعۡلَمُ أَنَّمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ ٱلۡحَقُّ كَمَنۡ هُوَ أَعۡمَىٰٓۚ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُوْلُواْ ٱلۡأَلۡبَٰبِ

Afaman yaAAlamu annama onzila ilayka min rabbika alhaqqu kaman huwa aAAma innama yatathakkaru oloo alalbabi

E ko on gannduɗo won´de ko jippinaa ko e maaɗa immorde ka Joomi maa ko goonga, wa'ata wa on ɓumɗo? Anndu ko waajitotoo, ko joomiraaɓe-haqqillaaji ɓeen,

20

ٱلَّذِينَ يُوفُونَ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ وَلَا يَنقُضُونَ ٱلۡمِيثَٰقَ

Allatheena yoofoona biAAahdi Allahi wala yanqudoona almeethaqa

Ɓeen huuɓnooɓe ahadi Alla ndiin, ɓe pirtataa ahodal(hoolaare).

21

وَٱلَّذِينَ يَصِلُونَ مَآ أَمَرَ ٱللَّهُ بِهِۦٓ أَن يُوصَلَ وَيَخۡشَوۡنَ رَبَّهُمۡ وَيَخَافُونَ سُوٓءَ ٱلۡحِسَابِ

Waallatheena yasiloona ma amara Allahu bihi an yoosala wayakhshawna rabbahum wayakhafoona sooa alhisabi

e ɓeen jokkooɓe ɗuum ko Alla yamiri yo jokke, heɓe kula Joomi maɓɓe, heɓe kula bon´de hasboore,

22

وَٱلَّذِينَ صَبَرُواْ ٱبۡتِغَآءَ وَجۡهِ رَبِّهِمۡ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَنفَقُواْ مِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ سِرّٗا وَعَلَانِيَةٗ وَيَدۡرَءُونَ بِٱلۡحَسَنَةِ ٱلسَّيِّئَةَ أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ عُقۡبَى ٱلدَّارِ

Waallatheena sabaroo ibtighaa wajhi rabbihim waaqamoo alssalata waanfaqoo mimma razaqnahum sirran waAAalaniyatan wayadraoona bialhasanati alssayyiata olaika lahum AAuqba alddari

Ɓeen muññoriiɓe ɗaɓɓugol yarluyee Joomi maɓɓe, ɓe ñiiɓni julde, ɓe nafqii e kon ko min arsiki ɓe, gunndoo e kene, heɓe duñira moƴƴere ndeen bone on. Ɓeen ɗoon, no woodani ɓe battane galle,

23

جَنَّـٰتُ عَدۡنٖ يَدۡخُلُونَهَا وَمَن صَلَحَ مِنۡ ءَابَآئِهِمۡ وَأَزۡوَٰجِهِمۡ وَذُرِّيَّـٰتِهِمۡۖ وَٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ يَدۡخُلُونَ عَلَيۡهِم مِّن كُلِّ بَابٖ

Jannatu AAadnin yadkhuloonaha waman salaha min abaihim waazwajihim wathurriyyatihim waalmalaikatu yadkhuloona AAalayhim min kulli babin

Aljannaaji ñiiɓal, heɓe naata ɗi, e ɓeen moƴƴuɓe e baabiraaɓe maɓɓe ɓeen, e rewɓe maɓɓe ɓen, e geyngolji=ɓesnguuji =maɓɓe ɗin. Hara Maleykaaji ɗi hino naatirana ɓe kala damal:

24

سَلَٰمٌ عَلَيۡكُم بِمَا صَبَرۡتُمۡۚ فَنِعۡمَ عُقۡبَى ٱلدَّارِ

Salamun AAalaykum bima sabartum faniAAma AAuqba alddari

"Kisal wonii e mo'on, sabu muñal mon ngal. battane galle ɗeen moƴƴii".

25

وَٱلَّذِينَ يَنقُضُونَ عَهۡدَ ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مِيثَٰقِهِۦ وَيَقۡطَعُونَ مَآ أَمَرَ ٱللَّهُ بِهِۦٓ أَن يُوصَلَ وَيُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمُ ٱللَّعۡنَةُ وَلَهُمۡ سُوٓءُ ٱلدَّارِ

Waallatheena yanqudoona AAahda Allahi min baAAdi meethaqihi wayaqtaAAoona ma amara Allahu bihi an yoosala wayufsidoona fee alardi olaika lahumu allaAAnatu walahum sooo alddari

Ɓeen (non) firtooɓe ahadi Alla ndin ɓaawo piɓugol ndi, heɓe taƴoo e ko Alla yamiri kon yo jokke, heɓe mbonna ka leydi, ɓee ɗoo, hino woodani ɓe kuɗdi, hino woodani ɓe kadi bonɗum galle.

26

ٱللَّهُ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقۡدِرُۚ وَفَرِحُواْ بِٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَمَا ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا فِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِلَّا مَتَٰعٞ

Allahu yabsutu alrrizqa liman yashao wayaqdiru wafarihoo bialhayati alddunya wama alhayatu alddunya fee alakhirati illa mataAAun

Alla no yaññana arsike on mo o muuyi, Himo ɓittina. heɓe mbeltora nguurndam aduna, nguurndam aduna non wonaani ka laakara, si wanaa dakamme-hoy.

27

وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ ءَايَةٞ مِّن رَّبِّهِۦۚ قُلۡ إِنَّ ٱللَّهَ يُضِلُّ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِيٓ إِلَيۡهِ مَنۡ أَنَابَ

Wayaqoolu allatheena kafaroo lawla onzila AAalayhi ayatun min rabbihi qul inna Allaha yudillu man yashao wayahdee ilayhi man anaba

Ɓeen yedduɓe no mbi'a: "Ko haɗno aaya jippinee e makko immorde ka Joomi makko?" Maaku: "Alla majjinat tun mo o muuyi, O fewna e makko on tuubuɗo-ruttii"

28

ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَتَطۡمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكۡرِ ٱللَّهِۗ أَلَا بِذِكۡرِ ٱللَّهِ تَطۡمَئِنُّ ٱلۡقُلُوبُ

Allatheena amanoo watatmainnu quloobuhum bithikri Allahi ala bithikri Allahi tatmainnu alquloobu

Ɓeen gooŋɗinɓe, ɓe ɓerɗe mun deeƴirta jantagol Alla. Ngandee ko jaŋtagol Alla ngol ɓerɗe ɗeen ndeeƴirta.

29

ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ طُوبَىٰ لَهُمۡ وَحُسۡنُ مَـَٔابٖ

Allatheena amanoo waAAamiloo alssalihati tooba lahum wahusnu maabin

Ɓeen gooŋɗiiɓe ɓe ngolli golle moƴƴe, welo-welo woodaniiɓe e moƴƴude ruttorde.

30

كَذَٰلِكَ أَرۡسَلۡنَٰكَ فِيٓ أُمَّةٖ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهَآ أُمَمٞ لِّتَتۡلُوَاْ عَلَيۡهِمُ ٱلَّذِيٓ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ وَهُمۡ يَكۡفُرُونَ بِٱلرَّحۡمَٰنِۚ قُلۡ هُوَ رَبِّي لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُ وَإِلَيۡهِ مَتَابِ

Kathalika arsalnaka fee ommatin qad khalat min qabliha omamun litatluwa AAalayhimu allathee awhayna ilayka wahum yakfuroona bialrrahmani qul huwa rabbee la ilaha illa huwa AAalayhi tawakkaltu wailayhi matabi

Ko wano nii min nulir-maa e mofte - gooŋɗii mofte goo yawtiino ado majje - fii yo a janngan ɓe nden nde min wahayini e maaɗa, kono heɓe yedda Yurmeteeɗo on. maaku: "Ko Kaŋko woni Joomi am. deweteeɗo alaa si wanaa Kaŋko. Ko e makko mi fawii, ko ka makko kadi woni ruttorde am".

31

وَلَوۡ أَنَّ قُرۡءَانٗا سُيِّرَتۡ بِهِ ٱلۡجِبَالُ أَوۡ قُطِّعَتۡ بِهِ ٱلۡأَرۡضُ أَوۡ كُلِّمَ بِهِ ٱلۡمَوۡتَىٰۗ بَل لِّلَّهِ ٱلۡأَمۡرُ جَمِيعًاۗ أَفَلَمۡ يَاْيۡـَٔسِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَن لَّوۡ يَشَآءُ ٱللَّهُ لَهَدَى ٱلنَّاسَ جَمِيعٗاۗ وَلَا يَزَالُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ تُصِيبُهُم بِمَا صَنَعُواْ قَارِعَةٌ أَوۡ تَحُلُّ قَرِيبٗا مِّن دَارِهِمۡ حَتَّىٰ يَأۡتِيَ وَعۡدُ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُخۡلِفُ ٱلۡمِيعَادَ

Walaw anna quranan suyyirat bihi aljibalu aw quttiAAat bihi alardu aw kullima bihi almawta bal lillahi alamru jameeAAan afalam yayasi allatheena amanoo an law yashao Allahu lahada alnnasa jameeAAan wala yazalu allatheena kafaroo tuseebuhum bima sanaAAoo qariAAatun aw tahullu qareeban min darihim hatta yatiya waAAdu Allahi inna Allaha la yukhlifu almeeAAada

Sinno janngeteende naɓirano pelle ɗe, maa leydi ndin seekiraa sabu mayre, maa nde wowliniraa maayɓe ɓen (harayno ko ndee ɗoo). Ko woni, ko Alla woodani fiyaaku on fow. E gooŋɗinɓe ɓen nganndaanii won´de, sinno Alla muuyuno, o fewnatna denndaangal yimɓe ɓen? Masiibo seeraani no heɓira yedduɓe ɓeen ko ɓe paggitii kon, maa [ngon masiibo] yana takko galle maɓɓe nden haa fodoore Alla nden ara. Pellet Alla firtataa fodoore.

32

وَلَقَدِ ٱسۡتُهۡزِئَ بِرُسُلٖ مِّن قَبۡلِكَ فَأَمۡلَيۡتُ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ ثُمَّ أَخَذۡتُهُمۡۖ فَكَيۡفَ كَانَ عِقَابِ

Walaqadi istuhzia birusulin min qablika faamlaytu lillatheena kafaroo thumma akhathtuhum fakayfa kana AAiqabi

Goŋɗii nulaaɓe njalkitanoo ma ado maaɗa. mi muññanii ɓen yedduɓe, refti Mi nanngi ɓe. Ko honno lepte am ɗen ngonirnoo!

33

أَفَمَنۡ هُوَ قَآئِمٌ عَلَىٰ كُلِّ نَفۡسِۭ بِمَا كَسَبَتۡۗ وَجَعَلُواْ لِلَّهِ شُرَكَآءَ قُلۡ سَمُّوهُمۡۚ أَمۡ تُنَبِّـُٔونَهُۥ بِمَا لَا يَعۡلَمُ فِي ٱلۡأَرۡضِ أَم بِظَٰهِرٖ مِّنَ ٱلۡقَوۡلِۗ بَلۡ زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ مَكۡرُهُمۡ وَصُدُّواْ عَنِ ٱلسَّبِيلِۗ وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِنۡ هَادٖ

Afaman huwa qaimun AAala kulli nafsin bima kasabat wajaAAaloo lillahi shurakaa qul sammoohum am tunabbioonahu bima la yaAAlamu fee alardi am bithahirin mina alqawli bal zuyyina lillatheena kafaroo makruhum wasuddoo AAani alssabeeli waman yudlili Allahu fama lahu min hadin

E hara ko oon dariiɗo e kala woŋkii ko ki faggitii kon [ɓuri hanndude e dewal?...] Ɓe mbaɗanii Alla kafidii- ɗi. Maaku: "Innee-ɗi" Kaa on humpitay mo ko o ngnndaa ka leydi? Kaa ko ko [tun] e konngol? Ko woni, heeferɓe ɓeen cuɗinanaa ma pewje maɓɓe ɗeen, ɓe sakkaa(pala) e laawol ngol. Kala mo Alla majjini, peewnoowo alanaa mo.

34

لَّهُمۡ عَذَابٞ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ وَلَعَذَابُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَشَقُّۖ وَمَا لَهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن وَاقٖ

Lahum AAathabun fee alhayati alddunya walaAAathabu alakhirati ashaqqu wama lahum mina Allahi min waqin

Hino woodani ɓe lepte ka nguurndam aduna. Pellet ko lepte laakara ɗen ɓuri sattude, alanaa ɓe daɗndoowo (ɓe) e Alla.

35

۞مَّثَلُ ٱلۡجَنَّةِ ٱلَّتِي وُعِدَ ٱلۡمُتَّقُونَۖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ أُكُلُهَا دَآئِمٞ وَظِلُّهَاۚ تِلۡكَ عُقۡبَى ٱلَّذِينَ ٱتَّقَواْۚ وَّعُقۡبَى ٱلۡكَٰفِرِينَ ٱلنَّارُ

Mathalu aljannati allatee wuAAida almuttaqoona tajree min tahtiha alanharu okuluha daimun wathilluha tilka AAuqba allatheena ittaqaw waAAuqba alkafireena alnnaru

Sugu Aljanna mo gooŋɗuɓe ɓeen fodaa on: Caati no ila ley makko; ñaamri makko ɗi ko duumiiɗum, e ɗowdi makko ndin. Ɗuum ko battane ɓen gooŋɗuɓe, battane heeferbe non ko Yiite.

36

وَٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يَفۡرَحُونَ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَۖ وَمِنَ ٱلۡأَحۡزَابِ مَن يُنكِرُ بَعۡضَهُۥۚ قُلۡ إِنَّمَآ أُمِرۡتُ أَنۡ أَعۡبُدَ ٱللَّهَ وَلَآ أُشۡرِكَ بِهِۦٓۚ إِلَيۡهِ أَدۡعُواْ وَإِلَيۡهِ مَـَٔابِ

Waallatheena ataynahumu alkitaba yafrahoona bima onzila ilayka wamina alahzabi man yunkiru baAAdahu qul innama omirtu an aAAbuda Allaha wala oshrika bihi ilayhi adAAoo wailayhi maabi

Ɓeen ɓe mnn okki deftere ndeen, heɓe mbeltora ɗuum ko jippinaa e maaɗa. No e leƴƴi kon ɓen yeddooɓe yoga mayre. Maaku: "nganndee ko yamiraa-mi, ko nde reway-mi Alla hara mi sirkanaali mo. Ko e makko nodday-mi, ko ka makko kadi woni ruttorde am".

37

وَكَذَٰلِكَ أَنزَلۡنَٰهُ حُكۡمًا عَرَبِيّٗاۚ وَلَئِنِ ٱتَّبَعۡتَ أَهۡوَآءَهُم بَعۡدَ مَا جَآءَكَ مِنَ ٱلۡعِلۡمِ مَا لَكَ مِنَ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا وَاقٖ

Wakathalika anzalnahu hukman AAarabiyyan walaini ittabaAAta ahwaahum baAAda ma jaaka mina alAAilmi ma laka mina Allahi min waliyyin wala waqin

Ko wano nii min njippiniri nde ñaawoore (e haala) aarabu. Pellet si a jokkii mbeleeɗe maɓɓe ɗen ɓaawo nde ganndal ari e maa, alanaa ma gaanin Alla immorde e giɗo, wanaa daɗndoowo.

38

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا رُسُلٗا مِّن قَبۡلِكَ وَجَعَلۡنَا لَهُمۡ أَزۡوَٰجٗا وَذُرِّيَّةٗۚ وَمَا كَانَ لِرَسُولٍ أَن يَأۡتِيَ بِـَٔايَةٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۗ لِكُلِّ أَجَلٖ كِتَابٞ

Walaqad arsalna rusulan min qablika wajaAAalna lahum azwajan wathurriyyatan wama kana lirasoolin an yatiya biayatin illa biithni Allahi likulli ajalin kitabun

Gooŋɗii min nulii nulaaɓe ado maa, min waɗani ɓe genndiraaɓe e geyngol. Haananaa Nulaaɗo nde o addata Aaya, si wanaa e sakkitoore Alla. Hino woodani kala lajal caati.(happu binndaɗo)

39

يَمۡحُواْ ٱللَّهُ مَا يَشَآءُ وَيُثۡبِتُۖ وَعِندَهُۥٓ أُمُّ ٱلۡكِتَٰبِ

Yamhoo Allahu ma yashao wayuthbitu waAAindahu ommu alkitabi

Alla no meha (momta)ko Muuyi o tabatina (ko o wela), ko ka makko yumma defte ɗeen woni.

40

وَإِن مَّا نُرِيَنَّكَ بَعۡضَ ٱلَّذِي نَعِدُهُمۡ أَوۡ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِنَّمَا عَلَيۡكَ ٱلۡبَلَٰغُ وَعَلَيۡنَا ٱلۡحِسَابُ

Wain ma nuriyannaka baAAda allathee naAAiduhum aw natawaffayannaka fainnama AAalayka albalaghu waAAalayna alhisabu

Si minn kolliima yogo e ko min fodi ɓe, maa Mmin hunnu maa (ado mun), anndu ko fawi maa ko yottingol, haasboore nde ko minen fawtii.

41

أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّا نَأۡتِي ٱلۡأَرۡضَ نَنقُصُهَا مِنۡ أَطۡرَافِهَاۚ وَٱللَّهُ يَحۡكُمُ لَا مُعَقِّبَ لِحُكۡمِهِۦۚ وَهُوَ سَرِيعُ ٱلۡحِسَابِ

Awalam yaraw anna natee alarda nanqusuha min atrafiha waAllahu yahkumu la muAAaqqiba lihukmihi wahuwa sareeAAu alhisabi

E ɓee nji'aani won´de miɗen ngara e leydi ndin, min ustira ndi ka seraaji mayri? Alla no ñaawa, alaa wurtinoowo ñaawoore makko nden, ko o yacciiɗo (jaawɗo)ñaawoore.

42

وَقَدۡ مَكَرَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ فَلِلَّهِ ٱلۡمَكۡرُ جَمِيعٗاۖ يَعۡلَمُ مَا تَكۡسِبُ كُلُّ نَفۡسٖۗ وَسَيَعۡلَمُ ٱلۡكُفَّـٰرُ لِمَنۡ عُقۡبَى ٱلدَّارِ

Waqad makara allatheena min qablihim falillahi almakru jameeAAan yaAAlamu ma taksibu kullu nafsin wasayaAAlamu alkuffaru liman AAuqba alddari

Gooŋɗii ɓen adinooɓe ɓe pewjaniino (Annabaaɓe maɓɓe); ko Alla non pewje ɗeen fow keeranii. Homo anndi kala woŋkii faggitotoo. Arma heefereɓe ɓeen ngannda ko hommbo battane galle (moƴƴe) woodani.

43

وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَسۡتَ مُرۡسَلٗاۚ قُلۡ كَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدَۢا بَيۡنِي وَبَيۡنَكُمۡ وَمَنۡ عِندَهُۥ عِلۡمُ ٱلۡكِتَٰبِ

Wayaqoolu allatheena kafaroo lasta mursalan qul kafa biAllahi shaheedan baynee wabaynakum waman AAindahu AAilmu alkitabi

Heeferɓe ɓeen heɓeo mbi'a: "wonaa a nulaaɗo". Maaku: "Alla yonii seedee hakkunde am e mon, e ɓen jogitiiɓe ganndal deftere ndeen".