← Suuraji fof
Suurah 11123 ayaaji

هود

Hud

Hud

Firoore

Suɓo ɗemngal

1

الٓرۚ كِتَٰبٌ أُحۡكِمَتۡ ءَايَٰتُهُۥ ثُمَّ فُصِّلَتۡ مِن لَّدُنۡ حَكِيمٍ خَبِيرٍ

Aliflamra kitabun ohkimat ayatuhu thumma fussilat min ladun hakeemin khabeerin

Alif, Laam, Raa,[1] ko deftere nde aayeeje mun ñeñaa refti ɗe fensitaa immorde e oon Ñeeño kumpitiiɗo.

2

أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّا ٱللَّهَۚ إِنَّنِي لَكُم مِّنۡهُ نَذِيرٞ وَبَشِيرٞ

Alla taAAbudoo illa Allaha innanee lakum minhu natheerun wabasheerun

wota on ndw si winaa Alla.min dee komi jeertinoo jeertinoowo ummaade e makko, beltinoowo

3

وَأَنِ ٱسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمۡ ثُمَّ تُوبُوٓاْ إِلَيۡهِ يُمَتِّعۡكُم مَّتَٰعًا حَسَنًا إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى وَيُؤۡتِ كُلَّ ذِي فَضۡلٖ فَضۡلَهُۥۖ وَإِن تَوَلَّوۡاْ فَإِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٖ كَبِيرٍ

Waani istaghfiroo rabbakum thumma tooboo ilayhi yumattiAAkum mataAAan hasanan ila ajalin musamman wayuti kulla thee fadlin fadlahu wain tawallaw fainee akhafu AAalaykum AAathaba yawmin kabeerin

E nde imsintoɗon Joomi mon; refti tuubanon mo. O dakmita on dakamme labaaɗo haa e lajal innangal o jonna kala jom ɓural ɓural makko ngal. Si on nduŋtiima, haray min mi hulanii on lepte ñalaande mawnde.

4

إِلَى ٱللَّهِ مَرۡجِعُكُمۡۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ

Ila Allahi marjiAAukum wahuwa AAala kulli shayin qadeerun

Ko ka Alla woni ruttorde mon. Kaŋko ko O kattanɗo kala huunde.

5

أَلَآ إِنَّهُمۡ يَثۡنُونَ صُدُورَهُمۡ لِيَسۡتَخۡفُواْ مِنۡهُۚ أَلَا حِينَ يَسۡتَغۡشُونَ ثِيَابَهُمۡ يَعۡلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعۡلِنُونَۚ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ

Ala innahum yathnoona sudoorahum liyastakhfoo minhu ala heena yastaghshoona thiyabahum yaAAlamu ma yusirroona wama yuAAlinoona innahu AAaleemun bithati alssudoori

Nganndee ɓeen ɗoon ɓe cowa ɓerɗe maɓɓe ɗen fii yo ɓe cuuɗo e makko. Nganndee fewndo ɓe cuddotortnoo comci maɓɓe ɗin, Homo anndi ko ɓe cuuɗata e ko ɓe peññinta. Pellet ko O gannduɗo ko woni e ɓerɗe ɗen.

6

۞وَمَا مِن دَآبَّةٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِ رِزۡقُهَا وَيَعۡلَمُ مُسۡتَقَرَّهَا وَمُسۡتَوۡدَعَهَاۚ كُلّٞ فِي كِتَٰبٖ مُّبِينٖ

Wama min dabbatin fee alardi illa AAala Allahi rizquha wayaAAlamu mustaqarraha wamustawdaAAaha kullun fee kitabin mubeenin

Alaa e ruugayngel ka leydi si wanah ko Alla fawtii arsike maggel on, Homo anndi ñiiɓirde maggel e daakorde maggel; fof no e deftere ɓanngunde. Feeñnde

7

وَهُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ وَكَانَ عَرۡشُهُۥ عَلَى ٱلۡمَآءِ لِيَبۡلُوَكُمۡ أَيُّكُمۡ أَحۡسَنُ عَمَلٗاۗ وَلَئِن قُلۡتَ إِنَّكُم مَّبۡعُوثُونَ مِنۢ بَعۡدِ ٱلۡمَوۡتِ لَيَقُولَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ مُّبِينٞ

Wahuwa allathee khalaqa alssamawati waalarda fee sittati ayyamin wakana AAarshuhu AAala almai liyabluwakum ayyukum ahsanu AAamalan walain qulta innakum mabAAoothoona min baAAdi almawti layaqoolanna allatheena kafaroo in hatha illa sihrun mubeenun

Ko Kaŋko tagi kammuuli ɗin e leydi ndin nder balɗe jeegoo, hari arsi makko kin no ka hoore ndiyam, fii yo o ndaarndo on ko hommbo e mo'on ɓurata moƴƴinnde gollal. Pellet si a wi'i: "onon ko on ummintinteeɓe ɓaawo maayde", maa heeferɓe ɓen mbi'u: "ɗum wonaani si wonaa mbilewu peeñngu".

8

وَلَئِنۡ أَخَّرۡنَا عَنۡهُمُ ٱلۡعَذَابَ إِلَىٰٓ أُمَّةٖ مَّعۡدُودَةٖ لَّيَقُولُنَّ مَا يَحۡبِسُهُۥٓۗ أَلَا يَوۡمَ يَأۡتِيهِمۡ لَيۡسَ مَصۡرُوفًا عَنۡهُمۡ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ

Walain akhkharna AAanhumu alAAathaba ila ommatin maAAdoodatin layaqoolunna ma yahbisuhu ala yawma yateehim laysa masroofan AAanhum wahaqa bihim ma kanoo bihi yastahzioona

Pellet si min neeɓaniiɓe lepte ɗen haa e dumunna limaaɗo, maa ɓe mbi'u: "Ko tonngi ɗe?" nganndee ñande nde arat e mabɓe, ɓe wonataa sureteeɓe e majje; jippoo e maɓɓe ɗuum ko laatinoo heɓe njalkita.

9

وَلَئِنۡ أَذَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِنَّا رَحۡمَةٗ ثُمَّ نَزَعۡنَٰهَا مِنۡهُ إِنَّهُۥ لَيَـُٔوسٞ كَفُورٞ

Walain athaqna alinsana minna rahmatan thumma nazaAAnaha minhu innahu layaoosun kafoorun

Si tawii min meeɗinii neɗɗaŋke on dokke immornde ka amen, refti min ɓoori nde e makko, kaŋko ko otaƴiido, yeddoowo.

10

وَلَئِنۡ أَذَقۡنَٰهُ نَعۡمَآءَ بَعۡدَ ضَرَّآءَ مَسَّتۡهُ لَيَقُولَنَّ ذَهَبَ ٱلسَّيِّـَٔاتُ عَنِّيٓۚ إِنَّهُۥ لَفَرِحٞ فَخُورٌ

Walain athaqnahu naAAmaa baAAda darraa massathu layaqoolanna thahaba alssayyiatu AAannee innahu lafarihun fakhoorun

Si tawii kadi minn meeɗinirii mo dokke ɓaawo lorra memɗo mo, maa o wi'oy : "Satteende nden iwii e am", kaŋko (ontuma) ko o beltiiɗo, ñaaƴoowo.

11

إِلَّا ٱلَّذِينَ صَبَرُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ أُوْلَـٰٓئِكَ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَأَجۡرٞ كَبِيرٞ

Illa allatheena sabaroo waAAamiloo alssalihati olaika lahum maghfiratun waajrun kabeerun

Si wonaa ɓeen muññii ɓe, ɓe ngolli golle moƴƴe. ɓeen ɗoon, no woodani ɓe haforanal e njoɓdi mawndi.

12

فَلَعَلَّكَ تَارِكُۢ بَعۡضَ مَا يُوحَىٰٓ إِلَيۡكَ وَضَآئِقُۢ بِهِۦ صَدۡرُكَ أَن يَقُولُواْ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ كَنزٌ أَوۡ جَآءَ مَعَهُۥ مَلَكٌۚ إِنَّمَآ أَنتَ نَذِيرٞۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ وَكِيلٌ

FalaAAallaka tarikun baAAda ma yooha ilayka wadaiqun bihi sadruka an yaqooloo lawla onzila AAalayhi kanzun aw jaa maAAahu malakun innama anta natheerun waAllahu AAala kulli shayin wakeelun

Yaamajo'o ko a accoowo yoga ko wahayinaa e maaɗa, ɓernde maa nden ɓiɗtora ɗum; fii heɓe mb'i: "Ko haɗno ngalu jippinee e makko? maa Malaa'ika arda e makko?" Anndu an ko a jertinoowo. Alla ko deenoowa kala huunde.

13

أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۖ قُلۡ فَأۡتُواْ بِعَشۡرِ سُوَرٖ مِّثۡلِهِۦ مُفۡتَرَيَٰتٖ وَٱدۡعُواْ مَنِ ٱسۡتَطَعۡتُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ

Am yaqooloona iftarahu qul fatoo biAAashri suwarin mithlihi muftarayatin waodAAoo mani istataAAtum min dooni Allahi in kuntum sadiqeena

Kaa ɓe mbi'at : "O fekindi nde?" Maaku : "ngaddee Corteeji( cimooje) sappo yeru mayre, pekindaaɗe, noddon kala mo haɗtanɗon gaanin Alla, si on laatike gooŋɗuɓe".

14

فَإِلَّمۡ يَسۡتَجِيبُواْ لَكُمۡ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَآ أُنزِلَ بِعِلۡمِ ٱللَّهِ وَأَن لَّآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ فَهَلۡ أَنتُم مُّسۡلِمُونَ

Fai llam yastajeeboo lakum faiAAlamoo annama onzila biAAilmi Allahi waan la ilaha illa huwa fahal antum muslimoona

Si ɓe njaabitaaki on, ngnndee won´de ko nde jippinira ko ganndal Alla, e won´de deweteeɗo alaa si wanaa Kaŋko. Hara onon ko on jebbiliiɓe?

15

مَن كَانَ يُرِيدُ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا وَزِينَتَهَا نُوَفِّ إِلَيۡهِمۡ أَعۡمَٰلَهُمۡ فِيهَا وَهُمۡ فِيهَا لَا يُبۡخَسُونَ

Man kana yureedu alhayata alddunya wazeenataha nuwaffi ilayhim aAAmalahum feeha wahum feeha la yubkhasoona

Kala on tawɗo ko nguurndam aduna e cuɗaari majjam faandii, min humnanay ɓe golle maɓɓe ɗen ton, hara kamɓe ɓe ustantaake ton.

16

أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَيۡسَ لَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِلَّا ٱلنَّارُۖ وَحَبِطَ مَا صَنَعُواْ فِيهَا وَبَٰطِلٞ مَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ

Olaika allatheena laysa lahum fee alakhirati illa alnnaru wahabita ma sanaAAoo feeha wabatilun ma kanoo yaAAmaloona

Ko ɓeen ngoni ɓe alanah ɗum en ka laakara si wanaa Yiite. Ko ɓe ngolli ton kon firtii, ko meere woni koɓe ngollaynoo.

17

أَفَمَن كَانَ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّهِۦ وَيَتۡلُوهُ شَاهِدٞ مِّنۡهُ وَمِن قَبۡلِهِۦ كِتَٰبُ مُوسَىٰٓ إِمَامٗا وَرَحۡمَةًۚ أُوْلَـٰٓئِكَ يُؤۡمِنُونَ بِهِۦۚ وَمَن يَكۡفُرۡ بِهِۦ مِنَ ٱلۡأَحۡزَابِ فَٱلنَّارُ مَوۡعِدُهُۥۚ فَلَا تَكُ فِي مِرۡيَةٖ مِّنۡهُۚ إِنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يُؤۡمِنُونَ

Afaman kana AAala bayyinatin min rabbihi wayatloohu shahidun minhu wamin qablihi kitabu moosa imaman warahmatan olaika yuminoona bihi waman yakfur bihi mina alahzabi faalnnaru mawAAiduhu fala taku fee miryatin minhu innahu alhaqqu min rabbika walakinna akthara alnnasi la yuminoona

E ko oon laatiiɗo e ɓanngannduyee immorde ka Joomi makko, homo janngande mo seediiɗo immorde ka makko, e nde aditiinde mo [kaŋko Muhammadu], deftere Muusaa nden ardiinde e yurmeende [ɓuri moƴƴude diini ko alah hujja kon?]: Ɓen ɗon hino gooŋɗini nde; kala on jedduɗo nde e feddeeji ɗin, ko Yiite ngen woni fodoore makko. wota a laato e sikke fii mayre. Pellet ko nde goonga immornde ka Joomi maa; ko woni tun, ko ɓuri ɗuuɗude e yimɓe ɓen gooŋɗintaa.

18

وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًاۚ أُوْلَـٰٓئِكَ يُعۡرَضُونَ عَلَىٰ رَبِّهِمۡ وَيَقُولُ ٱلۡأَشۡهَٰدُ هَـٰٓؤُلَآءِ ٱلَّذِينَ كَذَبُواْ عَلَىٰ رَبِّهِمۡۚ أَلَا لَعۡنَةُ ٱللَّهِ عَلَى ٱلظَّـٰلِمِينَ

Waman athlamu mimmani iftara AAala Allahi kathiban olaika yuAAradoona AAala rabbihim wayaqoolu alashhadu haolai allatheena kathaboo AAala rabbihim ala laAAnatu Allahi AAala alththalimeena

Alaambo ɓuri tooñde ɓuri on pekandiido fenaa- nde e Alla? ɓeen ɗoon kolliroyte ka Joomi maɓɓe, (malaleykaaji) seediiɓe ɓen mbi'a: "Ko ɓee ɗoo pennoo e Joomi maɓɓe". Hey, kuddi Alla ndin wonii e tooñooɓe ɓeen.

19

ٱلَّذِينَ يَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَيَبۡغُونَهَا عِوَجٗا وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ كَٰفِرُونَ

Allatheena yasuddoona AAan sabeeli Allahi wayabghoonaha AAiwajan wahum bialakhirati hum kafiroona

Ɓeen falotooɓe ga e laawol Alla ngol, ɓe ɗaɓɓana ngol ooñorde, hara kadi ko ɓe yedduɓe laakara.

20

أُوْلَـٰٓئِكَ لَمۡ يَكُونُواْ مُعۡجِزِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا كَانَ لَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِنۡ أَوۡلِيَآءَۘ يُضَٰعَفُ لَهُمُ ٱلۡعَذَابُۚ مَا كَانُواْ يَسۡتَطِيعُونَ ٱلسَّمۡعَ وَمَا كَانُواْ يُبۡصِرُونَ

Olaika lam yakoonoo muAAjizeena fee alardi wama kana lahum min dooni Allahi min awliyaa yudaAAafu lahumu alAAathabu ma kanoo yastateeAAoona alssamAAa wama kanoo yubsiroona

Ɓeen ɓe ngonaani laawotooɓe ka leydi, laatanaaki ɓe kadi weldiiɓe gaanin Alla, heɓe cowayanee lepte ɗeen. Ɓe laatanooki hattanɓe nangol, ɓe ngonaano kadi yi'ooɓe.

21

أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ

Olaika allatheena khasiroo anfusahum wadalla AAanhum ma kanoo yaftaroona

Ko ɓe ngoni sooyinɓe woŋkiiji mun ɗin. ɗuum ko ɓe pekintonoo majji gaay e maɓɓe.

22

لَا جَرَمَ أَنَّهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ هُمُ ٱلۡأَخۡسَرُونَ

La jarama annahum fee alakhirati humu alakhsaroona

Sikke alah, won`de ɓen ɗon ka laakara, ko kamɓe ɓuroyta sooyude.

23

إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ وَأَخۡبَتُوٓاْ إِلَىٰ رَبِّهِمۡ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ

Inna allatheena amanoo waAAamiloo alsalihati waakhbatoo ila rabbihim olaika ashabu aljannati hum feeha khalidoona

Ɓeen gooŋɗinɓe, ɓe ngolli golle moƴƴe, ɓe njankinanii Joomi maɓɓe, ko ɓe ngoni yimɓe Aljanna ɓen, kamɓe ko ɓe duumotooɓe toon.

24

۞مَثَلُ ٱلۡفَرِيقَيۡنِ كَٱلۡأَعۡمَىٰ وَٱلۡأَصَمِّ وَٱلۡبَصِيرِ وَٱلسَّمِيعِۚ هَلۡ يَسۡتَوِيَانِ مَثَلًاۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ

Mathalu alfareeqayni kaalaAAma waalasammi waalbaseeri waalssameeAAi hal yastawiyani mathalan afala tathakkaroona

Misal peɗle ɗiɗi ɗe: ko wano bumɗo e pahɗuɗo, e ji'oowo e nanoowo. E ɓee ɗoo ɗiɗi fotat e misal? E on mbaajitotaako?

25

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦٓ إِنِّي لَكُمۡ نَذِيرٞ مُّبِينٌ

Walaqad arsalna noohan ila qawmihi innee lakum natheerun mubeenun

Wollahi min nuliri Nuuhu e yimɓe makko ɓen: "miin wonan´de on ko mi jertinoowo ɓannginɗo.(peeñɗo.)

26

أَن لَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّا ٱللَّهَۖ إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٍ أَلِيمٖ

An la taAAbudoo illa Allaha innee akhafu AAalaykum AAathaba yawmin aleemin

won´de wota on ndew si wanah Alla. min miɗo hulani on lepte ñalaande mu´usnde".

27

فَقَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ مَا نَرَىٰكَ إِلَّا بَشَرٗا مِّثۡلَنَا وَمَا نَرَىٰكَ ٱتَّبَعَكَ إِلَّا ٱلَّذِينَ هُمۡ أَرَاذِلُنَا بَادِيَ ٱلرَّأۡيِ وَمَا نَرَىٰ لَكُمۡ عَلَيۡنَا مِن فَضۡلِۭ بَلۡ نَظُنُّكُمۡ كَٰذِبِينَ

Faqala almalao allatheena kafaroo min qawmihi ma naraka illa basharan mithlana wama naraka ittabaAAaka illa allatheena hum arathiluna badiya alrrayi wama nara lakum AAalayna min fadlin bal nathunnukum kathibeena

Mbatu ɓeen yedduɓe e yimɓe makko ɓen mbi'i: min nji'aani ma si wonah ko a ɓanndiŋke sifa amen, men nj'aani kadi ɓen jokkuɓe ma si wo- naa jaasɓe amen faaɗuɓe feere, men nji'anaani on e amen ɓural. Worin miɗen cikki ko on fenooɓe".

28

قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّي وَءَاتَىٰنِي رَحۡمَةٗ مِّنۡ عِندِهِۦ فَعُمِّيَتۡ عَلَيۡكُمۡ أَنُلۡزِمُكُمُوهَا وَأَنتُمۡ لَهَا كَٰرِهُونَ

Qala ya qawmi araaytum in kuntu AAala bayyinatin min rabbee waatanee rahmatan min AAindihi faAAummiyat AAalaykum anulzimukumooha waantum laha karihoona

O maaki: "eehey mon yo yimɓe am, kaalnee kam si tawii miɗo e ɓanngannduyee immorde ka Joomi am, O weeɗii kam yurmeende (Annabaaku) immorde ka makko, ɗuum wumna e mooɗon, e min mbaaw- nay on nde hara ko on añɓe nde?"

29

وَيَٰقَوۡمِ لَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مَالًاۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِۚ وَمَآ أَنَا۠ بِطَارِدِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْۚ إِنَّهُم مُّلَٰقُواْ رَبِّهِمۡ وَلَٰكِنِّيٓ أَرَىٰكُمۡ قَوۡمٗا تَجۡهَلُونَ

Waya qawmi la asalukum AAalayhi malan in ajriya illa AAala Allahi wama ana bitaridi allatheena amanoo innahum mulaqoo rabbihim walakinnee arakum qawman tajhaloona

Eeheymon yo yimɓe am, mi laɓndaaki on jawdi e ɗuum. Njoɓdi am wonaani si wonah ka Alla. min mi wonaani raɗotooɗo ɓen gooŋɗinɓe, kamɓe ko ɓe hawroyooɓe Joomi maɓɓe. Ko woni tun, min mi yi'ii on yimɓe majjuɓe.

30

وَيَٰقَوۡمِ مَن يَنصُرُنِي مِنَ ٱللَّهِ إِن طَرَدتُّهُمۡۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ

Waya qawmi man yansurunee mina Allahi in taradtuhum afala tathakkaroona

Eehey mon yimɓe am, ko hommbo walloytammi ka Alla si mi raɗike ɓe? E on mbaajitotaako?

31

وَلَآ أَقُولُ لَكُمۡ عِندِي خَزَآئِنُ ٱللَّهِ وَلَآ أَعۡلَمُ ٱلۡغَيۡبَ وَلَآ أَقُولُ إِنِّي مَلَكٞ وَلَآ أَقُولُ لِلَّذِينَ تَزۡدَرِيٓ أَعۡيُنُكُمۡ لَن يُؤۡتِيَهُمُ ٱللَّهُ خَيۡرًاۖ ٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا فِيٓ أَنفُسِهِمۡ إِنِّيٓ إِذٗا لَّمِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ

Wala aqoolu lakum AAindee khazainu Allahi wala aAAlamu alghayba wala aqoolu innee malakun wala aqoolu lillatheena tazdaree aAAyunukum lan yutiyahumu Allahu khayran Allahu aAAlamu bima fee anfusihim innee ithan lamina alththalimeena

Mi wi'antah on miɗo mari ngaluujii Alla, mi annah kadi ko wirnii, mi wi'ataa won´de ko mi maleyko, mi wi'antaa ɓeen ɓe gite mon ɗen yawi, Alla okkoytaa-ɓe moƴƴere; ko Alla ɓuri anndude ko woni e woŋkiiji maɓɓe. miin ontuma [si mi waɗii ɗum], haray ko mi jeyaaɗo e tooñɓe ɓeen.

32

قَالُواْ يَٰنُوحُ قَدۡ جَٰدَلۡتَنَا فَأَكۡثَرۡتَ جِدَٰلَنَا فَأۡتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ

Qaloo ya noohu qad jadaltana faaktharta jidalana fatina bima taAAiduna in kunta mina alssadiqeena

Ɓe mbi'i: "Ko an yo Nuuhu, gooŋɗii a wenjidii e amen, a ɗuɗɗinii yeddondiral ngal e amen. Addan men ɗuum ko pod-ɗaa amen, si a laatike jeyaaɗo e goonguɓe ɓe".

33

قَالَ إِنَّمَا يَأۡتِيكُم بِهِ ٱللَّهُ إِن شَآءَ وَمَآ أَنتُم بِمُعۡجِزِينَ

Qala innama yateekum bihi Allahu in shaa wama antum bimuAAjizeena

o maaki: "nganndee ko Alla addanta on ɗe -si o muuyii- on ngonaani roŋkinooɓe.

34

وَلَا يَنفَعُكُمۡ نُصۡحِيٓ إِنۡ أَرَدتُّ أَنۡ أَنصَحَ لَكُمۡ إِن كَانَ ٱللَّهُ يُرِيدُ أَن يُغۡوِيَكُمۡۚ هُوَ رَبُّكُمۡ وَإِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ

Wala yanfaAAukum nushee in aradtu an ansaha lakum in kana Allahu yureedu an yughwiyakum huwa rabbukum wailayhi turjaAAoona

Laaɓal-reedu am nafatah on, si mi faandike laaɓangol on, si tawii Alla no faandii bewnugol on (majjina). Ko Kaŋko woni Joomi mon, ko ka makko woni ruttorde mon.

35

أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۖ قُلۡ إِنِ ٱفۡتَرَيۡتُهُۥ فَعَلَيَّ إِجۡرَامِي وَأَنَا۠ بَرِيٓءٞ مِّمَّا تُجۡرِمُونَ

Am yaqooloona iftarahu qul ini iftaraytuhu faAAalayya ijramee waana bareeon mimma tujrimoona

Si ko woni, ɓe mbay : o fekindi-nde. Maaku: "Si mi fekindi nde, haray bonnere am nden no fawii kam. min no ko mi daɗndiiɗo ko mbonnoton kon".

36

وَأُوحِيَ إِلَىٰ نُوحٍ أَنَّهُۥ لَن يُؤۡمِنَ مِن قَوۡمِكَ إِلَّا مَن قَدۡ ءَامَنَ فَلَا تَبۡتَئِسۡ بِمَا كَانُواْ يَفۡعَلُونَ

Waoohiya ila noohin annahu lan yumina min qawmika illa man qad amana fala tabtais bima kanoo yafAAaloona

Wahayinaa e Nuuhu won´de : "Gooŋɗintah e yimɓe maa ɓen si wanaa ɓen gooŋɗinnooɓe. Wota a suno e ko ɓe ngollaynoo".

37

وَٱصۡنَعِ ٱلۡفُلۡكَ بِأَعۡيُنِنَا وَوَحۡيِنَا وَلَا تُخَٰطِبۡنِي فِي ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ إِنَّهُم مُّغۡرَقُونَ

WaisnaAAi alfulka biaAAyunina wawahyina wala tukhatibnee fee allatheena thalamoo innahum mughraqoona

Moƴƴin laana kan e ndeenka amen e yamiroore amen. Wota a yewtidoy e am fii ɓen tooñɓe, kamɓe ko ɓe yoolotooɓe.

38

وَيَصۡنَعُ ٱلۡفُلۡكَ وَكُلَّمَا مَرَّ عَلَيۡهِ مَلَأٞ مِّن قَوۡمِهِۦ سَخِرُواْ مِنۡهُۚ قَالَ إِن تَسۡخَرُواْ مِنَّا فَإِنَّا نَسۡخَرُ مِنكُمۡ كَمَا تَسۡخَرُونَ

WayasnaAAu alfulka wakullama marra AAalayhi malaon min qawmihi sakhiroo minhu qala in taskharoo minna fainna naskharu minkum kama taskharoona

Homo moƴƴina laana kan. Tuma kala nde dental hoorewal rewi ka o moƴƴinta ton, ɓe jalkita mo. o maaki: "Si on jalkitii men, minen kadi min njalkitoyay on wano njalkitirton [men non]".

39

فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ مَن يَأۡتِيهِ عَذَابٞ يُخۡزِيهِ وَيَحِلُّ عَلَيۡهِ عَذَابٞ مُّقِيمٌ

Fasawfa taAAlamoona man yateehi AAathabun yukhzeehi wayahillu AAalayhi AAathabun muqeemun

Arma nde ngannduɗon ko hommbo lepte koynatɗe aroyat e muuɗum, lepte duumiiɗe njippoo e makko.

40

حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَ أَمۡرُنَا وَفَارَ ٱلتَّنُّورُ قُلۡنَا ٱحۡمِلۡ فِيهَا مِن كُلّٖ زَوۡجَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِ وَأَهۡلَكَ إِلَّا مَن سَبَقَ عَلَيۡهِ ٱلۡقَوۡلُ وَمَنۡ ءَامَنَۚ وَمَآ ءَامَنَ مَعَهُۥٓ إِلَّا قَلِيلٞ

Hatta itha jaa amruna wafara alttannooru qulna ihmil feeha min kullin zawjayni ithnayni waahlaka illa man sabaqa AAalayhi alqawlu waman amana wama amana maAAahu illa qaleelun

Haa si yamiroore amen nden aroyii, huɓɓinirɗe ɗen fati, min daali: "Roondo e makka kala nooneeji ɗiɗi resindirayɗi e ɓeynguure maa nden -si wanaa ɓen konngol lepte ngol adii e mu'un- e ɓen gooŋɗinɓe". Goosɗinaano won`dude e makko si wonah seeɗaaɓe.

41

۞وَقَالَ ٱرۡكَبُواْ فِيهَا بِسۡمِ ٱللَّهِ مَجۡرٜىٰهَا وَمُرۡسَىٰهَآۚ إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ

Waqala irkaboo feeha bismi Allahi majraha wamursaha inna rabbee laghafoorun raheemun

O maaki: "mbaɗɗee e makka e Innde Alla ka dogugol makka e daragol makko. Pellet Joomi am ko kaforoowo jurmotooɗo".

42

وَهِيَ تَجۡرِي بِهِمۡ فِي مَوۡجٖ كَٱلۡجِبَالِ وَنَادَىٰ نُوحٌ ٱبۡنَهُۥ وَكَانَ فِي مَعۡزِلٖ يَٰبُنَيَّ ٱرۡكَب مَّعَنَا وَلَا تَكُن مَّعَ ٱلۡكَٰفِرِينَ

Wahiya tajree bihim fee mawjin kaaljibali wanada noohunu ibnahu wakana fee maAAzilin ya bunayya irkab maAAana wala takun maAAa alkafireena

Kan no dogida e maɓɓe e mollooɗe waaɗe wa pelle. Nuuhu noddi ɓiɗɗo makko on, hari on no serindi: "eehey ma yo ɓinngel am, waɗɗida e amen, wata a won´du e yedduɓe ɓeen".

43

قَالَ سَـَٔاوِيٓ إِلَىٰ جَبَلٖ يَعۡصِمُنِي مِنَ ٱلۡمَآءِۚ قَالَ لَا عَاصِمَ ٱلۡيَوۡمَ مِنۡ أَمۡرِ ٱللَّهِ إِلَّا مَن رَّحِمَۚ وَحَالَ بَيۡنَهُمَا ٱلۡمَوۡجُ فَكَانَ مِنَ ٱلۡمُغۡرَقِينَ

Qala saawee ila jabalin yaAAsimunee mina almai qala la AAasima alyawma min amri Allahi illa man rahima wahala baynahuma almawju fakana mina almughraqeena

O wi'i: "Mi ƴawoyay e fello daɗndayngo kam ndiyam ɗam". O maaki: "Daɗoowo yamiroore Alla nden alaa hannde si wanah oon Mo O yurmini". Molloonde nden heedi hakkunde maɓɓe, o laatodii e yoolaaɓe ɓen.

44

وَقِيلَ يَـٰٓأَرۡضُ ٱبۡلَعِي مَآءَكِ وَيَٰسَمَآءُ أَقۡلِعِي وَغِيضَ ٱلۡمَآءُ وَقُضِيَ ٱلۡأَمۡرُ وَٱسۡتَوَتۡ عَلَى ٱلۡجُودِيِّۖ وَقِيلَ بُعۡدٗا لِّلۡقَوۡمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ

Waqeela ya ardu iblaAAee maaki waya samao aqliAAee wagheeda almao waqudiya alamru waistawat AAala aljoodiyyi waqeela buAAdan lilqawmi alththalimeena

Wi'a: "eeyma leydi, moɗ ndiyam maa ɗam! eeyma kadi yo kammu, jogito [sorombooji ndiyam ɗin]!". Ndiyam ɗam ɓeeɓi, fiyaaku on ñaawaa, [laana] kan daroyii ka dow fello juudiiy, wi'aa: "Halkaare woodanii ɓen yimɓe tooñɓe".

45

وَنَادَىٰ نُوحٞ رَّبَّهُۥ فَقَالَ رَبِّ إِنَّ ٱبۡنِي مِنۡ أَهۡلِي وَإِنَّ وَعۡدَكَ ٱلۡحَقُّ وَأَنتَ أَحۡكَمُ ٱلۡحَٰكِمِينَ

Wanada noohun rabbahu faqala rabbi inna ibnee min ahlee wainna waAAdaka alhaqqu waanta ahkamu alhakimeena

Nuuhu noddi Joomi makko, o maaki: "Joomi am, pellet ɓiɗɗo am on ko jeyaaɗo e ɓeynguure am, pellet fodoore maa nde ko goonga. Ko aan ɓuri nuunɗude ñaawoore ñaawooɓe".

46

قَالَ يَٰنُوحُ إِنَّهُۥ لَيۡسَ مِنۡ أَهۡلِكَۖ إِنَّهُۥ عَمَلٌ غَيۡرُ صَٰلِحٖۖ فَلَا تَسۡـَٔلۡنِ مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٌۖ إِنِّيٓ أَعِظُكَ أَن تَكُونَ مِنَ ٱلۡجَٰهِلِينَ

Qala ya noohu innahu laysa min ahlika innahu AAamalun ghayru salihin fala tasalni ma laysa laka bihi AAilmun innee aAAithuka an takoona mina aljahileena

O daali: "Ko an yo Nuuhu, pellet on jeyaaka e ɓeynguure maa, nden (toraare) ko gollal ngal moƴƴaa. Wata a toro kam ko a alanaa ɗum ganndal. min miɗo waajo maa fii wata a jeye e majjuɓe ɓeen".

47

قَالَ رَبِّ إِنِّيٓ أَعُوذُ بِكَ أَنۡ أَسۡـَٔلَكَ مَا لَيۡسَ لِي بِهِۦ عِلۡمٞۖ وَإِلَّا تَغۡفِرۡ لِي وَتَرۡحَمۡنِيٓ أَكُن مِّنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ

Qala rabbi innee aAAoothu bika an asalaka ma laysa lee bihi AAilmun wailla taghfir lee watarhamnee akun mina alkhasireena

O maaki: "Joomi am, mi moolorike ma nde mi lanndoto maa huunde nde mi alanah ɗum ganndal. Si wanaa A hafranam yurmin Ɗaa mi, mi jeyete e hayruɓe ɓen"(.pertuɓe)

48

قِيلَ يَٰنُوحُ ٱهۡبِطۡ بِسَلَٰمٖ مِّنَّا وَبَرَكَٰتٍ عَلَيۡكَ وَعَلَىٰٓ أُمَمٖ مِّمَّن مَّعَكَۚ وَأُمَمٞ سَنُمَتِّعُهُمۡ ثُمَّ يَمَسُّهُم مِّنَّا عَذَابٌ أَلِيمٞ

Qeela ya noohu ihbit bisalamin minna wabarakatin AAalayka waAAala omamin mimman maAAaka waomamun sanumattiAAuhum thumma yamassuhum minna AAathabun aleemun

Wi'aa: "Ko an yo Nuuhu, jippor kisiyee immorde ka amen, e moƴƴi dow maaɗaa e mofte won´duɓe e maaɗa. Mofte goo (no ton), aray min dakmita ɓe, refti memoya ɓe immorde e amen, lepte muusɗe".

49

تِلۡكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلۡغَيۡبِ نُوحِيهَآ إِلَيۡكَۖ مَا كُنتَ تَعۡلَمُهَآ أَنتَ وَلَا قَوۡمُكَ مِن قَبۡلِ هَٰذَاۖ فَٱصۡبِرۡۖ إِنَّ ٱلۡعَٰقِبَةَ لِلۡمُتَّقِينَ

Tilka min anbai alghaybi nooheeha ilayka ma kunta taAAlamuha anta wala qawmuka min qabli hatha faisbir inna alAAaqibata lilmuttaqeena

Ɗii ɗoo ko jeyaaɗi e kabaruuji birniiɗi, miɗen wahayina ɗe e maaɗa. A anndaano ɗe an, wanaa yimɓe maa ɓen, ko adii ɗum. Muñño, pellet battane moƴƴe ɗen woanii gooŋɗuɓe ɓen.

50

وَإِلَىٰ عَادٍ أَخَاهُمۡ هُودٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥٓۖ إِنۡ أَنتُمۡ إِلَّا مُفۡتَرُونَ

Waila AAadin akhahum hoodan qala ya qawmi oAAbudoo Allaha ma lakum min ilahin ghayruhu in antum illa muftaroona

[minn Nulii] kadi faade e Aadinkooɓe ɓen, musiɗɗo maɓɓe on Huudi. O maaki : "eeheymon yo yimɓe am, ndewee Alla, deweteeɗo alanah on ko woori mo. On ngonaani si wonaa fekindotooɓe".

51

يَٰقَوۡمِ لَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ أَجۡرًاۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَى ٱلَّذِي فَطَرَنِيٓۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ

Ya qawmi la asalukum AAalayhi ajran in ajriya illa AAala allathee fataranee afala taAAqiloona

Eeheymon yimɓe am, mi laɓndaaki on e ɗuum njoɓdi. Njoɓdi am wonaani si wonaa ka on takɗo lam. En on haqqiltaa?

52

وَيَٰقَوۡمِ ٱسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمۡ ثُمَّ تُوبُوٓاْ إِلَيۡهِ يُرۡسِلِ ٱلسَّمَآءَ عَلَيۡكُم مِّدۡرَارٗا وَيَزِدۡكُمۡ قُوَّةً إِلَىٰ قُوَّتِكُمۡ وَلَا تَتَوَلَّوۡاْ مُجۡرِمِينَ

Waya qawmi istaghfiroo rabbakum thumma tooboo ilayhi yursili alssamaa AAalaykum midraran wayazidkum quwwatan ila quwwatikum wala tatawallaw mujrimeena

Eheymon yimɓe am, imsinee ka Joomi mon, refti tuubanon mo o jippina e mooɗon toɓo jokkondirn-ngo, o ɓeyda on cemmbe e hoore cemmbe mon ɗen. Wota on nduŋto ngono ko on bonɓe.

53

قَالُواْ يَٰهُودُ مَا جِئۡتَنَا بِبَيِّنَةٖ وَمَا نَحۡنُ بِتَارِكِيٓ ءَالِهَتِنَا عَن قَوۡلِكَ وَمَا نَحۡنُ لَكَ بِمُؤۡمِنِينَ

Qaloo ya hoodu ma jitana bibayyinatin wama nahnu bitarikee alihatina AAan qawlika wama nahnu laka bimumineena

Ɓe mbi'i: "eheymaHuudu, kala ko addan-ɗaa men e ɓanngannduyee, minen men wonaani accooɓe deweteeɗi amen ɗin fii konngol maa ngol, minen min ngonaani gooŋɗinooɓe ma".

54

إِن نَّقُولُ إِلَّا ٱعۡتَرَىٰكَ بَعۡضُ ءَالِهَتِنَا بِسُوٓءٖۗ قَالَ إِنِّيٓ أُشۡهِدُ ٱللَّهَ وَٱشۡهَدُوٓاْ أَنِّي بَرِيٓءٞ مِّمَّا تُشۡرِكُونَ

In naqoolu illa iAAtaraka baAAdu alihatina bisooin qala innee oshhidu Allaha waishhadoo annee bareeon mimma tushrikoona

Min mb'atah si wanaa yoga e deweteeɗi amen ɗin meminirii ma bone". O maaki: "Min miɗo seedina Alla -seeditee onon kadi- won´de min, ko mi daɗndiiɗo e ɗuum ko sirkoton,

55

مِن دُونِهِۦۖ فَكِيدُونِي جَمِيعٗا ثُمَّ لَا تُنظِرُونِ

Min doonihi fakeedoonee jameeAAan thumma la tunthirooni

ga makko. Pewjanee kam on denndaangal, refti wata on padiree kam.

56

إِنِّي تَوَكَّلۡتُ عَلَى ٱللَّهِ رَبِّي وَرَبِّكُمۚ مَّا مِن دَآبَّةٍ إِلَّا هُوَ ءَاخِذُۢ بِنَاصِيَتِهَآۚ إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ

Innee tawakkaltu AAala Allahi rabbee warabbikum ma min dabbatin illa huwa akhithun binasiyatiha inna rabbee AAala siratin mustaqeemin

Min mi fawike e Alla, Joomi am e Joomi mon. Alaa e ruugayngel si wanaa ko O nannguɗo jubuuru maggel. Pellet, Joomi am no e laawol poocciingol.

57

فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَقَدۡ أَبۡلَغۡتُكُم مَّآ أُرۡسِلۡتُ بِهِۦٓ إِلَيۡكُمۡۚ وَيَسۡتَخۡلِفُ رَبِّي قَوۡمًا غَيۡرَكُمۡ وَلَا تَضُرُّونَهُۥ شَيۡـًٔاۚ إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٍ حَفِيظٞ

Fain tawallaw faqad ablaghtukum ma orsiltu bihi ilaykum wayastakhlifu rabbee qawman ghayrakum wala tadurroonahu shayan inna rabbee AAala kulli shayin hafeethun

Si on nduŋtii, gooŋɗii mi yottinanii kon ko mi nulidaa e mooɗon. Joomi am lomtinay yimɓe goo ɓe wonaa onon, on lorrirtaa mo hay e huunde. Pellet, Joomi am ko deeno kala huunde.

58

وَلَمَّا جَآءَ أَمۡرُنَا نَجَّيۡنَا هُودٗا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ بِرَحۡمَةٖ مِّنَّا وَنَجَّيۡنَٰهُم مِّنۡ عَذَابٍ غَلِيظٖ

Walamma jaa amruna najjayna hoodan waallatheena amanoo maAAahu birahmatin minna wanajjaynahum min AAathabin ghaleethin

Nde yamiroore amen nden ari, min daɗndiri Huudi e ɓen goosɗinɓe won´duɓe e makko yurmeende amen. min daɗndi ɓe lepte tiiɗɗe.

59

وَتِلۡكَ عَادٞۖ جَحَدُواْ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمۡ وَعَصَوۡاْ رُسُلَهُۥ وَٱتَّبَعُوٓاْ أَمۡرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيدٖ

Watilka AAadun jahadoo biayati rabbihim waAAasaw rusulahu waittabaAAoo amra kulli jabbarin AAaneedin

Ɓeen ko Aadinkooɓe. e njedduno aayeeje Joomi amɓɓe ɗen, ɓe yeddi Nulaaɓe maɓɓe ɓen, ɓe jokki yamiroore kala dunndaranke sanndolɗinɗo.

60

وَأُتۡبِعُواْ فِي هَٰذِهِ ٱلدُّنۡيَا لَعۡنَةٗ وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ أَلَآ إِنَّ عَادٗا كَفَرُواْ رَبَّهُمۡۗ أَلَا بُعۡدٗا لِّعَادٖ قَوۡمِ هُودٖ

WaotbiAAoo fee hathihi alddunya laAAnatan wayawma alqiyamati ala inna AAadan kafaroo rabbahum ala buAAdan liAAadin qawmi hoodin

Ɓe jokkindinaa ka aduna ɗoo, kuddi, e Ñande Darngal. ngnndee pellet, Aadinkooɓe ɓen njeddi Joomi maɓɓe. ngndee goɗɗal woodanii Aadi'en, yimɓe Huudi.

61

۞وَإِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمۡ صَٰلِحٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ هُوَ أَنشَأَكُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ وَٱسۡتَعۡمَرَكُمۡ فِيهَا فَٱسۡتَغۡفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوٓاْ إِلَيۡهِۚ إِنَّ رَبِّي قَرِيبٞ مُّجِيبٞ

Waila thamooda akhahum salihan qala ya qawmi oAAbudoo Allaha ma lakum min ilahin ghayruhu huwa anshaakum mina alardi waistaAAmarakum feeha faistaghfiroohu thumma tooboo ilayhi inna rabbee qareebun mujeebun

[Men Nulii] kadi e Samuuda'en, musiɗɗo maɓɓe Saalih, o maaki: "eehey monyimɓe am, ndewee Alla. deweteeɗo alanaano on ko woori mo. Ko Kaŋko fuɗɗi on ka leydi, O wuurni on e mayri. Imsinanee mo, refti tuubon ka makko. Pellet Joomi am ko ɓaɗiiɗo, jaabotooɗo".

62

قَالُواْ يَٰصَٰلِحُ قَدۡ كُنتَ فِينَا مَرۡجُوّٗا قَبۡلَ هَٰذَآۖ أَتَنۡهَىٰنَآ أَن نَّعۡبُدَ مَا يَعۡبُدُ ءَابَآؤُنَا وَإِنَّنَا لَفِي شَكّٖ مِّمَّا تَدۡعُونَآ إِلَيۡهِ مُرِيبٖ

Qaloo ya salihu qad kunta feena marjuwwan qabla hatha atanhana an naAAbuda ma yaAAbudu abaona wainnana lafee shakkin mimma tadAAoona ilayhi mureebun

Ɓe mbi'i: "eeheyma Saalihu, gooŋɗii a woniino hakkunde amen jaakoraaɗo ado ɗum ɗoo. E a haɗay amen rewugol ko baabiraaɓe amen rewatno? Minen non, min ngonii e sikke e huunde nde noddataa amen e mun (sikke) jaaliiɗe".

63

قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّي وَءَاتَىٰنِي مِنۡهُ رَحۡمَةٗ فَمَن يَنصُرُنِي مِنَ ٱللَّهِ إِنۡ عَصَيۡتُهُۥۖ فَمَا تَزِيدُونَنِي غَيۡرَ تَخۡسِيرٖ

Qala ya qawmi araaytum in kuntu AAala bayyinatin min rabbee waatanee minhu rahmatan faman yansurunee mina Allahi in AAasaytuhu fama tazeedoonanee ghayra takhseerin

O maaki: "eeheymon yimɓe! Kaalanee kam, si mi laatike e ɓanngannduyee immorde ka Joomi am, O okkii kam immorde ka makko yurmeende, ko hommbo faabotoo mi ka Alla si mi yeddii mo? On ɓeydataa kam si wonaa hayrugol.perte

64

وَيَٰقَوۡمِ هَٰذِهِۦ نَاقَةُ ٱللَّهِ لَكُمۡ ءَايَةٗۖ فَذَرُوهَا تَأۡكُلۡ فِيٓ أَرۡضِ ٱللَّهِۖ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءٖ فَيَأۡخُذَكُمۡ عَذَابٞ قَرِيبٞ

Waya qawmi hathihi naqatu Allahi lakum ayatan fatharooha takul fee ardi Allahi wala tamassooha bisooin fayakhuthakum AAathabun qareebun

Eeheymon yimɓe am, baa ɗoo ko ngelooba wonan´de on maande. Tertee mba, mba ñaama e leydi Alla. Wata on memir-mba bone, lepte ɓaɗtiiɗe keɓa on".

65

فَعَقَرُوهَا فَقَالَ تَمَتَّعُواْ فِي دَارِكُمۡ ثَلَٰثَةَ أَيَّامٖۖ ذَٰلِكَ وَعۡدٌ غَيۡرُ مَكۡذُوبٖ

FaAAaqarooha faqala tamattaAAoo fee darikum thalathata ayyamin thalika waAAdun ghayru makthoobin

Ɓe mborii-ba. o maaki: "ndakmitee ka galleeji mon balɗe tati! Ɗuum ko fodoore nde fennetaake".

66

فَلَمَّا جَآءَ أَمۡرُنَا نَجَّيۡنَا صَٰلِحٗا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ بِرَحۡمَةٖ مِّنَّا وَمِنۡ خِزۡيِ يَوۡمِئِذٍۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ ٱلۡقَوِيُّ ٱلۡعَزِيزُ

Falamma jaa amruna najjayna salihan waallatheena amanoo maAAahu birahmatin minna wamin khizyi yawmiithin inna rabbaka huwa alqawiyyu alAAazeezu

Nde yamiroore Alla nden arunoo, min daɗndiri Saalihu e ɓen gooŋɗinɓe won´duɓe e makko, yur-meende immorde ka amen- e koyeera nden ñande Pellet Joomi maa, ko Kaŋko woni cemmbinɗo, pooluɗo.

67

وَأَخَذَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ ٱلصَّيۡحَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دِيَٰرِهِمۡ جَٰثِمِينَ

Waakhatha allatheena thalamoo alssayhatu faasbahoo fee diyarihim jathimeena

Haacaango ngoon nanngi tooñuɓe ɓeen.Ɓe waɗtini ka galleeji maɓɓe jicciiɓe.(jusɓe).

68

كَأَن لَّمۡ يَغۡنَوۡاْ فِيهَآۗ أَلَآ إِنَّ ثَمُودَاْ كَفَرُواْ رَبَّهُمۡۗ أَلَا بُعۡدٗا لِّثَمُودَ

Kaan lam yaghnaw feeha ala inna thamooda kafaroo rabbahum ala buAAdan lithamooda

A sikkay ɓe ñiiɓaano ɗoon. Nganndee pellet Samuudu en njedduno Joomi maɓɓe, nganndee goɗɗal yurmee- nde (Alla) woodanii Samuuda'en!

69

وَلَقَدۡ جَآءَتۡ رُسُلُنَآ إِبۡرَٰهِيمَ بِٱلۡبُشۡرَىٰ قَالُواْ سَلَٰمٗاۖ قَالَ سَلَٰمٞۖ فَمَا لَبِثَ أَن جَآءَ بِعِجۡلٍ حَنِيذٖ

Walaqad jaat rusuluna ibraheema bialbushra qaloo salaman qala salamun fama labitha an jaa biAAijlin haneethin

Gooŋɗii Nulaaɓe amen ɓeen nggaddanii Ibraahiima welo-welo, ɓe mbi'i: "Kisal (e mon)". O maaki: "Kisal (e mon). Neeɓaani o ardi e ngaari juɗaandi.

70

فَلَمَّا رَءَآ أَيۡدِيَهُمۡ لَا تَصِلُ إِلَيۡهِ نَكِرَهُمۡ وَأَوۡجَسَ مِنۡهُمۡ خِيفَةٗۚ قَالُواْ لَا تَخَفۡ إِنَّآ أُرۡسِلۡنَآ إِلَىٰ قَوۡمِ لُوطٖ

Falamma raa aydiyahum la tasilu ilayhi nakirahum waawjasa minhum kheefatan qaloo la takhaf inna orsilna ila qawmi lootin

Nde o yi'noo juuɗe maɓɓe ɗeen njottaaki ndi, o faytiɓe (o sikkitii), o soomi kulol e maɓɓe. Ɓe mbi'i: "Wota a hul, ko min nulaaɓe e yimɓe Luuti ɓeen".

71

وَٱمۡرَأَتُهُۥ قَآئِمَةٞ فَضَحِكَتۡ فَبَشَّرۡنَٰهَا بِإِسۡحَٰقَ وَمِن وَرَآءِ إِسۡحَٰقَ يَعۡقُوبَ

Waimraatuhu qaimatun fadahikat fabashsharnaha biishaqa wamin warai ishaqa yaAAqooba

Tawi cuddiiɗo makko on no darii, o jali, min mbeltiniri mo Ishaaqa, e ɓaawo Ishaaqa, Yaaquube.

72

قَالَتۡ يَٰوَيۡلَتَىٰٓ ءَأَلِدُ وَأَنَا۠ عَجُوزٞ وَهَٰذَا بَعۡلِي شَيۡخًاۖ إِنَّ هَٰذَا لَشَيۡءٌ عَجِيبٞ

Qalat ya waylata aalidu waana AAajoozun wahatha baAAlee shaykhan inna hatha lashayon AAajeebun

[Debbo on] wi'i: "Ee jalla am! emi jibinay e hoore ko mi nayeejo, e hino oo ɗoo gorko am ko nayeejo? Pellet ɗuum ɗoon ko huunde haawniinde!".

73

قَالُوٓاْ أَتَعۡجَبِينَ مِنۡ أَمۡرِ ٱللَّهِۖ رَحۡمَتُ ٱللَّهِ وَبَرَكَٰتُهُۥ عَلَيۡكُمۡ أَهۡلَ ٱلۡبَيۡتِۚ إِنَّهُۥ حَمِيدٞ مَّجِيدٞ

Qaloo ataAAjabeena min amri Allahi rahmatu Allahi wabarakatuhu AAalaykum ahla albayti innahu hameedun majeedun

Ɓe mbi'i: "E a haawete fiyaaku Alla on? Yurmeende Alla e barkiiji makko ngonii e mon, yimɓe nduu suudu. Pellet ko O jettiniiɗo Tedduɗo".

74

فَلَمَّا ذَهَبَ عَنۡ إِبۡرَٰهِيمَ ٱلرَّوۡعُ وَجَآءَتۡهُ ٱلۡبُشۡرَىٰ يُجَٰدِلُنَا فِي قَوۡمِ لُوطٍ

Falamma thahaba AAan ibraheema alrrawAAu wajaathu albushra yujadiluna fee qawmi lootin

Nde kulol ngol iwnoo e Ibraahiima, welo-welo o ari e makko, homo yeddandira e amen fii yimɓe Luuti ɓeen.

75

إِنَّ إِبۡرَٰهِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّـٰهٞ مُّنِيبٞ

Inna ibraheema lahaleemun awwahun muneebun

Pellet, Ibraahiima ko muññiiɗo, keewɗo jankina-gol, tuuboowo.

76

يَـٰٓإِبۡرَٰهِيمُ أَعۡرِضۡ عَنۡ هَٰذَآۖ إِنَّهُۥ قَدۡ جَآءَ أَمۡرُ رَبِّكَۖ وَإِنَّهُمۡ ءَاتِيهِمۡ عَذَابٌ غَيۡرُ مَرۡدُودٖ

Ya ibraheemu aAArid AAan hatha innahu qad jaa amru rabbika wainnahum ateehim AAathabun ghayru mardoodin

Eheyma Ibraahiima, ɗuurno ga e ɗum; gooŋɗii yamiroore Joomi maa nden arii, e pellet, lepte aray e maɓɓe lepte ɗe nduuttetaake.

77

وَلَمَّا جَآءَتۡ رُسُلُنَا لُوطٗا سِيٓءَ بِهِمۡ وَضَاقَ بِهِمۡ ذَرۡعٗا وَقَالَ هَٰذَا يَوۡمٌ عَصِيبٞ

Walamma jaat rusuluna lootan seea bihim wadaqa bihim tharAAan waqala hatha yawmun AAaseebun

Nde nulaaɓe amen ɓen ngarnoo ka Luuti, o sunanii ɓe, o ɓiɗtori fonndo makko ngon fii maɓɓe, o maaki: "ndee ɗoo ko ñalaande saɗtunde".

78

وَجَآءَهُۥ قَوۡمُهُۥ يُهۡرَعُونَ إِلَيۡهِ وَمِن قَبۡلُ كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ٱلسَّيِّـَٔاتِۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ هَـٰٓؤُلَآءِ بَنَاتِي هُنَّ أَطۡهَرُ لَكُمۡۖ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَلَا تُخۡزُونِ فِي ضَيۡفِيٓۖ أَلَيۡسَ مِنكُمۡ رَجُلٞ رَّشِيدٞ

Wajaahu qawmuhu yuhraAAoona ilayhi wamin qablu kanoo yaAAmaloona alssayyiati qala ya qawmi haolai banatee hunna atharu lakum faittaqoo Allaha wala tukhzooni fee dayfee alaysa minkum rajulun rasheedun

Yimɓe makko ɓeen ngari e makko e yaccoo. Ado ɗum hari heɓe ngollaynoo bonɗi. O maaki: "Eeheymon yimɓe am, ɓee ɗoo ko jiwɓe am: ko kamɓe ɓuri laaɓannde on. Kulee Alla, wata on kersinam e hoɓ- ɓe am. E gorko peewɗo alaa e mo'on?".

79

قَالُواْ لَقَدۡ عَلِمۡتَ مَا لَنَا فِي بَنَاتِكَ مِنۡ حَقّٖ وَإِنَّكَ لَتَعۡلَمُ مَا نُرِيدُ

Qaloo laqad AAalimta ma lana fee banatika min haqqin wainnaka lataAAlamu ma nureedu

Ɓe mi'i: "Pellet haɗa anndi haaju alanah men e jiwɓe maa ɓeen, pellet haɗa anndi kadi ko men faalaako" koy..

80

قَالَ لَوۡ أَنَّ لِي بِكُمۡ قُوَّةً أَوۡ ءَاوِيٓ إِلَىٰ رُكۡنٖ شَدِيدٖ

Qala law anna lee bikum quwwatan aw awee ila ruknin shadeedin

O maaki: "Sinno miɗo marunoo doole e mon! maa ɗuum mi fattinoo(moolo) e soɓɓundu sattundu(jookdu)!".

81

قَالُواْ يَٰلُوطُ إِنَّا رُسُلُ رَبِّكَ لَن يَصِلُوٓاْ إِلَيۡكَۖ فَأَسۡرِ بِأَهۡلِكَ بِقِطۡعٖ مِّنَ ٱلَّيۡلِ وَلَا يَلۡتَفِتۡ مِنكُمۡ أَحَدٌ إِلَّا ٱمۡرَأَتَكَۖ إِنَّهُۥ مُصِيبُهَا مَآ أَصَابَهُمۡۚ إِنَّ مَوۡعِدَهُمُ ٱلصُّبۡحُۚ أَلَيۡسَ ٱلصُّبۡحُ بِقَرِيبٖ

Qaloo ya lootu inna rusulu rabbika lan yasiloo ilayka faasri biahlika biqitAAin mina allayli wala yaltafit minkum ahadun illa imraataka innahu museebuha ma asabahum inna mawAAidahumu alssubhu alaysa alssubhu biqareebin

[Hoɓɓe ɓen] mbi'i: "eheymaLuutu, pellet ko men nulaaɓe Joomi maa. ɓe njottotaaka ema. Yaltinir ɓeynguure maa nden e taƴunnde jemma, wata gooto e mo'on yeƴƴito si wonaa cuddiiɗo maa on, ko fii heɓay mo ko heɓata ɓeya kon. Nganndon fodoore maɓɓe nden ka subaka. E subaka on laataaki ɓaɗiido?".

82

فَلَمَّا جَآءَ أَمۡرُنَا جَعَلۡنَا عَٰلِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهَا حِجَارَةٗ مِّن سِجِّيلٖ مَّنضُودٖ

Falamma jaa amruna jaAAalna AAaliyaha safilaha waamtarna AAalayha hijaratan min sijjeelin mandoodin

Nde yamiroore amen nden arnoo, min waɗtiri dow [saare] nden ley mayre, min caaƴini e mayre kaaƴe iwruɗe loope juɗaaɗe dewondirɗe.

83

مُّسَوَّمَةً عِندَ رَبِّكَۖ وَمَا هِيَ مِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ بِبَعِيدٖ

Musawwamatan AAinda rabbika wama hiya mina alththalimeena bibaAAeedin

Maandinaaɗe ka Joomi maa. ɗe ngonaani goɗɗuɗe e tooñooɓe ɓeen.

84

۞وَإِلَىٰ مَدۡيَنَ أَخَاهُمۡ شُعَيۡبٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ وَلَا تَنقُصُواْ ٱلۡمِكۡيَالَ وَٱلۡمِيزَانَۖ إِنِّيٓ أَرَىٰكُم بِخَيۡرٖ وَإِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٖ مُّحِيطٖ

Waila madyana akhahum shuAAayban qala ya qawmi oAAbudoo Allaha ma lakum min ilahin ghayruhu wala tanqusoo almikyala waalmeezana innee arakum bikhayrin wainnee akhafu AAalaykum AAathaba yawmin muheetin

[Min Nulii] kadi e Madyana'en, musiɗɗo maɓɓe on Shu'aybu, o maaki: "eheymon yo yimɓe am, ndewee Alla; deweteeɗo alanaa on ko woori mo. Wota on ustu ɓetu ngun e manndake ɗen. min on miɗo yi'i on e moƴƴere. miin non miɗo hulani on lepte ñalaande fiiltiindede.

85

وَيَٰقَوۡمِ أَوۡفُواْ ٱلۡمِكۡيَالَ وَٱلۡمِيزَانَ بِٱلۡقِسۡطِۖ وَلَا تَبۡخَسُواْ ٱلنَّاسَ أَشۡيَآءَهُمۡ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ

Waya qawmi awfoo almikyala waalmeezana bialqisti wala tabkhasoo alnnasa ashyaahum wala taAAthaw fee alardi mufsideena

Eeheymon yo yimɓe am, timminee ɓetu ngun e manndake ɗen nuunɗal. Wata on ustan yimɓe ɓen coggu maɓɓe ngun, wata on njahru ka leydi bonnugol.

86

بَقِيَّتُ ٱللَّهِ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَۚ وَمَآ أَنَا۠ عَلَيۡكُم بِحَفِيظٖ

Baqiyyatu Allahi khayrun lakum in kuntum mumineena wama ana AAalaykum bihafeethin

Ko keddiiɗe Alla ɗen ɓuri moƴƴannde on si on laatike gooŋɗinɓe. Mi wonaani deenoowo on".

87

قَالُواْ يَٰشُعَيۡبُ أَصَلَوٰتُكَ تَأۡمُرُكَ أَن نَّتۡرُكَ مَا يَعۡبُدُ ءَابَآؤُنَآ أَوۡ أَن نَّفۡعَلَ فِيٓ أَمۡوَٰلِنَا مَا نَشَـٰٓؤُاْۖ إِنَّكَ لَأَنتَ ٱلۡحَلِيمُ ٱلرَّشِيدُ

Qaloo ya shuAAaybu asalatuka tamuruka an natruka ma yaAAbudu abaona aw an nafAAala fee amwalina ma nashao innaka laanta alhaleemu alrrasheedu

Ɓe mbi'i: "eeheyma yo Shu'aybu! E ko juulde maa nden yamiru-maa nde men ngaccata rewugol ko baabiraa- ɓe amen ɓeen rewaynoo kon, maa nde men nggollata huuwata e jawle amen ɗen ko men njiɗi? Pellet an ko a muññiiɗo peewɗo".

88

قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّي وَرَزَقَنِي مِنۡهُ رِزۡقًا حَسَنٗاۚ وَمَآ أُرِيدُ أَنۡ أُخَالِفَكُمۡ إِلَىٰ مَآ أَنۡهَىٰكُمۡ عَنۡهُۚ إِنۡ أُرِيدُ إِلَّا ٱلۡإِصۡلَٰحَ مَا ٱسۡتَطَعۡتُۚ وَمَا تَوۡفِيقِيٓ إِلَّا بِٱللَّهِۚ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُ وَإِلَيۡهِ أُنِيبُ

Qala ya qawmi araaytum in kuntu AAala bayyinatin min rabbee warazaqanee minhu rizqan hasanan wama oreedu an okhalifakum ila ma anhakum AAanhu in oreedu illa alislaha ma istataAAtu wama tawfeeqee illa biAllahi AAalayhi tawakkaltu wailayhi oneebu

O maaki: "eeheymon yo yimɓe am, kaalaneekam: si miɗo e ɓanngannduyee immorde ka Joomi am, O arsikii lam immorde ka makko arsike moƴƴo?... mi faandaaki lunndaade on e kon haɗay-mi on e muuɗum. mi faandaaki si wonaa moƴƴingol fotde yeru am on. Kawral am wonaani si wonaa ka Alla. Ko e makko mi fawii, ko ka makko mi ruttotoo".

89

وَيَٰقَوۡمِ لَا يَجۡرِمَنَّكُمۡ شِقَاقِيٓ أَن يُصِيبَكُم مِّثۡلُ مَآ أَصَابَ قَوۡمَ نُوحٍ أَوۡ قَوۡمَ هُودٍ أَوۡ قَوۡمَ صَٰلِحٖۚ وَمَا قَوۡمُ لُوطٖ مِّنكُم بِبَعِيدٖ

Waya qawmi la yajrimannakum shiqaqee an yuseebakum mithlu ma asaba qawma noohin aw qawma hoodin aw qawma salihin wama qawmu lootin minkum bibaAAeedin

Eehmon yimɓe am, wata ngañngu am defu on haa heɓa on sifa ko heɓnoo yimɓe Nuuhu maa yimɓe Huudi maa yimɓe Saalih. Yimɓe Luuti ɓen kan ngoɗɗaani on.

90

وَٱسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمۡ ثُمَّ تُوبُوٓاْ إِلَيۡهِۚ إِنَّ رَبِّي رَحِيمٞ وَدُودٞ

Waistaghfiroo rabbakum thumma tooboo ilayhi inna rabbee raheemun wadoodun

Imsinanee Joomi mon, refti tuubanon mo. Pelet Joomi am ko jurmotooɗo, Giɗo".

91

قَالُواْ يَٰشُعَيۡبُ مَا نَفۡقَهُ كَثِيرٗا مِّمَّا تَقُولُ وَإِنَّا لَنَرَىٰكَ فِينَا ضَعِيفٗاۖ وَلَوۡلَا رَهۡطُكَ لَرَجَمۡنَٰكَۖ وَمَآ أَنتَ عَلَيۡنَا بِعَزِيزٖ

Qaloo ya shuAAaybu ma nafqahu katheeran mimma taqoolu wainna lanaraka feena daAAeefan walawla rahtuka larajamnaka wama anta AAalayna biAAazeezin

Ɓe mbi'i: "eeheyma Shu'aybu, men alah faamude ko ɗuuɗi e ɗuum ko mbi'ataa; minen miɗen ma nji'a hakku-nde amen lo'oɗo. Si wanaano gorol maa ngol, men piyirteno keeƴe. Aan a wonaani tedduɗo e amen".

92

قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَهۡطِيٓ أَعَزُّ عَلَيۡكُم مِّنَ ٱللَّهِ وَٱتَّخَذۡتُمُوهُ وَرَآءَكُمۡ ظِهۡرِيًّاۖ إِنَّ رَبِّي بِمَا تَعۡمَلُونَ مُحِيطٞ

Qala ya qawmi arahtee aAAazzu AAalaykum mina Allahi waittakhathtumoohu waraakum thihriyyan inna rabbee bima taAAmaloona muheetun

O maaki: "E ko gorol am ngol ɓuri teddudo e mon diini Alla, on waɗtirii mo ɓaawo mon hawkaaɗo? Pellet Joomi am ko huɓindiiɗo(fiiltiido) ko ngollaton kon.

93

وَيَٰقَوۡمِ ٱعۡمَلُواْ عَلَىٰ مَكَانَتِكُمۡ إِنِّي عَٰمِلٞۖ سَوۡفَ تَعۡلَمُونَ مَن يَأۡتِيهِ عَذَابٞ يُخۡزِيهِ وَمَنۡ هُوَ كَٰذِبٞۖ وَٱرۡتَقِبُوٓاْ إِنِّي مَعَكُمۡ رَقِيبٞ

Waya qawmi iAAmaloo AAala makanatikum innee AAamilun sawfa taAAlamoona man yateehi AAathabun yukhzeehi waman huwa kathibun wairtaqiboo inne maAAakum raqeebun

Eeheymon yimɓe am, ngollee e nokku mo'on. miin kadi ko mi golloowo. Arma nde nganndoton ko hombo lepte koynooje arat e mu'm e ko hommbo woni penoowo on. (Jooni non) padee! min kadi miɗo won´di e mon patndiiɗo.

94

وَلَمَّا جَآءَ أَمۡرُنَا نَجَّيۡنَا شُعَيۡبٗا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ بِرَحۡمَةٖ مِّنَّا وَأَخَذَتِ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ ٱلصَّيۡحَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دِيَٰرِهِمۡ جَٰثِمِينَ

Walamma jaa amruna najjayna shuAAayban waallatheena amanoo maAAahu birahmatin minna waakhathati allatheena thalamoo alssayhatu faasbahoo fee diyarihim jathimeena

Nde yamiroore amen nden arnoo, min daɗndiri Shu'aybu e ɓeen gooŋɗinɓe won´duɓe e makko yurmeende amen. Haacaango ngon nanngi ɓen tooñɓe, ɓe waɗtini ka cuuɗi maɓɓe jicciiɓe(.jusɓe)

95

كَأَن لَّمۡ يَغۡنَوۡاْ فِيهَآۗ أَلَا بُعۡدٗا لِّمَدۡيَنَ كَمَا بَعِدَتۡ ثَمُودُ

Kaan lam yaghnaw feeha ala buAAdan limadyana kama baAAidat thamoodu

A wi'ay ɓe ñiiɓaano ɗon. ngandee woɗɗineede yurmeende wonanii Madayana wano Samuuda'en woɗɗiniranoo.

96

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَٰتِنَا وَسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٍ

Walaqad arsalna moosa biayatina wasultanin mubeenin

Gooŋɗii Men Nulirii Muusaa Aayeeje amen ɗeen e hujja ɓannguɗo.

97

إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِۦ فَٱتَّبَعُوٓاْ أَمۡرَ فِرۡعَوۡنَۖ وَمَآ أَمۡرُ فِرۡعَوۡنَ بِرَشِيدٖ

Ila firAAawna wamalaihi faittabaAAoo amra firAAawna wama amru firAAawna birasheedin

Ha e Fir'awna e mbatu mun. ɓe njokkii yamiroore Fir'awna nden, yamiroore Fir'awna non wanaa feewnde.

98

يَقۡدُمُ قَوۡمَهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فَأَوۡرَدَهُمُ ٱلنَّارَۖ وَبِئۡسَ ٱلۡوِرۡدُ ٱلۡمَوۡرُودُ

Yaqdumu qawmahu yawma alqiyamati faawradahumu alnnara wabisa alwirdu almawroodu

O ardoyto yimɓe makko ɓeen ñande darngal, o jolna ɓe ka Yiite. (Nge)bonii jolirde jolaande.

99

وَأُتۡبِعُواْ فِي هَٰذِهِۦ لَعۡنَةٗ وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ بِئۡسَ ٱلرِّفۡدُ ٱلۡمَرۡفُودُ

WaotbiAAoo fee hathihi laAAnatan wayawma alqiyamati bisa alrrifdu almarfoodu

Ɓe njokkinaama kuddi e oo (aduna), e ñande Darngal. Bonii ballal ngal ɓe njokkindiranaa.

100

ذَٰلِكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلۡقُرَىٰ نَقُصُّهُۥ عَلَيۡكَۖ مِنۡهَا قَآئِمٞ وَحَصِيدٞ

Thalika min anbai alqura naqussuhu AAalayka minha qaimun wahaseedun

Ɗuum ko jeyaaɗum e kumpite ce'e, miɗen fillano maa ɗuum: no e majje ñiiɓɗe e coñaaɗe.

101

وَمَا ظَلَمۡنَٰهُمۡ وَلَٰكِن ظَلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡۖ فَمَآ أَغۡنَتۡ عَنۡهُمۡ ءَالِهَتُهُمُ ٱلَّتِي يَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٖ لَّمَّا جَآءَ أَمۡرُ رَبِّكَۖ وَمَا زَادُوهُمۡ غَيۡرَ تَتۡبِيبٖ

Wama thalamnahum walakin thalamoo anfusahum fama aghnat AAanhum alihatuhumu allatee yadAAoona min dooni Allahi min shayin lamma jaa amru rabbika wama zadoohum ghayra tatbeebin

Min tooñaani ɓe. Ko woni, ko kamɓe tooñi ko'e maɓɓe. deweteeɗi maɓɓe ɗiin ɗiɓe ndwatnoo gah ɗin duncanaali ɓe hay e huunde, tuma nde yamiroore Joomi maa nden arnoo; ɗi ɓeydaani ɓe si wonaa hayrude.

102

وَكَذَٰلِكَ أَخۡذُ رَبِّكَ إِذَآ أَخَذَ ٱلۡقُرَىٰ وَهِيَ ظَٰلِمَةٌۚ إِنَّ أَخۡذَهُۥٓ أَلِيمٞ شَدِيدٌ

Wakathalika akhthu rabbika itha akhatha alqura wahiya thalimatun inna akhthahu aleemun shadeedun

Ko wano nii nanngal Joomi maa ngal, si tawii o nanngii ce'e ɗen hara ko ɗe tooñɗe. Pellet nanngal makko ngal ko muusngal caɗtungal.

103

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّمَنۡ خَافَ عَذَابَ ٱلۡأٓخِرَةِۚ ذَٰلِكَ يَوۡمٞ مَّجۡمُوعٞ لَّهُ ٱلنَّاسُ وَذَٰلِكَ يَوۡمٞ مَّشۡهُودٞ

Inna fee thalika laayatan liman khafa AAathaba alakhirati thalika yawmun majmooAAun lahu alnnasu wathalika yawmun mashhoodun

Pellet tasakuyee wonii e ɗuum ɗoo wonan´de on kulɗo lepte laakara. nden ko ñalaande yimɓe en mooɓoyte e mun, nde kadi ko ñalaande seedoyteende.

104

وَمَا نُؤَخِّرُهُۥٓ إِلَّا لِأَجَلٖ مَّعۡدُودٖ

Wama nuakhkhiruhu illa liajalin maAAdoodin

Min neeɓtinataa nde si wanah haa e lajal limangal.

105

يَوۡمَ يَأۡتِ لَا تَكَلَّمُ نَفۡسٌ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦۚ فَمِنۡهُمۡ شَقِيّٞ وَسَعِيدٞ

Yawma yati la takallamu nafsun illa biithnihi faminhum shaqiyyun wasaAAeedin

Ñalnde ngal arata, woŋkii (woo) wowlatah si wanaa e duŋayee makko. Hino e maɓɓe malkisaaɗo e malaaɗo.

106

فَأَمَّا ٱلَّذِينَ شَقُواْ فَفِي ٱلنَّارِ لَهُمۡ فِيهَا زَفِيرٞ وَشَهِيقٌ

Faamma allatheena shaqoo fafee alnnari lahum feeha zafeerun washaheequn

Si ko malkisaaɓe ɓen, ko ka Yiite; hino woodani ɓe ndeer ton ottaango e hiikaango.

107

خَٰلِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلۡأَرۡضُ إِلَّا مَا شَآءَ رَبُّكَۚ إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٞ لِّمَا يُرِيدُ

Khalideena feeha ma damati alssamawatu waalardu illa ma shaa rabbuka inna rabbaka faAAAAalun lima yureedu

Ko ɓe luttinteeɓe ndeer magge fotde kammuuli ɗiin e leydi ndin no duumii, si wonah si Joomii maa muuyii; pellet Joomi maa ko baɗoowo kala ko O faandii.

108

۞وَأَمَّا ٱلَّذِينَ سُعِدُواْ فَفِي ٱلۡجَنَّةِ خَٰلِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلۡأَرۡضُ إِلَّا مَا شَآءَ رَبُّكَۖ عَطَآءً غَيۡرَ مَجۡذُوذٖ

Waamma allatheena suAAidoo fafee aljannati khalideena feeha ma damati alssamawatu waalardu illa ma shaa rabbuka AAataan ghayra majthoothin

Si tawii non ko malaaɓe ɓen, ko ka ndeer Aljanna woni ko duumintee e mun fotde kammuuli ɗin e leydi ndin no duumii, si wanaa si Joomi maa muuyii. (Ɗum) ko dokkal ngal taƴondirtaa.

109

فَلَا تَكُ فِي مِرۡيَةٖ مِّمَّا يَعۡبُدُ هَـٰٓؤُلَآءِۚ مَا يَعۡبُدُونَ إِلَّا كَمَا يَعۡبُدُ ءَابَآؤُهُم مِّن قَبۡلُۚ وَإِنَّا لَمُوَفُّوهُمۡ نَصِيبَهُمۡ غَيۡرَ مَنقُوصٖ

Fala taku fee miryatin mimma yaAAbudu haolai ma yaAAbudoona illa kama yaAAbudu abaohum min qablu wainna lamuwaffoohum naseebahum ghayra manqoosin

Wota a won e sikke e huunde ko ɓee ndewata. ɓe rewiraani si wanaa no baabiraaɓe maɓɓe ndewiray- noo ko adii. minen non, min hunniranay ɓe geɗal maɓɓe ngal ko aldah e ustugol.

110

وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ فَٱخۡتُلِفَ فِيهِۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۚ وَإِنَّهُمۡ لَفِي شَكّٖ مِّنۡهُ مُرِيبٖ

Walaqad atayna moosa alkitaba faikhtulifa feehi walawla kalimatun sabaqat min rabbika laqudiya baynahum wainnahum lafee shakkin minhu mureebun

Gooŋɗii min ngkkii Muusaa Deftere nden, luutondi- raa e mayre. Si wanaano konngol ardinoongol immorde ka Joomi maa, ñaaweteno hakkunde maɓɓe. Kamɓe kan heɓe e sikke sikkitiiɗo e e mayre.

111

وَإِنَّ كُلّٗا لَّمَّا لَيُوَفِّيَنَّهُمۡ رَبُّكَ أَعۡمَٰلَهُمۡۚ إِنَّهُۥ بِمَا يَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ

Wainna kullan lamma layuwaffiyannahum rabbuka aAAmalahum innahu bima yaAAmaloona khabeerun

Wonaani kala maɓɓe si wonaa Joomi maa hunna- nay ɓe (njoɓdi) kuuɗe maɓɓe. Pellet ko O kumpitiiɗo ko ɓe ngollata kon.

112

فَٱسۡتَقِمۡ كَمَآ أُمِرۡتَ وَمَن تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطۡغَوۡاْۚ إِنَّهُۥ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ

Faistaqim kama omirta waman taba maAAaka wala tatghaw innahu bima taAAmaloona baseerun

Ñiiɓir [e pocciingol ngol] wano njamiraɗaa non, e tuubuɓe won´duɓe e maaɗa. wota on mbew. Pellet ko O deenɗo ko ngolloton kon.

113

وَلَا تَرۡكَنُوٓاْ إِلَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ فَتَمَسَّكُمُ ٱلنَّارُ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِنۡ أَوۡلِيَآءَ ثُمَّ لَا تُنصَرُونَ

Wala tarkanoo ila allatheena thalamoo fatamassakumu alnnaru wama lakum min dooni Allahi min awliyaa thumma la tunsaroona

Wata on ooñor e tooñuɓe ɓen sakko Yiite ngen mema on. Alanah on gah ni Alla yiɗɓe. refti on mballoytaake.

114

وَأَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ طَرَفَيِ ٱلنَّهَارِ وَزُلَفٗا مِّنَ ٱلَّيۡلِۚ إِنَّ ٱلۡحَسَنَٰتِ يُذۡهِبۡنَ ٱلسَّيِّـَٔاتِۚ ذَٰلِكَ ذِكۡرَىٰ لِلذَّـٰكِرِينَ

Waaqimi alssalata tarafayi alnnahari wazulafan mina allayli inna alhasanati yuthhibna alssayyiati thalika thikra lilththakireena

Ñiiɓnu juulde nde ka seraaji ɗiɗi ñalawma e saa'iiji jemma. Pellet moƴƴi ɗin hino momta bonɗi ɗin. Ɗuum ko waaju wonan´de ɓeen waajitotooɓe.

115

وَٱصۡبِرۡ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ

Waisbir fainna Allaha la yudeeAAu ajra almuhsineena

Muñño. pellet Alla yeebataa njoɓdi moƴƴinooɓe ɓeen.

116

فَلَوۡلَا كَانَ مِنَ ٱلۡقُرُونِ مِن قَبۡلِكُمۡ أُوْلُواْ بَقِيَّةٖ يَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡفَسَادِ فِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا قَلِيلٗا مِّمَّنۡ أَنجَيۡنَا مِنۡهُمۡۗ وَٱتَّبَعَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مَآ أُتۡرِفُواْ فِيهِ وَكَانُواْ مُجۡرِمِينَ

Falawla kana mina alqurooni min qablikum oloo baqiyyatin yanhawna AAani alfasadi fee alardi illa qaleelan mimman anjayna minhum waittabaAAa allatheena thalamoo ma otrifoo feehi wakanoo mujrimeena

Ko haɗnoo wona e gire adinooɓe on ɓen, joomiraa- ɓe kedde, ɓe no haɗa e bonnugol ka leydi! si seeɗaaɓe e ɓen ɓe min ndaɗndunoo e maɓɓe. Tooñuɓe ɓen nokki e ko ɓe neeminaa e mun kon, ɓe laatii bonɓe.

117

وَمَا كَانَ رَبُّكَ لِيُهۡلِكَ ٱلۡقُرَىٰ بِظُلۡمٖ وَأَهۡلُهَا مُصۡلِحُونَ

Wama kana rabbuka liyuhlika alqura bithulmin waahluha muslihoona

Joomi maa siforaani kalkiroowo ce'e e hoore tooñe tawa yimɓe maɓɓe ko moƴƴinooɓe.

118

وَلَوۡ شَآءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ ٱلنَّاسَ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗۖ وَلَا يَزَالُونَ مُخۡتَلِفِينَ

Walaw shaa rabbuka lajaAAala alnnasa ommatan wahidatan wala yazaloona mukhtalifeena

Sinno Joomi maa muuyiino, O waɗatno yimɓe ɓen moftal gootal. ɓe ceerataa ko ɓe luutondirooɓe.

119

إِلَّا مَن رَّحِمَ رَبُّكَۚ وَلِذَٰلِكَ خَلَقَهُمۡۗ وَتَمَّتۡ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمۡلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ ٱلۡجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ أَجۡمَعِينَ

Illa man rahima rabbuka walithalika khalaqahum watammat kalimatu rabbika laamlaanna jahannama mina aljinnati waalnnasi ajmaAAeena

si wanaa ɓeen ɓe Joomi maa yurmaa. Ko sabu ɗuum O tagiri ɓe. Konngol Joomi maa ngol jojjii won´de: "Pellet, Mi hebbiniray Jahannama jinna e yimɓe, ɓe denndaangal".

120

وَكُلّٗا نَّقُصُّ عَلَيۡكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهِۦ فُؤَادَكَۚ وَجَآءَكَ فِي هَٰذِهِ ٱلۡحَقُّ وَمَوۡعِظَةٞ وَذِكۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ

Wakullan naqussu AAalayka min anbai alrrusuli ma nuthabbitu bihi fuadaka wajaaka fee hathihi alhaqqu wamawAAithatun wathikra lilmumineena

Kala e mu'un, miɗen fillano maa kabaruuji Nulaaɓe, ko min tabintinra ɗuum ɓernnde maa ngon. Aranii ma e ngol (cortewol) goonga e waaju e janntoore wonan´de gooŋɗinɓe ɓen.

121

وَقُل لِّلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ ٱعۡمَلُواْ عَلَىٰ مَكَانَتِكُمۡ إِنَّا عَٰمِلُونَ

Waqul lillatheena la yuminoona iAAmaloo AAala makanatikum inna AAamiloona

Maakan ɓeen ɓe gooŋɗinah: "NGollee e nokku mo'on. minen kadi, ko min gollooɓe.

122

وَٱنتَظِرُوٓاْ إِنَّا مُنتَظِرُونَ

Waintathiroo inna muntathiroona

Padee kadi. minen ko men fatndiiɓe".

123

وَلِلَّهِ غَيۡبُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَإِلَيۡهِ يُرۡجَعُ ٱلۡأَمۡرُ كُلُّهُۥ فَٱعۡبُدۡهُ وَتَوَكَّلۡ عَلَيۡهِۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ

Walillahi ghaybu alssamawati waalardi wailayhi yurjaAAu alamru kulluhu faoAAbudhu watawakkal AAalayhi wama rabbuka bighafilin AAamma taAAmaloona

Ko Alla heeranii birniiɗi kammuuli ɗin e leydi ndin, ko ka makko fiyaaku no fow ruttetee. Awa rewu Mo, fawo-ɗaa e makko. Joomi maa wonaani belsindiiɗo e ɗuum ko ngolloton.