← Suuraji fof
Suurah 1452 ayaaji

ابراهيم

Ibrahim

Abraham

Firoore

Suɓo ɗemngal

1

الٓرۚ كِتَٰبٌ أَنزَلۡنَٰهُ إِلَيۡكَ لِتُخۡرِجَ ٱلنَّاسَ مِنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ بِإِذۡنِ رَبِّهِمۡ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَمِيدِ

Aliflamra kitabun anzalnahu ilayka litukhrija alnnasa mina alththulumati ila alnnoori biithni rabbihim ila sirati alAAazeezi alhameedi

Alif, Laam, Raa.[1] (Ndee ko) deftere nde min njppini e maaɗa, fii yo yaltinir yimɓe ɓeen e niɓe faade e annoora, e duŋayee Joomi maɓɓe, haa e laawol pooluɗo, jettiniiɗo.

2

ٱللَّهِ ٱلَّذِي لَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ وَوَيۡلٞ لِّلۡكَٰفِرِينَ مِنۡ عَذَابٖ شَدِيدٍ

Allahi allathee lahu ma fee alssamawati wama fee alardi wawaylun lilkafireena min AAathabin shadeedin

Alla, oon oo woodani kala ko woni kammuuli e ka leydi. Bone woodani yedduɓe ɓeen, immorde e lepte cattuɗe.

3

ٱلَّذِينَ يَسۡتَحِبُّونَ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا عَلَى ٱلۡأٓخِرَةِ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَيَبۡغُونَهَا عِوَجًاۚ أُوْلَـٰٓئِكَ فِي ضَلَٰلِۭ بَعِيدٖ

Allatheena yastahibboona alhayata alddunya AAala alakhirati wayasuddoona AAan sabeeli Allahi wayabghoonaha AAiwajan olaika fee dalalin baAAeedin

Ɓeen ɓurdinooɓe nguurndam aduna ɗam e dow laakara, ɓe paddoo e laawol Alla ngol, ɓe ɗaɓɓana ngol ooñorgal. Ɓeen ɗoon ngonii e majjere woɗɗunde.

4

وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوۡمِهِۦ لِيُبَيِّنَ لَهُمۡۖ فَيُضِلُّ ٱللَّهُ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِي مَن يَشَآءُۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ

Wama arsalna min rasoolin illa bilisani qawmihi liyubayyina lahum fayudillu Allahu man yashao wayahdee man yashao wahuwa alAAazeezu alhakeemu

Min nuliraali nulaaɗo (woo), si wanaa e ɗemngal yimɓe makko ɓeen, fii no o ɓannginirana ɓe. Alla no majjina on mo muuyi, o fewna on Mo o muuyi. Ko Kaŋko woni pooluɗo, ñeeñuɗo.

5

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَٰتِنَآ أَنۡ أَخۡرِجۡ قَوۡمَكَ مِنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ وَذَكِّرۡهُم بِأَيَّىٰمِ ٱللَّهِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّكُلِّ صَبَّارٖ شَكُورٖ

Walaqad arsalna moosa biayatina an akhrij qawmaka mina alththulumati ila alnnoori wathakkirhum biayyami Allahi inna fee thalika laayatin likulli sabbarin shakoorin

Gooŋɗii min nulirii Muusaa aayeeje amen ɗen [wi'ugol Mo]: "Yaltin yimɓe maa ɓen e niɓe faade e annoora, nganndintinaa ɓe ñalɗi Alla ɗiin". Pellet hino e ɗuum, tasakuyeeji kala munyoowo, jettoowo (dokke).

6

وَإِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ إِذۡ أَنجَىٰكُم مِّنۡ ءَالِ فِرۡعَوۡنَ يَسُومُونَكُمۡ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِ وَيُذَبِّحُونَ أَبۡنَآءَكُمۡ وَيَسۡتَحۡيُونَ نِسَآءَكُمۡۚ وَفِي ذَٰلِكُم بَلَآءٞ مِّن رَّبِّكُمۡ عَظِيمٞ

Waith qala moosa liqawmihi othkuroo niAAmata Allahi AAalaykum ith anjakum min ali firAAawna yasoomoonakum sooa alAAathabi wayuthabbihoona abnaakum wayastahyoona nisaakum wafee thalikum balaon min rabbikum AAatheemun

(Jaŋto) tuma nde Muusaa maakannoo yimɓe makko ɓen: "ciftoree dokke Alla on e mooɗon, tuma o daɗndunoo on e yimɓe Fir'awna ɓe no defaynoo on lepte bon´ɗe. Heɓe kirsa ɓiɗɓe mon (worɓe) ɓe ngacca (ɓiɗɓe) mon rewɓe. Wonii e ɗuum mo'on, jarrabuyee mawɗo immorde ka Joomi mon",

7

وَإِذۡ تَأَذَّنَ رَبُّكُمۡ لَئِن شَكَرۡتُمۡ لَأَزِيدَنَّكُمۡۖ وَلَئِن كَفَرۡتُمۡ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٞ

Waith taaththana rabbukum lain shakartum laazeedannakum walain kafartum inna AAathabee lashadeedun

e tuma nde Joomi maa anndinnoo: "Pellet si on njettii, ma mi ɓeydan on. Si on njeddii non, pellet lepte am ɗeen ko caɗtuɗe".

8

وَقَالَ مُوسَىٰٓ إِن تَكۡفُرُوٓاْ أَنتُمۡ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا فَإِنَّ ٱللَّهَ لَغَنِيٌّ حَمِيدٌ

Waqala moosa in takfuroo antum waman fee alardi jameeAAan fainna Allaha laghaniyyun hameedun

Muusaa maaki: "Si on njeddii, onon e wonɓe ka leydi ɓen fow, [ngnndon] pellet Alla ko Galo jettiniiɗo".

9

أَلَمۡ يَأۡتِكُمۡ نَبَؤُاْ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكُمۡ قَوۡمِ نُوحٖ وَعَادٖ وَثَمُودَ وَٱلَّذِينَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ لَا يَعۡلَمُهُمۡ إِلَّا ٱللَّهُۚ جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَرَدُّوٓاْ أَيۡدِيَهُمۡ فِيٓ أَفۡوَٰهِهِمۡ وَقَالُوٓاْ إِنَّا كَفَرۡنَا بِمَآ أُرۡسِلۡتُم بِهِۦ وَإِنَّا لَفِي شَكّٖ مِّمَّا تَدۡعُونَنَآ إِلَيۡهِ مُرِيبٖ

Alam yatikum nabao allatheena min qablikum qawmi noohin waAAadin wathamooda waallatheena min baAAdihim la yaAAlamuhum illa Allahu jaathum rusuluhum bialbayyinati faraddoo aydiyahum fee afwahihim waqaloo inna kafarna bima orsiltum bihi wainna lafee shakkin mimma tadAAoonana ilayhi mureebun

E kumpite ɓeen adinooɓe on araani on, yimɓe Nuuhu e Aadi, e Samuuda e ɓeen wonunooɓe ɓaawo maɓ- ɓe, anndaa ɓe si wanaa Alla? Nulaaɓe maɓɓe ɓen addanii ɓe ɓanngannduyeeji, ɓe ndutti juuɗe maɓɓe ɗeen ka kunndule maɓɓe, ɓe mbii: "minen min yed- dii ko nulidaɗon e mun kon, minen, miɗen e cikkitii e ko noddoton men e mun sikkitiiɓe".

10

۞قَالَتۡ رُسُلُهُمۡ أَفِي ٱللَّهِ شَكّٞ فَاطِرِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ يَدۡعُوكُمۡ لِيَغۡفِرَ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمۡ وَيُؤَخِّرَكُمۡ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗىۚ قَالُوٓاْ إِنۡ أَنتُمۡ إِلَّا بَشَرٞ مِّثۡلُنَا تُرِيدُونَ أَن تَصُدُّونَا عَمَّا كَانَ يَعۡبُدُ ءَابَآؤُنَا فَأۡتُونَا بِسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٖ

Qalat rusuluhum afee Allahi shakkun fatiri alssamawati waalardi yadAAookum liyaghfira lakum min thunoobikum wayuakhkhirakum ila ajalin musamman qaloo in antum illa basharun mithluna tureedoona an tasuddoona AAamma kana yaAAbudu abaona fatoona bisultanin mubeenin

Nulaaɓe maɓɓe ɓeen maaki: "E hara sikke no e fii Alla, puɗɗuɗo kammuuli ɗiin e leydi ndin, homo nodda on fii yo O haforan on yoga e bakkatuuji mon, homo neeɓnana on haa e lajal innaangal?" Ɓe mbi'i: "On ngonaani si wanaa ɓanndinke yeru amen. Hoɗon faandii nde sakkotoɗon(falotodon) men e kon ko baabiraaɓe amen ndewatnoo. ngaddanee amen hujja ɓannguɗo".

11

قَالَتۡ لَهُمۡ رُسُلُهُمۡ إِن نَّحۡنُ إِلَّا بَشَرٞ مِّثۡلُكُمۡ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يَمُنُّ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦۖ وَمَا كَانَ لَنَآ أَن نَّأۡتِيَكُم بِسُلۡطَٰنٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ

Qalat lahum rusuluhum in nahnu illa basharun mithlukum walakinna Allaha yamunnu AAala man yashao min AAibadihi wama kana lana an natiyakum bisultanin illa biithni Allahi waAAala Allahi falyatawakkali almuminoona

Nulaaɓe maɓɓe ɓen maakani ɓe: "[Ko goonga], min ngonaani si wanaa ɓanndiŋkooɓe yeru mon, kono Alla no moƴƴoo e mo o muuyi e jeyaaɓe makko ɓeen. Laatanaaki min nde min ngaddana on hujja, si wanaa e duŋayee Alla. Ko e Alla gooŋɗinɓe ɓeen pawotoo.

12

وَمَا لَنَآ أَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى ٱللَّهِ وَقَدۡ هَدَىٰنَا سُبُلَنَاۚ وَلَنَصۡبِرَنَّ عَلَىٰ مَآ ءَاذَيۡتُمُونَاۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُتَوَكِّلُونَ

Wama lana alla natawakkala AAala Allahi waqad hadana subulana walanasbiranna AAala ma athaytumoona waAAala Allahi falyatawakkali almutawakkiloona

Ko haɗata men nde pawotoo e Alla, gooŋɗii o fewnii min (e) laawi amen? Ma min muñño e kon ko lorroton men. Ko e Alla gooŋɗinɓe ɓen pawotoo".

13

وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِرُسُلِهِمۡ لَنُخۡرِجَنَّكُم مِّنۡ أَرۡضِنَآ أَوۡ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَاۖ فَأَوۡحَىٰٓ إِلَيۡهِمۡ رَبُّهُمۡ لَنُهۡلِكَنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ

Waqala allatheena kafaroo lirusulihim lanukhrijannakum min ardina aw lataAAoodunna fee millatina faawha ilayhim rabbuhum lanuhlikanna alththalimeena

Ɓeen yedduɓe (kadi) mbi'ani nulaaɓe mun ɓen: "Ma min njaltin on ka leydi amen, maa nduttoɗon e diina amen". Joomi maɓɓe wahayini e maɓɓe: "Ma min kalku tooñuɓe ɓeen,

14

وَلَنُسۡكِنَنَّكُمُ ٱلۡأَرۡضَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡۚ ذَٰلِكَ لِمَنۡ خَافَ مَقَامِي وَخَافَ وَعِيدِ

Walanuskinannakumu alarda min baAAdihim thalika liman khafa maqamee wakhafa waAAeedi

Ma lin koɗnu on e leydi ndin ɓaawo maɓɓe. Ɗuum ko wonan´de on kulɗo daroyagol yeeso Am, o huli kammbaa am on".(sapporam.)

15

وَٱسۡتَفۡتَحُواْ وَخَابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِيدٖ

Waistaftahoo wakhaba kullu jabbarin AAaneedin

Ɓe ɗaɓɓi uddita, sooyi kala dunndaranke ƴagguɗo.

16

مِّن وَرَآئِهِۦ جَهَنَّمُ وَيُسۡقَىٰ مِن مَّآءٖ صَدِيدٖ

Min waraihi jahannamu wayusqa min main sadeedin

Jahannama no yesso makko, himo yarniree ndiyam mbordi ƴiiƴiiri,

17

يَتَجَرَّعُهُۥ وَلَا يَكَادُ يُسِيغُهُۥ وَيَأۡتِيهِ ٱلۡمَوۡتُ مِن كُلِّ مَكَانٖ وَمَا هُوَ بِمَيِّتٖۖ وَمِن وَرَآئِهِۦ عَذَابٌ غَلِيظٞ

YatajarraAAuhu wala yakadu yuseeghuhu wayateehi almawtu min kulli makanin wama huwa bimayyitin wamin waraihi AAathabun ghaleethun

homo wooɓa ɗam, e ɗeɓataa ɓennugol ɗam. maayde ndeen ardana mo e kala nokku, kono o wonaani maayoowo. Hara no yeeso makko lepte cattuɗe.

18

مَّثَلُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِرَبِّهِمۡۖ أَعۡمَٰلُهُمۡ كَرَمَادٍ ٱشۡتَدَّتۡ بِهِ ٱلرِّيحُ فِي يَوۡمٍ عَاصِفٖۖ لَّا يَقۡدِرُونَ مِمَّا كَسَبُواْ عَلَىٰ شَيۡءٖۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلضَّلَٰلُ ٱلۡبَعِيدُ

Mathalu allatheena kafaroo birabbihim aAAmaluhum karamadin ishtaddat bihi alrreehu fee yawmin AAasifin la yaqdiroona mimma kasaboo AAala shayin thalika huwa alddalalu albaAAeedu

Ko woni sifa ɓeen yedduɓe Joomi mun, kuuɗe maɓɓe ɗen, ko wano ndoondi ndi henndu tiiɗi e mun, e ñalaande bippoore. Ɓe hettoytaa huunde e ko ɓe paggitinoo. Ko ɗuum woni majjere wonɗɗunde.

19

أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّۚ إِن يَشَأۡ يُذۡهِبۡكُمۡ وَيَأۡتِ بِخَلۡقٖ جَدِيدٖ

Alam tara anna Allaha khalaqa alssamawati waalarda bialhaqqi in yasha yuthhibkum wayati bikhalqin jadeedin

E a yi'aani Alla tagirii kammuuli ɗiin e leydi ndiin goonga? Si o muuyii, o ittay on o adda tagoore hesre.

20

وَمَا ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ بِعَزِيزٖ

Wama thalika AAala Allahi biAAazeezin

ɗuum wonaani caɗtuɗum ka Alla.

21

وَبَرَزُواْ لِلَّهِ جَمِيعٗا فَقَالَ ٱلضُّعَفَـٰٓؤُاْ لِلَّذِينَ ٱسۡتَكۡبَرُوٓاْ إِنَّا كُنَّا لَكُمۡ تَبَعٗا فَهَلۡ أَنتُم مُّغۡنُونَ عَنَّا مِنۡ عَذَابِ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٖۚ قَالُواْ لَوۡ هَدَىٰنَا ٱللَّهُ لَهَدَيۡنَٰكُمۡۖ سَوَآءٌ عَلَيۡنَآ أَجَزِعۡنَآ أَمۡ صَبَرۡنَا مَا لَنَا مِن مَّحِيصٖ

Wabarazoo lillahi jameeAAan faqala aldduAAafao lillatheena istakbaroo inna kunna lakum tabaAAan fahal antum mughnoona AAanna min AAathabi Allahi min shayin qaloo law hadana Allahu lahadaynakum sawaon AAalayna ajaziAAna am sabarna ma lana min maheesin

Ɓe peeñana Alla ɓe denndaangal. Lo'uɓe ɓen mbi'ana townitinooɓe ɓen: "Minen min ngonanno on jokkuɓe. Taw si on nduncanat amen e lepte Alla ɗen goɗɗum?" Ɓen mbi'a: "Sinno Alla fewnuno amen, men pewnatno on. Hino fota e amen, si en ɗenƴi maa si en muññi; daɗirde alanaa en".

22

وَقَالَ ٱلشَّيۡطَٰنُ لَمَّا قُضِيَ ٱلۡأَمۡرُ إِنَّ ٱللَّهَ وَعَدَكُمۡ وَعۡدَ ٱلۡحَقِّ وَوَعَدتُّكُمۡ فَأَخۡلَفۡتُكُمۡۖ وَمَا كَانَ لِيَ عَلَيۡكُم مِّن سُلۡطَٰنٍ إِلَّآ أَن دَعَوۡتُكُمۡ فَٱسۡتَجَبۡتُمۡ لِيۖ فَلَا تَلُومُونِي وَلُومُوٓاْ أَنفُسَكُمۖ مَّآ أَنَا۠ بِمُصۡرِخِكُمۡ وَمَآ أَنتُم بِمُصۡرِخِيَّ إِنِّي كَفَرۡتُ بِمَآ أَشۡرَكۡتُمُونِ مِن قَبۡلُۗ إِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ

Waqala alshshaytanu lamma qudiya alamru inna Allaha waAAadakum waAAda alhaqqi wawaAAadtukum faakhlaftukum wama kana liya AAalaykum min sultanin illa an daAAawtukum faistajabtum lee fala taloomoonee waloomoo anfusakum ma ana bimusrikhikum wama antum bimusrikhiyya innee kafartu bima ashraktumooni min qablu inna alththalimeena lahum AAathabun aleemun

Seytaane wi'a, tuma fiyaaku on ñaawaa: "Pellet Alla fodiino on fodoore goonga; mi podanli on mi lunndii on. Alanaa kam e mo'on immorde e hujja, si wanaa mi nodii on, on njaabike kam. Wata on felam; pelee ko'e mon. Wanaa mi faabotooɗo on; ngoanaa on faabotooɓe kam. Mi yeddii ko kafidunoɗon mi kon [e Alla] ado (hannde)". Pellet, tooñooɓe ɓeen, hino woodani ɓe lepte muusɗe.

23

وَأُدۡخِلَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا بِإِذۡنِ رَبِّهِمۡۖ تَحِيَّتُهُمۡ فِيهَا سَلَٰمٌ

Waodkhila allatheena amanoo waAAamiloo alssalihati jannatin tajree min tahtiha alanharu khalideena feeha biithni rabbihim tahiyyatuhum feeha salamun

Gooŋɗinɓe ngolli moƴƴuɗi ɓen naatnaa e Aljannaaji, caatli hino ila ley majji, ko ɓe duumorayɓe ton e duŋayee Joomi maɓɓe. Hiwraandu maɓɓe ndun ton ko: "Salaam" (Kisiyee).

24

أَلَمۡ تَرَ كَيۡفَ ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا كَلِمَةٗ طَيِّبَةٗ كَشَجَرَةٖ طَيِّبَةٍ أَصۡلُهَا ثَابِتٞ وَفَرۡعُهَا فِي ٱلسَّمَآءِ

Alam tara kayfa daraba Allahu mathalan kalimatan tayyibatan kashajaratin tayyibatin asluha thabitun wafarAAuha fee alssamai

E a yi'aani ko honno Alla piyiri misal konngol laaɓungol, ko wano leggal welngal, binndeere maggal ko tabituɗi, caalɗi maggal no ka weeyo?

25

تُؤۡتِيٓ أُكُلَهَا كُلَّ حِينِۭ بِإِذۡنِ رَبِّهَاۗ وَيَضۡرِبُ ٱللَّهُ ٱلۡأَمۡثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَتَذَكَّرُونَ

Tutee okulaha kulla heenin biithni rabbiha wayadribu Allahu alamthala lilnnasi laAAallahum yatathakkaroona

Hangal okkira dimɗe maggal on tuma kala, e duŋayee Joomi maggal. Alla no piyana yimɓe ɓen mise, belejo'o ɓe waajitoto.

26

وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٖ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ ٱجۡتُثَّتۡ مِن فَوۡقِ ٱلۡأَرۡضِ مَا لَهَا مِن قَرَارٖ

Wamathalu kalimatin khabeethatin kashajaratin khabeethatin ijtuththat min fawqi alardi ma laha min qararin

Ko woni kadi misal konngol coɓungol, ko wano leggal soɓungal, irtaangal ka hoore-leydi, ngal alanaa ɗuum ñiiɓirde.

27

يُثَبِّتُ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِٱلۡقَوۡلِ ٱلثَّابِتِ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِۖ وَيُضِلُّ ٱللَّهُ ٱلظَّـٰلِمِينَۚ وَيَفۡعَلُ ٱللَّهُ مَا يَشَآءُ

Yuthabbitu Allahu allatheena amanoo bialqawli alththabiti fee alhayati alddunya wafee alakhirati wayudillu Allahu alththalimeena wayafAAalu Allahu ma yashao

Alla no tabintinira gooŋɗinɓe ɓeen konngol tabitungol, ka nguurandam aduna e ka laakara. Alla no majjina tooñooɓe ɓeen. Alla no waɗa ko o muuyi.

28

۞أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ بَدَّلُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ كُفۡرٗا وَأَحَلُّواْ قَوۡمَهُمۡ دَارَ ٱلۡبَوَارِ

Alam tara ila allatheena baddaloo niAAmata Allahi kufran waahalloo qawmahum dara albawari

E a tinaali ɓeen waɗtitirɓe dokke Alla ɗin keeferaaku, ɓe mbeerni yimɓe ɓen galle halkaare.

29

جَهَنَّمَ يَصۡلَوۡنَهَاۖ وَبِئۡسَ ٱلۡقَرَارُ

Jahannama yaslawnaha wabisa alqararu

Jahannama, heɓe naata nge, nge bonii ñiiɓirde!

30

وَجَعَلُواْ لِلَّهِ أَندَادٗا لِّيُضِلُّواْ عَن سَبِيلِهِۦۗ قُلۡ تَمَتَّعُواْ فَإِنَّ مَصِيرَكُمۡ إِلَى ٱلنَّارِ

WajaAAaloo lillahi andadan liyudilloo AAan sabeelihi qul tamattaAAoo fainna maseerakum ila alnnari

Ɓe mbaɗani Alla yerondiraaɗi fii yo ɓe majjin (yimɓe ɓen) e laawol Alla ngol. Maaku: "ndakmitee, pellet ruttorde mon ndeen ko ka Yiite".

31

قُل لِّعِبَادِيَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ يُقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُنفِقُواْ مِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ سِرّٗا وَعَلَانِيَةٗ مِّن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَ يَوۡمٞ لَّا بَيۡعٞ فِيهِ وَلَا خِلَٰلٌ

Qul liAAibadiya allatheena amanoo yuqeemoo alssalata wayunfiqoo mimma razaqnahum sirran waAAalaniyatan min qabli an yatiya yawmun la bayAAun feehi wala khilalun

Maakan jeyaaɓe am ngooŋɗinɓe ɓeen, yo ɓe ñinnu juulde ɓe wintoo e kon ko Men arsiki ɓe gunndoo e kene, ado nde arata ɓe ñalaande nde njeeygu alaa e mun wanaa weldigal.

32

ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَأَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَخۡرَجَ بِهِۦ مِنَ ٱلثَّمَرَٰتِ رِزۡقٗا لَّكُمۡۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلۡفُلۡكَ لِتَجۡرِيَ فِي ٱلۡبَحۡرِ بِأَمۡرِهِۦۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلۡأَنۡهَٰرَ

Allahu allathee khalaqa alssamawati waalarda waanzala mina alssamai maan faakhraja bihi mina alththamarati rizqan lakum wasakhkhara lakumu alfulka litajriya fee albahri biamrihi wasakhkhara lakumu alanhara

Ko Alla woni takɗo kammuuli ɗin e leydi, O jippiniri ka kammu ndiyam; o yaltiniri ɗam dimɗe arsike wonan´de on. o eltirani on laaɗe ɗen, fii yo ɗe ndogir ka maayo e duŋayee makko. O eltani on kadi caatlɗi ɗin.

33

وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ دَآئِبَيۡنِۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ

Wasakhkhara lakumu alshshamsa waalqamara daibayni wasakhkhara lakumu allayla waalnnahara

O eltani on naange ngeen e lewru nduun dogooji ɗiɗi. O eltani on jemma on e ñalawma on.

34

وَءَاتَىٰكُم مِّن كُلِّ مَا سَأَلۡتُمُوهُۚ وَإِن تَعُدُّواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ لَا تُحۡصُوهَآۗ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَظَلُومٞ كَفَّارٞ

Waatakum min kulli ma saaltumoohu wain taAAuddoo niAAmata Allahi la tuhsooha inna alinsana lathaloomun kaffarun

O okki on e kala ko toriɗon mo. Si on linmii neemaaji Alla ɗiin, on moftataaɗi. Pellet neɗɗaŋke oon ko kee wɗo tooñe, keewuɗo jeddugol.

35

وَإِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِيمُ رَبِّ ٱجۡعَلۡ هَٰذَا ٱلۡبَلَدَ ءَامِنٗا وَٱجۡنُبۡنِي وَبَنِيَّ أَن نَّعۡبُدَ ٱلۡأَصۡنَامَ

Waith qala ibraheemu rabbi ijAAal hatha albalada aminan waojnubnee wabaniyya an naAAbuda alasnama

(Jaŋto) kadi tuma nde Ibraahiima maakunoo: "Joomi am, waɗu ndee saare hooliinde, ndaɗndaa kam e ɓiɗɓe am ɓen nde men ndewata sanamuuji.

36

رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضۡلَلۡنَ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلنَّاسِۖ فَمَن تَبِعَنِي فَإِنَّهُۥ مِنِّيۖ وَمَنۡ عَصَانِي فَإِنَّكَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ

Rabbi innahunna adlalna katheeran mina alnnasi faman tabiAAanee fainnahu minnee waman AAasanee fainnaka ghafoorun raheemun

Joomi am, kañji (sanamuuji ɗiin), ɗi majjinii ko ɗuuɗi e yimɓe ɓen. Kala jokkuɗo kam, oon ɗoon ko jeyidaaɗo e am. Kala noon jedduɗo kam, haray Aan ko A jaafotooɗo, jurmotooɗo.

37

رَّبَّنَآ إِنِّيٓ أَسۡكَنتُ مِن ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيۡرِ ذِي زَرۡعٍ عِندَ بَيۡتِكَ ٱلۡمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِيُقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ فَٱجۡعَلۡ أَفۡـِٔدَةٗ مِّنَ ٱلنَّاسِ تَهۡوِيٓ إِلَيۡهِمۡ وَٱرۡزُقۡهُم مِّنَ ٱلثَّمَرَٰتِ لَعَلَّهُمۡ يَشۡكُرُونَ

Rabbana innee askantu min thurriyyatee biwadin ghayri thee zarAAin AAinda baytika almuharrami rabbana liyuqeemoo alssalata faijAAal afidatan mina alnnasi tahwee ilayhim waorzuqhum mina alththamarati laAAallahum yashkuroona

Joomi amen, min mi hoɗinii yoga e ɓiɗɓe am ɓen e aynde nde wonaa remotoonde, ka Suudu Maa Hormanteeru, - Joomi amen - fii yo ɓe ñiiɓnu juulde. Waɗ ɓerɗe yimɓe ɓen no yiiloo e maɓɓe, arsikaaɓe dimɗe, belaje'o ɓe njetta.

38

رَبَّنَآ إِنَّكَ تَعۡلَمُ مَا نُخۡفِي وَمَا نُعۡلِنُۗ وَمَا يَخۡفَىٰ عَلَى ٱللَّهِ مِن شَيۡءٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا فِي ٱلسَّمَآءِ

Rabbana innaka taAAlamu ma nukhfee wama nuAAlinu wama yakhfa AAala Allahi min shayin fee alardi wala fee alssamai

Joomi amen, pellet, Aan haɗa anndi ko min cuuɗi e ko min peññini: hay huunde suuɗotaako Alla ka leydi wonaa ka kammu.

39

ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي وَهَبَ لِي عَلَى ٱلۡكِبَرِ إِسۡمَٰعِيلَ وَإِسۡحَٰقَۚ إِنَّ رَبِّي لَسَمِيعُ ٱلدُّعَآءِ

Alhamdu lillahi allathee wahaba lee AAala alkibari ismaAAeela waishaqa inna rabbee lasameeAAu aldduAAai

Jettooje ngoodanii Alla, oon jedduɗuɗo kam e hoore mawngu, Ismaa'iila e Ishaaqa. Pellet, Joomi am ko nanoowo du'aa.

40

رَبِّ ٱجۡعَلۡنِي مُقِيمَ ٱلصَّلَوٰةِ وَمِن ذُرِّيَّتِيۚ رَبَّنَا وَتَقَبَّلۡ دُعَآءِ

Rabbi ijAAalnee muqeema alssalati wamin thurriyyatee rabbana wtaqabbal duAAai

Joomi am, waɗan ñiiɓnoowo juulde e ɓeynugol am ngol. Joomi amen, jaɓ toraare am nden.

41

رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لِي وَلِوَٰلِدَيَّ وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ يَوۡمَ يَقُومُ ٱلۡحِسَابُ

Rabbana ighfir lee waliwalidayya walilmumineena yawma yaqoomu alhisabu

Joomi amen, haforanam min e jipnaaɓe am ɓeen e gooŋɗimɓe ɓen, ñalnde ñaawoore nden dorotoo".

42

وَلَا تَحۡسَبَنَّ ٱللَّهَ غَٰفِلًا عَمَّا يَعۡمَلُ ٱلظَّـٰلِمُونَۚ إِنَّمَا يُؤَخِّرُهُمۡ لِيَوۡمٖ تَشۡخَصُ فِيهِ ٱلۡأَبۡصَٰرُ

Wala tahsabanna Allaha ghafilan AAamma yaAAmalu alththalimoona innama yuakhkhiruhum liyawmin tashkhasu feehi alabsaru

Wata sikku Alla ko belsindiiɗo e ko tooñooɓe ɓeen ngollata. Anndu ko o neeɓniranta ɓe, ko haa e ñalaande nde gite saafotoo e mun.

43

مُهۡطِعِينَ مُقۡنِعِي رُءُوسِهِمۡ لَا يَرۡتَدُّ إِلَيۡهِمۡ طَرۡفُهُمۡۖ وَأَفۡـِٔدَتُهُمۡ هَوَآءٞ

MuhtiAAeena muqniAAee ruoosihim la yartaddu ilayhim tarfuhum waafidatuhum hawaon

Ko ɓe heñiiɓe, ŋallimɓe ko'e maɓɓe, ndaarɗe maɓɓe ɗeen yiltotaako e maɓɓe, ɓerɗe maɓɓe ɗeen ko jeewɗe.

44

وَأَنذِرِ ٱلنَّاسَ يَوۡمَ يَأۡتِيهِمُ ٱلۡعَذَابُ فَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ رَبَّنَآ أَخِّرۡنَآ إِلَىٰٓ أَجَلٖ قَرِيبٖ نُّجِبۡ دَعۡوَتَكَ وَنَتَّبِعِ ٱلرُّسُلَۗ أَوَلَمۡ تَكُونُوٓاْ أَقۡسَمۡتُم مِّن قَبۡلُ مَا لَكُم مِّن زَوَالٖ

Waanthiri alnnasa yawma yateehimu alAAathabu fayaqoolu allatheena thalamoo rabbana akhkhirna ila ajalin qareebin nujib daAAwataka wanattabiAAi alrrusula awalam takoonoo aqsamtum min qablu ma lakum min zawalin

Jeertniri yimɓe ɓen ñalaande nde lepte ɗeen arata ɓe, tooñɓe ɓeen mi'a: "Joomi amen, neeɓnan amen haa lajal ɓaɗiingal, min nootoo noddaanndu Maa, min njokka Nulaaɓe ɓeen". E on laatanooki on ngoondiino ado (hannde) alanaa on iwugol (tion)?

45

وَسَكَنتُمۡ فِي مَسَٰكِنِ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَتَبَيَّنَ لَكُمۡ كَيۡفَ فَعَلۡنَا بِهِمۡ وَضَرَبۡنَا لَكُمُ ٱلۡأَمۡثَالَ

Wasakantum fee masakini allatheena thalamoo anfusahum watabayyana lakum kayfa faAAalna bihim wadarabna lakumu alamthala

Koɗɗɗon e koɗorli ɓeen tooñuɓe ko'e mun. Ɓanngani on ko honno min mbaɗnoo ɓe, Men piyani on yeruuji

46

وَقَدۡ مَكَرُواْ مَكۡرَهُمۡ وَعِندَ ٱللَّهِ مَكۡرُهُمۡ وَإِن كَانَ مَكۡرُهُمۡ لِتَزُولَ مِنۡهُ ٱلۡجِبَالُ

Waqad makaroo makrahum waAAinda Allahi makruhum wain kana makruhum litazoola minhu aljibalu

Gooŋɗii ɓe pewjii feere maɓɓe nden. Ko ta Alla feere maɓɓe ndeen woni, hay si feere maɓɓe nden ittayno (ɗoofatno) pelle ɗeen.

47

فَلَا تَحۡسَبَنَّ ٱللَّهَ مُخۡلِفَ وَعۡدِهِۦ رُسُلَهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٞ ذُو ٱنتِقَامٖ

Fala tahsabanna Allaha mukhlifa waAAdihi rusulahu inna Allaha AAazeezun thoo intiqamin

Wata a sikku Alla ko luunndotooɗo fodoore makko (nde O fodi) nulaaɓe makko ɓeen. Pellet, Alla ko poolɗo, Jom yottagol,

48

يَوۡمَ تُبَدَّلُ ٱلۡأَرۡضُ غَيۡرَ ٱلۡأَرۡضِ وَٱلسَّمَٰوَٰتُۖ وَبَرَزُواْ لِلَّهِ ٱلۡوَٰحِدِ ٱلۡقَهَّارِ

Yawma tubaddalu alardu ghayra alardi waalssamawatu wabarazoo lillahi alwahidi alqahhari

ñalnde leydi ndiin waɗtitirtee leydi goo, e kammuuli ɗiin, ɓe feeñana Alla, Bajjo oon, poolɗo On.

49

وَتَرَى ٱلۡمُجۡرِمِينَ يَوۡمَئِذٖ مُّقَرَّنِينَ فِي ٱلۡأَصۡفَادِ

Watara almujrimeena yawmaithin muqarraneena fee alasfadi

A yi'ay bonɓe ɓeen nden ñalnde, ko jokkindiraaɓe e kolombooje.

50

سَرَابِيلُهُم مِّن قَطِرَانٖ وَتَغۡشَىٰ وُجُوهَهُمُ ٱلنَّارُ

Sarabeeluhum min qatranin wataghsha wujoohahumu alnnaru

Dolokkaaji maɓɓe ɗiin ko mbullam feewnira, Yiite ngeen no sudda geece maɓɓe ɗeen.

51

لِيَجۡزِيَ ٱللَّهُ كُلَّ نَفۡسٖ مَّا كَسَبَتۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَرِيعُ ٱلۡحِسَابِ

Liyajziya Allahu kulla nafsin ma kasabat inna Allaha sareeAAu alhisabi

Fii yo Alla yoɓitu kala woŋkii ko ko faggitii. Pellet, Alla ko jaawuɗo hasboore.

52

هَٰذَا بَلَٰغٞ لِّلنَّاسِ وَلِيُنذَرُواْ بِهِۦ وَلِيَعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَا هُوَ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞ وَلِيَذَّكَّرَ أُوْلُواْ ٱلۡأَلۡبَٰبِ

Hatha balaghun lilnnasi waliyuntharoo bihi waliyaAAlamoo annama huwa ilahun wahidun waliyaththakkara oloo alalbabi

Ndee (Alqur'aanaare) ko yottinoore yimɓe ɓeen fii yo ɓe waajitornde, e yooɓe nganndu kadi, won´de Kaŋko ko o deweteeɗo Gooto, e fii yo joomiraaɓe haqqillaaji ɓren waajitor.