← Suurat yépp
Suurat 26227 aaya

الشعراء

Ash-Shu'ara

The Poets

Tekki

Tann làkk

1

طسٓمٓ

Taseenmeem

Taa, Siin, Miim.(n)

2

تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ

Tilka ayatu alkitabi almubeeni

Lii mooy laayay Téere bu bir ba.

3

لَعَلَّكَ بَٰخِعٞ نَّفۡسَكَ أَلَّا يَكُونُواْ مُؤۡمِنِينَ

LaAAallaka bakhiAAun nafsaka alla yakoonoo mumineena

Amaana nga am ñàngi-ñàngi xol ci li ñu gëmul !

4

إِن نَّشَأۡ نُنَزِّلۡ عَلَيۡهِم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ ءَايَةٗ فَظَلَّتۡ أَعۡنَٰقُهُمۡ لَهَا خَٰضِعِينَ

In nasha nunazzil AAalayhim mina alssamai ayatan fathallat aAAnaquhum laha khadiAAeena

Bu Nu neexoon Nu wàcce ci asamaan kéemaan guy tax ñuy jatti loos.

5

وَمَا يَأۡتِيهِم مِّن ذِكۡرٖ مِّنَ ٱلرَّحۡمَٰنِ مُحۡدَثٍ إِلَّا كَانُواْ عَنۡهُ مُعۡرِضِينَ

Wama yateehim min thikrin mina alrrahmani muhdathin illa kanoo AAanhu muAArideena

Amul benn woote bu bees bu mësoon a bawoo ca Yàlla lu dul ne dëndu dañu ko.

6

فَقَدۡ كَذَّبُواْ فَسَيَأۡتِيهِمۡ أَنۢبَـٰٓؤُاْ مَا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ

Faqad kaththaboo fasayateehim anbao ma kanoo bihi yastahzioona

Weddi woon nañu, te danañu mës a joti xibaari la ñu doon téjji.

7

أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ كَمۡ أَنۢبَتۡنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوۡجٖ كَرِيمٍ

Awalam yaraw ila alardi kam anbatna feeha min kulli zawjin kareemin

Xanaa dañoo gisul yu bari yi Nu saxal ci kaw suuf, ci xeeti gàncax muy tollént ?

8

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ

Inna fee thalika laayatan wama kana aktharuhum mumineena

Ay kéemaan yu bari nekk ci loolu ! Waaye taxut li ëpp ci ñoom gëm [diy jullit].

9

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ

Wainna rabbaka lahuwa alAAazeezu alrraheemu

Te sa Boroom mooy Boroom kàttan ga te di Jaglewaakoonug [yërmaande].

10

وَإِذۡ نَادَىٰ رَبُّكَ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱئۡتِ ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّـٰلِمِينَ

Waith nada rabbuka moosa ani iti alqawma alththalimeena

[Fàttalikul] ba Yàlla woo na Muusaa, [ne ko] : “Demal [jubbanti ji] tooñkat ya,

11

قَوۡمَ فِرۡعَوۡنَۚ أَلَا يَتَّقُونَ

Qawma firAAawna ala yattaqoona

nitu Firawna” ; moo ndax ñoom duñu ragal Yàlla ?

12

قَالَ رَبِّ إِنِّيٓ أَخَافُ أَن يُكَذِّبُونِ

Qala rabbi innee akhafu an yukaththibooni

[Muusaa] wax ne : “Yaw Sama Boroom, damaa ragal ñu jàppe ma ab fenkat [weddi ma] ;

13

وَيَضِيقُ صَدۡرِي وَلَا يَنطَلِقُ لِسَانِي فَأَرۡسِلۡ إِلَىٰ هَٰرُونَ

Wayadeequ sadree wala yantaliqu lisanee faarsil ila haroona

samab dënn di xat, te kon dootuma mën a wax : Yónnil kon Aaruuna, def ko Yonent.

14

وَلَهُمۡ عَلَيَّ ذَنۢبٞ فَأَخَافُ أَن يَقۡتُلُونِ

Walahum AAalayya thanbun faakhafu an yaqtulooni

Te itam, am na tuuma ju ñu may jiiñ ; te ragal naa ñu rey ma”.

15

قَالَ كَلَّاۖ فَٱذۡهَبَا بِـَٔايَٰتِنَآۖ إِنَّا مَعَكُم مُّسۡتَمِعُونَ

Qala kalla faithhaba biayatina inna maAAakum mustamiAAoona

[Yàlla] ne : “Mukk du am ! Demleen yéen ñaar yóbb sunuy kàddu. Maa ngi ànd ak yéen di dégg.

16

فَأۡتِيَا فِرۡعَوۡنَ فَقُولَآ إِنَّا رَسُولُ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Fatiya firAAawna faqoola inna rasoolu rabbi alAAalameena

Dem ca Firawna ne ko : “Nun ñaari ndawi Boroom àddina si lanu,

17

أَنۡ أَرۡسِلۡ مَعَنَا بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ

An arsil maAAana banee israeela

Yebalal giir Banii-Israayil ñu ànd ak nun”.

18

قَالَ أَلَمۡ نُرَبِّكَ فِينَا وَلِيدٗا وَلَبِثۡتَ فِينَا مِنۡ عُمُرِكَ سِنِينَ

Qala alam nurabbika feena waleedan walabithta feena min AAumurika sineena

[Firawna] ne ko : “Moo ndax yarunu la fii ba nga doonee liir ? Ak li nga fi nekk lépp ?

19

وَفَعَلۡتَ فَعۡلَتَكَ ٱلَّتِي فَعَلۡتَ وَأَنتَ مِنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ

WafaAAalta faAAlataka allatee faAAalta waanta mina alkafireena

Ak jëf ji nga fi jëfoon tey xarabaate”.

20

قَالَ فَعَلۡتُهَآ إِذٗا وَأَنَا۠ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ

Qala faAAaltuha ithan waana mina alddalleena

Muusaa ne ko : “Defoon naa ko, waaye teyuma ko.

21

فَفَرَرۡتُ مِنكُمۡ لَمَّا خِفۡتُكُمۡ فَوَهَبَ لِي رَبِّي حُكۡمٗا وَجَعَلَنِي مِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Fafarartu minkum lamma khiftukum fawahaba lee rabbee hukman wajaAAalanee mina almursaleena

Ma daldi daw ba ma tiitee : faf Yàlla jox ma xam-xamu [baatin], def ma ma bokk ca Yonent ya.

22

وَتِلۡكَ نِعۡمَةٞ تَمُنُّهَا عَلَيَّ أَنۡ عَبَّدتَّ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ

Watilka niAAmatun tamunnuha AAalayya an AAabbadta banee israeela

Te loolu xéewal la goo may mën a xéewale, ndax liggéeyloo nga giir Banii-Israayil lu ne ?”

23

قَالَ فِرۡعَوۡنُ وَمَا رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Qala firAAawnu wama rabbu alAAalameena

[Firawna] ne ko : “Waaw, ana kan mooy Boroom àddina si ?”.

24

قَالَ رَبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ

Qala rabbu alssamawati waalardi wama baynahuma in kuntum mooqineena

[Muusaa ne ko] : “Mooy Boroom asamaan yeek suuf si ak li nekk seen diggante, ndegam wóolu nga !”

25

قَالَ لِمَنۡ حَوۡلَهُۥٓ أَلَا تَسۡتَمِعُونَ

Qala liman hawlahu ala tastamiAAoona

[Firawna] daldi wax ak ña ko wëroon, ne leen : “Gaa ñi xanaa dégguleen ?”(s)

26

قَالَ رَبُّكُمۡ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ

Qala rabbukum warabbu abaikumu alawwaleena

[Muusaa] ne ko : “... Mooy seen Boroom, di Boroomub seeni baay”.

27

قَالَ إِنَّ رَسُولَكُمُ ٱلَّذِيٓ أُرۡسِلَ إِلَيۡكُمۡ لَمَجۡنُونٞ

Qala inna rasoolakumu allathee orsila ilaykum lamajnoonun

[Firawna] daldi wax ne : “Seen Yonent bii ñu leen yónni ab dof la kat”.

28

قَالَ رَبُّ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُمۡ تَعۡقِلُونَ

Qala rabbu almashriqi waalmaghribi wama baynahuma in kuntum taAAqiloona

[Muusaa] ne ko : “Mooy Boroom penkook sowwu ak li nekk seen diggante, bu ngeen xel-loo !”

29

قَالَ لَئِنِ ٱتَّخَذۡتَ إِلَٰهًا غَيۡرِي لَأَجۡعَلَنَّكَ مِنَ ٱلۡمَسۡجُونِينَ

Qala laini ittakhathta ilahan ghayree laajAAalannaka mina almasjooneena

[Firawna] ne ko : “Soo fi jéemee indi jeneen yàlla ju dul man, danaa la téj kaso de”.

30

قَالَ أَوَلَوۡ جِئۡتُكَ بِشَيۡءٖ مُّبِينٖ

Qala awalaw jituka bishayin mubeenin

[Muusaa] ne ko : “Moo ne indil naa la mbir mu leer de ?

31

قَالَ فَأۡتِ بِهِۦٓ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ

Qala fati bihi in kunta mina alssadiqeena

[Firawna] ne ko : “Génne ko bu fekkee li ngay wax dëgg la”.

32

فَأَلۡقَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ ثُعۡبَانٞ مُّبِينٞ

Faalqa AAasahu faitha hiya thuAAbanun mubeenun

[Muusaa] daldi sànni yetam wa, ndekete yoo jaan la juy béllaw-béllawi.

33

وَنَزَعَ يَدَهُۥ فَإِذَا هِيَ بَيۡضَآءُ لِلنَّـٰظِرِينَ

WanazaAAa yadahu faitha hiya baydao lilnnathireena

[Muusaa] daldi génne loxoom, mu weex tàll ca ña koy xool.

34

قَالَ لِلۡمَلَإِ حَوۡلَهُۥٓ إِنَّ هَٰذَا لَسَٰحِرٌ عَلِيمٞ

Qala lilmalai hawlahu inna hatha lasahirun AAaleemun

[Firawna] wax gàngoor ga ne leen : “Kii dey ab jibar la bu xor.

35

يُرِيدُ أَن يُخۡرِجَكُم مِّنۡ أَرۡضِكُم بِسِحۡرِهِۦ فَمَاذَا تَأۡمُرُونَ

Yureedu an yukhrijakum min ardikum bisihrihi famatha tamuroona

Da leen a bëgg a génne ci seen suuf sii ak jibaram gi. Lu ngeen ma ciy digal ?”

36

قَالُوٓاْ أَرۡجِهۡ وَأَخَاهُ وَٱبۡعَثۡ فِي ٱلۡمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ

Qaloo arjih waakhahu waibAAath fee almadaini hashireena

Ñu ne ko : “Joxleen ñoom ñaar beneen bis te nga yónni ci gox yi ñuy woo nit ñi, di leen dajale,

37

يَأۡتُوكَ بِكُلِّ سَحَّارٍ عَلِيمٖ

Yatooka bikulli sahharin AAaleemin

danañu la indil bépp jibar bu fi xor”.

38

فَجُمِعَ ٱلسَّحَرَةُ لِمِيقَٰتِ يَوۡمٖ مَّعۡلُومٖ

FajumiAAa alssaharatu limeeqati yawmin maAAloomin

Ñu dajale mbooleemi jibarkat ca bis ba ñu waxoon.

39

وَقِيلَ لِلنَّاسِ هَلۡ أَنتُم مُّجۡتَمِعُونَ

Waqeela lilnnasi hal antum mujtamiAAoona

Mu am ku yéene wax ne : “Ndax nit ñépp yemb nañu,

40

لَعَلَّنَا نَتَّبِعُ ٱلسَّحَرَةَ إِن كَانُواْ هُمُ ٱلۡغَٰلِبِينَ

LaAAallana nattabiAAu alssaharata in kanoo humu alghalibeena

xéy-na bu nu toppee njibarkat yi, ndegam ñoo not ?”

41

فَلَمَّا جَآءَ ٱلسَّحَرَةُ قَالُواْ لِفِرۡعَوۡنَ أَئِنَّ لَنَا لَأَجۡرًا إِن كُنَّا نَحۡنُ ٱلۡغَٰلِبِينَ

Falamma jaa alssaharatu qaloo lifirAAawna ainna lana laajran in kunna nahnu alghalibeena

Ba jibar ya agsee, dellu wax Firawna ne ko : “Ndax dananu am ag pey bu fekkee ne not nanu [Muusaa] ?”

42

قَالَ نَعَمۡ وَإِنَّكُمۡ إِذٗا لَّمِنَ ٱلۡمُقَرَّبِينَ

Qala naAAam wainnakum ithan lamina almuqarrabeena

Mu ne leen : “Waawaaw, kon dingeen bokk ci samay jegeñaale !

43

قَالَ لَهُم مُّوسَىٰٓ أَلۡقُواْ مَآ أَنتُم مُّلۡقُونَ

Qala lahum moosa alqoo ma antum mulqoona

Muusaa ne leen : “Sànnileen li ngeen di sànni”.

44

فَأَلۡقَوۡاْ حِبَالَهُمۡ وَعِصِيَّهُمۡ وَقَالُواْ بِعِزَّةِ فِرۡعَوۡنَ إِنَّا لَنَحۡنُ ٱلۡغَٰلِبُونَ

Faalqaw hibalahum waAAisiyyahum waqaloo biAAizzati firAAawna inna lanahnu alghaliboona

Ñu daldi sànni seen buum ak i yet, daldi wax ne : “Ci doole Firawna la nuy note”.

45

فَأَلۡقَىٰ مُوسَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ تَلۡقَفُ مَا يَأۡفِكُونَ

Faalqa moosa AAasahu faitha hiya talqafu ma yafikoona

Muusaa daldi sànni yetam wa, ndeketeyoo mëdd na ya ñu deferoon.

46

فَأُلۡقِيَ ٱلسَّحَرَةُ سَٰجِدِينَ

Faolqiya alssaharatu sajideena

Jibar ya daldi rot sujjóot,

47

قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Qaloo amanna birabbi alAAalameena

daldi wax ne : “Gëm nanu Boroom àddina si yépp,

48

رَبِّ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ

Rabbi moosa waharoona

Boroom Muusaa ak Aaruuna”.

49

قَالَ ءَامَنتُمۡ لَهُۥ قَبۡلَ أَنۡ ءَاذَنَ لَكُمۡۖ إِنَّهُۥ لَكَبِيرُكُمُ ٱلَّذِي عَلَّمَكُمُ ٱلسِّحۡرَ فَلَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَۚ لَأُقَطِّعَنَّ أَيۡدِيَكُمۡ وَأَرۡجُلَكُم مِّنۡ خِلَٰفٖ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمۡ أَجۡمَعِينَ

Qala amantum lahu qabla an athana lakum innahu lakabeerukumu allathee AAallamakumu alssihra falasawfa taAAlamoona laoqattiAAanna aydiyakum waarjulakum min khilafin walaosallibannakum ajmaAAeena

[Firawna] ne leen : “Gëmoon ngeen ko ba ma leen a laataa woo. [Xam naa ne] mooy kàndiŋ mi leen jàngal njibar ! Dangeen xam ne ! Danaa dagg seen yoxook seeni tànk, jalawle ko, danaa leen daaj yéen ñépp”.

50

قَالُواْ لَا ضَيۡرَۖ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ

Qaloo la dayra inna ila rabbina munqaliboona

Ñu ne ko : “Boo yaboo ! Nun daal jublu nanu sunu Boroom.(r)

51

إِنَّا نَطۡمَعُ أَن يَغۡفِرَ لَنَا رَبُّنَا خَطَٰيَٰنَآ أَن كُنَّآ أَوَّلَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

Inna natmaAAu an yaghfira lana rabbuna khatayana an kunna awwala almumineena

Danoo xemmem Yàlla jéggal nu sunuy njuumte, xemmem it doon ñu njëkk a gëm”.

52

۞وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنۡ أَسۡرِ بِعِبَادِيٓ إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ

Waawhayna ila moosa an asri biAAibadee innakum muttabaAAoona

Nu daldi soloo Muusaa, digal ko mu rañaan ànd ak samay jaam te danañu leen dabsi.

53

فَأَرۡسَلَ فِرۡعَوۡنُ فِي ٱلۡمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ

Faarsala firAAawnu fee almadaini hashireena

Firawna daldi yónnee ci gox yi ñuy yéene dajale nit ñi :

54

إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ لَشِرۡذِمَةٞ قَلِيلُونَ

Inna haolai lashirthimatun qaleeloona

“Ñoom dey, ay mbooloo yu néew lañu,

55

وَإِنَّهُمۡ لَنَا لَغَآئِظُونَ

Wainnahum lana laghaithoona

te it mere nañu nu,

56

وَإِنَّا لَجَمِيعٌ حَٰذِرُونَ

Wainna lajameeAAun hathiroona

te nun danoo lefoog”.

57

فَأَخۡرَجۡنَٰهُم مِّن جَنَّـٰتٖ وَعُيُونٖ

Faakhrajnahum min jannatin waAAuyoonin

Noo leen génne woon ci dër yaak dex yi,

58

وَكُنُوزٖ وَمَقَامٖ كَرِيمٖ

Wakunoozin wamaqamin kareemin

Ak ca ndàmb yaak dëkkuwaay yu neex ya.

59

كَذَٰلِكَۖ وَأَوۡرَثۡنَٰهَا بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ

Kathalika waawrathnaha banee israeela

Noona la Nu ko donnalee giir Bani-israayiila.

60

فَأَتۡبَعُوهُم مُّشۡرِقِينَ

FaatbaAAoohum mushriqeena

Ba jant ba fénkee la ñu leen dabuji.

61

فَلَمَّا تَرَـٰٓءَا ٱلۡجَمۡعَانِ قَالَ أَصۡحَٰبُ مُوسَىٰٓ إِنَّا لَمُدۡرَكُونَ

Falamma taraa aljamAAani qala ashabu moosa inna lamudrakoona

Ba ñaari mbooloo ya séenantee, waa kër Muusaa daldi ne : “Ñanga nuy dabsi de”.

62

قَالَ كَلَّآۖ إِنَّ مَعِيَ رَبِّي سَيَهۡدِينِ

Qala kalla inna maAAiya rabbee sayahdeeni

[Muusaa] ne : “Mukk, duñu nu dab ndax ànd naak sama Boroom te Dana ma gindi”.

63

فَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱضۡرِب بِّعَصَاكَ ٱلۡبَحۡرَۖ فَٱنفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرۡقٖ كَٱلطَّوۡدِ ٱلۡعَظِيمِ

Faawhayna ila moosa ani idrib biAAasaka albahra fainfalaqa fakana kullu firqin kaalttawdi alAAatheemi

Nu daldi soloo Muusaa, digal ko : “Dóoral géej geek sa yet wi”. Mu daldi xàjjeeku, xaaj bu nekk tollu ni aw tund wu mag.

64

وَأَزۡلَفۡنَا ثَمَّ ٱلۡأٓخَرِينَ

Waazlafna thamma alakhareena

Nu tañcale Firawna mook u nitam.

65

وَأَنجَيۡنَا مُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ

Waanjayna moosa waman maAAahu ajmaAAeena

Nu daldi musal Muusaa mook ña mu àndanloon ñépp ;

66

ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ

Thumma aghraqna alakhareena

Nu daldi labal ña ca des [Firawna ak i gaayam].

67

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ

Inna fee thalika laayatan wama kana aktharuhum mumineena

Kéemaan a ngi ci biir loolu te taxut woon li ëpp ci ñoom gëm.

68

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ

Wainna rabbaka lahuwa alAAazeezu alrraheemu

Te sa Boroom, mooy Boroom kàttan, di Jaglewaakoon ba.

69

وَٱتۡلُ عَلَيۡهِمۡ نَبَأَ إِبۡرَٰهِيمَ

Waotlu AAalayhim nabaa ibraheema

Jàngal-leen xibaari Ibraahiima:

70

إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦ مَا تَعۡبُدُونَ

Ith qala liabeehi waqawmihi ma taAAbudoona

Ba mu waxee baayam ak u nitam, ne leen : “Lu ngeen di jaamu ?”

71

قَالُواْ نَعۡبُدُ أَصۡنَامٗا فَنَظَلُّ لَهَا عَٰكِفِينَ

Qaloo naAAbudu asnaman fanathallu laha AAakifeena

Ñu ne ko : “Ay xërëm lanuy jaamu, te gëm ko lool”.

72

قَالَ هَلۡ يَسۡمَعُونَكُمۡ إِذۡ تَدۡعُونَ

Qala hal yasmaAAoonakum ith tadAAoona

Ibraahiima ne leen : “Ndax danañu leen dégg bu ngeen leen di woo ?

73

أَوۡ يَنفَعُونَكُمۡ أَوۡ يَضُرُّونَ

Aw yanfaAAoonakum aw yadurroona

walla ñu di leen jariñ mbaa ñu leen di lor ?”

74

قَالُواْ بَلۡ وَجَدۡنَآ ءَابَآءَنَا كَذَٰلِكَ يَفۡعَلُونَ

Qaloo bal wajadna abaana kathalika yafAAaloona

Ñu wax ne : “Nun kat, dañoo fekk rekk sunuy baay daan ko def ”.

75

قَالَ أَفَرَءَيۡتُم مَّا كُنتُمۡ تَعۡبُدُونَ

Qala afaraaytum ma kuntum taAAbudoona

Ibraahiima ne leen : “Xanaa gisuleen li ngeen di jaamu... ?

76

أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُمُ ٱلۡأَقۡدَمُونَ

Antum waabaokumu alaqdamoona

Yéen ak seen maam ya fi woon ?

77

فَإِنَّهُمۡ عَدُوّٞ لِّيٓ إِلَّا رَبَّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Fainnahum AAaduwwun lee illa rabba alAAalameena

Ñoom ñépp sama noon lañu ku dul Yàlla Miy Boroom àddina si,

78

ٱلَّذِي خَلَقَنِي فَهُوَ يَهۡدِينِ

Allathee khalaqanee fahuwa yahdeeni

Moom mi ma bind te gindi ma ;

79

وَٱلَّذِي هُوَ يُطۡعِمُنِي وَيَسۡقِينِ

Waallathee huwa yutAAimunee wayasqeeni

Mooy ki may leel di ma nàndal ;

80

وَإِذَا مَرِضۡتُ فَهُوَ يَشۡفِينِ

Waitha maridtu fahuwa yashfeeni

su ma woppee, Mu faj ma,

81

وَٱلَّذِي يُمِيتُنِي ثُمَّ يُحۡيِينِ

Waallathee yumeetunee thumma yuhyeeni

Moo may rey, di ma dundal,

82

وَٱلَّذِيٓ أَطۡمَعُ أَن يَغۡفِرَ لِي خَطِيٓـَٔتِي يَوۡمَ ٱلدِّينِ

Waallathee atmaAAu an yaghfira lee khateeatee yawma alddeeni

Mooy ki ma xemmem mu jéggal ma samay ñaawtéef bu Bis-pénc baa. (s)

83

رَبِّ هَبۡ لِي حُكۡمٗا وَأَلۡحِقۡنِي بِٱلصَّـٰلِحِينَ

Rabbi hab lee hukman waalhiqnee bialssaliheena

Yaw sama Boroom, may ma xam-xam te def ma joti ca gaa ñu baax ña ;

84

وَٱجۡعَل لِّي لِسَانَ صِدۡقٖ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ

WaijAAal lee lisana sidqin fee alakhireena

defal ma am làmmiñ wu dëggu;

85

وَٱجۡعَلۡنِي مِن وَرَثَةِ جَنَّةِ ٱلنَّعِيمِ

WaijAAalnee min warathati jannati alnnaAAeemi

def ma ma bokk ca way-donn ya Àjjanay xéewal ya.

86

وَٱغۡفِرۡ لِأَبِيٓ إِنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ

Waighfir liabee innahu kana mina alddalleena

te Nga jéggal sama baay : moom dafa bokk ca ñu réer ña ;

87

وَلَا تُخۡزِنِي يَوۡمَ يُبۡعَثُونَ

Wala tukhzinee yawma yubAAathoona

te bul ma gàcceel kerook bisub dekki ba,

88

يَوۡمَ لَا يَنفَعُ مَالٞ وَلَا بَنُونَ

Yawma la yanfaAAu malun wala banoona

bis ba alal ak i doom du jariñati,

89

إِلَّا مَنۡ أَتَى ٱللَّهَ بِقَلۡبٖ سَلِيمٖ

Illa man ata Allaha biqalbin saleemin

ku dul kay ñëw ca Yàllaak xol bu mucc ayib”.

90

وَأُزۡلِفَتِ ٱلۡجَنَّةُ لِلۡمُتَّقِينَ

Waozlifati aljannatu lilmuttaqeena

Ñu jigeeñal Àjjana ña ragal Yàlla.

91

وَبُرِّزَتِ ٱلۡجَحِيمُ لِلۡغَاوِينَ

Waburrizati aljaheemu lilghaweena

te gaaraleef na Safara ñeel ña béewoon,

92

وَقِيلَ لَهُمۡ أَيۡنَ مَا كُنتُمۡ تَعۡبُدُونَ

Waqeela lahum ayna ma kuntum taAAbudoona

Ñu wax leen ne : “Ana fan ngeen nekkoon di fa jaamoo,

93

مِن دُونِ ٱللَّهِ هَلۡ يَنصُرُونَكُمۡ أَوۡ يَنتَصِرُونَ

Min dooni Allahi hal yansuroonakum aw yantasiroona

bàyyi woon Yàlla ? Ndax mën nanoo dimbali seen bopp ? Walla ñu dimbali leen ?”

94

فَكُبۡكِبُواْ فِيهَا هُمۡ وَٱلۡغَاوُۥنَ

Fakubkiboo feeha hum waalghawoona

Ñu sànni leen fa, galajaane leen ñook mboxos ma,

95

وَجُنُودُ إِبۡلِيسَ أَجۡمَعُونَ

Wajunoodu ibleesa ajmaAAoona

ak gàngoorug Ibliis ga gépp.

96

قَالُواْ وَهُمۡ فِيهَا يَخۡتَصِمُونَ

Qaloo wahum feeha yakhtasimoona

Ñuy wax ca biir tey xuloo :

97

تَٱللَّهِ إِن كُنَّا لَفِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٍ

TaAllahi in kunna lafee dalalin mubeenin

“Waat naa ci Yàlla ne ! Noo ngi woon ci réer gu bir,

98

إِذۡ نُسَوِّيكُم بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Ith nusawweekum birabbi alAAalameena

jamono ya nu leen doon yemaleek Boroom àddina si.

99

وَمَآ أَضَلَّنَآ إِلَّا ٱلۡمُجۡرِمُونَ

Wama adallana illa almujrimoona

Te tooñkat ya doŋŋ a nga nu sànk.

100

فَمَا لَنَا مِن شَٰفِعِينَ

Fama lana min shafiAAeena

Amunu ku nu tinu,

101

وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٖ

Wala sadeeqin hameemin

amuma it xarit bu may miisloo.

102

فَلَوۡ أَنَّ لَنَا كَرَّةٗ فَنَكُونَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

Falaw anna lana karratan fanakoona mina almumineena

Céy bu nu delluwaatoon àdduna, kon dananu bokk ca way-gëm ña !”

103

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ

Inna fee thalika laayatan wama kana aktharuhum mumineena

Ay kéemaan a ngi ci biir loolu ; te taxut woon li ëpp ci ñoom gëm.

104

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ

Wainna rabbaka lahuwa alAAazeezu alrraheemu

Te sa Borom, mooy Boroom kàttan, di Jaglewaakoon ba.

105

كَذَّبَتۡ قَوۡمُ نُوحٍ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Kaththabat qawmu noohin almursaleena

Nitu Nooh ñoom weddi woon nañu Yonent ya,

106

إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ نُوحٌ أَلَا تَتَّقُونَ

Ith qala lahum akhoohum noohun ala tattaqoona

ba leen seen mbokk ma Nooh waxee, ne leen : “Ndax dungeen ragal Yàlla ?

107

إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ

Innee lakum rasoolun ameenun

Man seenub Yonent laa bu wóor.

108

فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ

Faittaqoo Allaha waateeAAooni

Ragal-leen Yàlla te topp ma.

109

وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Wama asalukum AAalayhi min ajrin in ajriya illa AAala rabbi alAAalameena

Te laajuma leen ci génn pey ; samag pey Boroom àddina si moo ko warlu.

110

فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ

Faittaqoo Allaha waateeAAooni

Ragal-leen Yàlla te topp ma”.

111

۞قَالُوٓاْ أَنُؤۡمِنُ لَكَ وَٱتَّبَعَكَ ٱلۡأَرۡذَلُونَ

Qaloo anuminu laka waittabaAAaka alarthaloona

Ñu wax ko ne : “Ndax dananu la gëm te ñi gën a saay-saay a ngi la topp?”(h)

112

قَالَ وَمَا عِلۡمِي بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ

Qala wama AAilmee bima kanoo yaAAmaloona

Mu wax ne : “Ana man lu ma xam ca la ñu daan def.

113

إِنۡ حِسَابُهُمۡ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّيۖ لَوۡ تَشۡعُرُونَ

In hisabuhum illa AAala rabbee law tashAAuroona

Seenub waññoo nga ca Yàlla [Moo koy taxawe]. Céy bu ngeen yëgoon.

114

وَمَآ أَنَا۠ بِطَارِدِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

Wama ana bitaridi almumineena

Man dey du maay dàq ñi gëm.

115

إِنۡ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٞ مُّبِينٞ

In ana illa natheerun mubeenun

Man doonuma lu dul ab xuppekat bu bir”.

116

قَالُواْ لَئِن لَّمۡ تَنتَهِ يَٰنُوحُ لَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡمَرۡجُومِينَ

Qaloo lain lam tantahi ya noohu latakoonanna mina almarjoomeena

Ñu ne ko : “Yaw Nooh, soo bàyyiwul li nga nekk, dees na la jóori xeer [ba nga dee] !”

117

قَالَ رَبِّ إِنَّ قَوۡمِي كَذَّبُونِ

Qala rabbi inna qawmee kaththabooni

Mu ne : “Yaw sama Boroom, samaw nit weddi nañu, jàppe ma fenkat.

118

فَٱفۡتَحۡ بَيۡنِي وَبَيۡنَهُمۡ فَتۡحٗا وَنَجِّنِي وَمَن مَّعِيَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

Faiftah baynee wabaynahum fathan wanajjinee waman maAAiya mina almumineena

Àtteel sama digganteek ñoom ba mu ne làññ : te nga musal maak ñi ma àndal te ñu bokk ca ña gëm”.

119

فَأَنجَيۡنَٰهُ وَمَن مَّعَهُۥ فِي ٱلۡفُلۡكِ ٱلۡمَشۡحُونِ

Faanjaynahu waman maAAahu fee alfulki almashhooni

Nu daldi koy musal mook ña mu àndaloon ci gaal ga mu duyyoon ba mu fees.

120

ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا بَعۡدُ ٱلۡبَاقِينَ

Thumma aghraqna baAAdu albaqeena

Ginnaaw ba, Nu labal ña ca des.

121

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ

Inna fee thalika laayatan wama kana aktharuhum mumineena

Ay kéemaan a nga ci biir loolu. Te taxut woon la ëpp ci ñoom gëm.

122

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ

Wainna rabbaka lahuwa alAAazeezu alrraheemu

Te sa Boorm, Mooy boroom kàttan, di Jaglewaakoon.

123

كَذَّبَتۡ عَادٌ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Kaththabat AAadun almursaleena

Waa Haad, weddi woon nañu Yonent ya, jàppe leen ay fenkat.

124

إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ هُودٌ أَلَا تَتَّقُونَ

Ith qala lahum akhoohum hoodun ala tattaqoona

Ba leen seen mbokk ma Huud waxee ne : “Ndax dangeen dul ragal Yàlla ?”

125

إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ

Innee lakum rasoolun ameenun

Man dey, ab Yonent laa bu wóor,

126

فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ

Faittaqoo Allaha waateeAAooni

Ragal-leen Yàlla te topp ma.

127

وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Wama asalukum AAalayhi min ajrin in ajriya illa AAala rabbi alAAalameena

Duma leen ca laaj genn pey ; samag pey Boroom àddina see ko warlu.

128

أَتَبۡنُونَ بِكُلِّ رِيعٍ ءَايَةٗ تَعۡبَثُونَ

Atabnoona bikulli reeAAin ayatan taAAbathoona

Ndax dangeen di tabax ci kaw wépp tundu ab jàjj ngir caaxaan ?

129

وَتَتَّخِذُونَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمۡ تَخۡلُدُونَ

Watattakhithoona masaniAAa laAAallakum takhludoona

Ngeen di liggéey i njéndi mel ni dangeen fiy béel ?

130

وَإِذَا بَطَشۡتُم بَطَشۡتُمۡ جَبَّارِينَ

Waitha batashtum batashtum jabbareena

Te saa su ngeen songee mu jéggi dayo.

131

فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ

Faittaqoo Allaha waateeAAooni

Ragal-leen Yàlla te topp ma.

132

وَٱتَّقُواْ ٱلَّذِيٓ أَمَدَّكُم بِمَا تَعۡلَمُونَ

Waittaqoo allathee amaddakum bima taAAlamoona

Ragal-leen Yàlla mi leen kàttanal ba ngeen mën a jëf,

133

أَمَدَّكُم بِأَنۡعَٰمٖ وَبَنِينَ

Amaddakum bianAAamin wabaneena

Moo leen may alal ak i doom,

134

وَجَنَّـٰتٖ وَعُيُونٍ

Wajannatin waAAuyoonin

ak tooli dër ak i dex.

135

إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٖ

Innee akhafu AAalaykum AAathaba yawmin AAatheemin

Man dey, ragal naa ci yéen mbugalum Bis bu màgg.

136

قَالُواْ سَوَآءٌ عَلَيۡنَآ أَوَعَظۡتَ أَمۡ لَمۡ تَكُن مِّنَ ٱلۡوَٰعِظِينَ

Qaloo sawaon AAalayna awaAAathta am lam takun mina alwaAAitheena

Ñu tontu wax ne : “Nga di nu waar ak nga ñàkk noo war a yem ci nun képp !

137

إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا خُلُقُ ٱلۡأَوَّلِينَ

In hatha illa khuluqu alawwaleena

Lii daal du lenn lu dul jikkoy mag ñu jëkk ña :

138

وَمَا نَحۡنُ بِمُعَذَّبِينَ

Wama nahnu bimuAAaththabeena

Nun daal, kenn dunu mbugal”.

139

فَكَذَّبُوهُ فَأَهۡلَكۡنَٰهُمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ

Fakaththaboohu faahlaknahum inna fee thalika laayatan wama kana aktharuhum mumineena

Ñu weddi ko. Nu daldi leen mbugal. Te ca biir, ay kéemaan a nga ca ! Te taxul la ëpp ca ñoom gëm.

140

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ

Wainna rabbaka lahuwa alAAazeezu alrraheemu

Te sa Boroom, moo di Boroom kàttan, di Jaglewaakoon.

141

كَذَّبَتۡ ثَمُودُ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Kaththabat thamoodu almursaleena

Waa Samuuda, weddi woon nañu Yonent ya.

142

إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ صَٰلِحٌ أَلَا تَتَّقُونَ

Ith qala lahum akhoohum salihun ala tattaqoona

Ba leen seen mbokk Saalihu waxee ne : “Moo ndax dungeen ragal Yàlla ?”

143

إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ

Innee lakum rasoolun ameenun

Man mii dey, ab Yonent laa ci yéen bu wóor.

144

فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ

Faittaqoo Allaha waateeAAooni

Ragal-leen Yàlla te topp ma [samay ndigal].

145

وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Wama asalukum AAalayhi min ajrin in ajriya illa AAala rabbi alAAalameena

Te duma leen ca laaj genn pey, samag pey Boroom àddina see ko warlu.

146

أَتُتۡرَكُونَ فِي مَا هَٰهُنَآ ءَامِنِينَ

Atutrakoona fee ma hahuna amineena

Ndax jàpp ngeen ne dañu leen di bàyyi nii rekk ngeen ne fayax ?(s)

147

فِي جَنَّـٰتٖ وَعُيُونٖ

Fee jannatin waAAuyoonin

Ci biir tooli dër yeek dex yi,

148

وَزُرُوعٖ وَنَخۡلٖ طَلۡعُهَا هَضِيمٞ

WazurooAAin wanakhlin talAAuha hadeemun

ak mbey yi, ak tàndarma yii neex lool a reesal ?

149

وَتَنۡحِتُونَ مِنَ ٱلۡجِبَالِ بُيُوتٗا فَٰرِهِينَ

Watanhitoona mina aljibali buyootan fariheena

Ngeen di yett ay kër ci tundu doj yi te njaxlaf lool ?

150

فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ

Faittaqoo Allaha waateeAAooni

Mu ne ragal-leen Yàlla waay te topp samay ndigal.

151

وَلَا تُطِيعُوٓاْ أَمۡرَ ٱلۡمُسۡرِفِينَ

Wala tuteeAAoo amra almusrifeena

Te buleen topp mukk nag ndigalul ñiy sànkaate [xaaxaabal],

152

ٱلَّذِينَ يُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا يُصۡلِحُونَ

Allatheena yufsidoona fee alardi wala yuslihoona

ñiy yàq rekk ci suuf si te duñu defar”.

153

قَالُوٓاْ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلۡمُسَحَّرِينَ

Qaloo innama anta mina almusahhareena

Ñu ne ko : “Yaw daal, ab njibar moo la ŋëb.

154

مَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٞ مِّثۡلُنَا فَأۡتِ بِـَٔايَةٍ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ

Ma anta illa basharun mithluna fati biayatin in kunta mina alssadiqeena

Yaw daal, doo kenn ku dul nit ni nun. Indil kaawtéef ndegam li ngay wax dëgg la”.

155

قَالَ هَٰذِهِۦ نَاقَةٞ لَّهَا شِرۡبٞ وَلَكُمۡ شِرۡبُ يَوۡمٖ مَّعۡلُومٖ

Qala hathihi naqatun laha shirbun walakum shirbu yawmin maAAloomin

Saalihu ne leen : “Lii giléem gu jigéen la [naaga] : am na bis bu muy naan, yéen it am ngeen seen bis.

156

وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءٖ فَيَأۡخُذَكُمۡ عَذَابُ يَوۡمٍ عَظِيمٖ

Wala tamassooha bisooin fayakhuthakum AAathabu yawmin AAatheemin

Buleen ko def mukk lu bon, [su ngeen ko ko defee], di ngeen yendu bisub mbugal mu tar”.

157

فَعَقَرُوهَا فَأَصۡبَحُواْ نَٰدِمِينَ

FaAAaqarooha faasbahoo nadimeena

Ñu rey ko, daldi koy rëccu !

158

فَأَخَذَهُمُ ٱلۡعَذَابُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ

Faakhathahumu alAAathabu inna fee thalika laayatan wama kana aktharuhum mumineena

Mbugal ma dal leen. Ci biir loolu ay kéemaan a nga ca. Te taxul li ëpp ci ñoom gëm.

159

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ

Wainna rabbaka lahuwa alAAazeezu alrraheemu

Te sa Boroom, moo Boroom kàtta, di Jaglewaakoon bi.

160

كَذَّبَتۡ قَوۡمُ لُوطٍ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Kaththabat qawmu lootin almursaleena

Nitu Lóot weddi woon nañu Yonent ya,

161

إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ لُوطٌ أَلَا تَتَّقُونَ

Ith qala lahum akhoohum lootun ala tattaqoona

ba leen seen mbokk ma Lóot waxee ne : “Moo ndax dungeen ragal Yàlla ?

162

إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ

Innee lakum rasoolun ameenun

Man mii dey, ab Yonent laa ci yéen bu wóor.

163

فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ

Faittaqoo Allaha waateeAAooni

Ragal-leen Yàlla te topp ma.

164

وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Wama asalukum AAalayhi min ajrin in ajriya illa AAala rabbi alAAalameena

Laajuma leen ci genn pey ; samag pey, Boroom àddina see ko warlu.

165

أَتَأۡتُونَ ٱلذُّكۡرَانَ مِنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Atatoona alththukrana mina alAAalameena

Yéen góor ñi, moo ndax dangeen di sàkku bànneexu séy ci góoru àddina sii [Ngóor- jigéen]?

166

وَتَذَرُونَ مَا خَلَقَ لَكُمۡ رَبُّكُم مِّنۡ أَزۡوَٰجِكُمۚ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمٌ عَادُونَ

Watatharoona ma khalaqa lakum rabbukum min azwajikum bal antum qawmun AAadoona

Ne fa ñukk seen jabar ya leen Yàlla sàkkal ? Waajii ! Yéen ay jalgatikat ngeen de”.

167

قَالُواْ لَئِن لَّمۡ تَنتَهِ يَٰلُوطُ لَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡمُخۡرَجِينَ

Qaloo lain lam tantahi ya lootu latakoonanna mina almukhrajeena

Ñu ne ko : “Yaw Lóot, boo bàyyiwul lii ngay wax, dananu la génne”.

168

قَالَ إِنِّي لِعَمَلِكُم مِّنَ ٱلۡقَالِينَ

Qala innee liAAamalikum mina alqaleena

Lóot ne leen : “Seen jëf jii, lenn rekk laa ciy wax.

169

رَبِّ نَجِّنِي وَأَهۡلِي مِمَّا يَعۡمَلُونَ

Rabbi najjinee waahlee mimma yaAAmaloona

Yaw sama Boroom, yal na nga musal maak saag njaboot ci lii ñuy def ”.

170

فَنَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ

Fanajjaynahu waahlahu ajmaAAeena

[Nun Yàlla] Nu daldi koy musal mook njabootam gépp,

171

إِلَّا عَجُوزٗا فِي ٱلۡغَٰبِرِينَ

Illa AAajoozan fee alghabireena

ba mu des menn màggat mu àndoon ca mbokk ga.

172

ثُمَّ دَمَّرۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ

Thumma dammarna alakhareena

Topp [Nun Yàlla] Nu faagaagal ña des ;

173

وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهِم مَّطَرٗاۖ فَسَآءَ مَطَرُ ٱلۡمُنذَرِينَ

Waamtarna AAalayhim mataran fasaa mataru almunthareena

Nu dottil leen [taw] waame doj. A ndaw taw bu bon ca ña mu dal !

174

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ

Inna fee thalika laayatan wama kana aktharuhum mumineena

Ay kéemaan a ngi ci biir loolu. Te taxul ña ëppoon ca ñoom gëm.

175

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ

Wainna rabbaka lahuwa alAAazeezu alrraheemu

Sa Boroom, Mooy Boroom kàttan, di Jaglewaakoon ba [yërmaandeem].

176

كَذَّبَ أَصۡحَٰبُ لۡـَٔيۡكَةِ ٱلۡمُرۡسَلِينَ

Kaththaba ashabu alaykati almursaleena

Waa Aykata weddi woon nañu Yonent ya.

177

إِذۡ قَالَ لَهُمۡ شُعَيۡبٌ أَلَا تَتَّقُونَ

Ith qala lahum shuAAaybun ala tattaqoona

Ba leeen seen mbokk ma Suhaybu waxee ne : “Moo ndax dungeen ragal Yàlla”.

178

إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٞ

Innee lakum rasoolun ameenun

Man mii dey, ab Yonent laa ci yéen bu wóor.

179

فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ

Faittaqoo Allaha waateeAAooni

Ragal-leen Yàlla te topp ma [samay ndigal],

180

وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Wama asalukum AAalayhi min ajrin in ajriya illa AAala rabbi alAAalameena

te duma leen ci laaj genn pey ; samag pey [Yàlla] Boroom àddina see ko warlu.

181

۞أَوۡفُواْ ٱلۡكَيۡلَ وَلَا تَكُونُواْ مِنَ ٱلۡمُخۡسِرِينَ

Awfoo alkayla wala takoonoo mina almukhsireena

Nangeen di matal nattukaay yi, te buleen cay naxaate.(r)

182

وَزِنُواْ بِٱلۡقِسۡطَاسِ ٱلۡمُسۡتَقِيمِ

Wazinoo bialqistasi almustaqeemi

bu ngeen dee màndaxe [peese], nay mat sëkk.

183

وَلَا تَبۡخَسُواْ ٱلنَّاسَ أَشۡيَآءَهُمۡ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ

Wala tabkhasoo alnnasa ashyaahum wala taAAthaw fee alardi mufsideena

Buleen di ñormati ca yëfi nit ña [wattu ko] ; buleen di lawal asaru ci suuf si.

184

وَٱتَّقُواْ ٱلَّذِي خَلَقَكُمۡ وَٱلۡجِبِلَّةَ ٱلۡأَوَّلِينَ

Waittaqoo allathee khalaqakum waaljibillata alawwaleena

Nangeen ragal Yàlla mi leen sàkk, mook maas ya leen jiitu woon”.

185

قَالُوٓاْ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلۡمُسَحَّرِينَ

Qaloo innama anta mina almusahhareena

Ñu ne ko : “Yaw daal ag njibar moo la ŋëb ;

186

وَمَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٞ مِّثۡلُنَا وَإِن نَّظُنُّكَ لَمِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ

Wama anta illa basharun mithluna wain nathunnuka lamina alkathibeena

Te doo kenn ku dul nit ni nun ; nun sax foog nanu ne ci fenkat yi nga bokk.

187

فَأَسۡقِطۡ عَلَيۡنَا كِسَفٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ

Faasqit AAalayna kisafan mina alssamai in kunta mina alssadiqeena

Waay-waay li nga ne su dee dëgg, rotalal ci sunu kaw ay dogiiti asamaan si !”

188

قَالَ رَبِّيٓ أَعۡلَمُ بِمَا تَعۡمَلُونَ

Qala rabbee aAAlamu bima taAAmaloona

Suhaybu ne leen : “Sama Boroom a gën a xam li ngeen di def ”.

189

فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمۡ عَذَابُ يَوۡمِ ٱلظُّلَّةِۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٍ

Fakaththaboohu faakhathahum AAathabu yawmi alththullati innahu kana AAathaba yawmin AAatheemin

Ñu weddi ko. Mbugalum niir wa dal ca seen kaw. Doon mbugalum bis bu màgg.

190

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ

Inna fee thalika laayatan wama kana aktharuhum mumineena

Ay kéemaan a ngi ci biir loolu. Te taxul ña ëppoon ca ñoom gëm.

191

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ

Wainna rabbaka lahuwa alAAazeezu alrraheemu

Te sa Boroom, Mooy Boroom kàttan, di Jaglewaakoon ba [yërmaandeem].

192

وَإِنَّهُۥ لَتَنزِيلُ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ

Wainnahu latanzeelu rabbi alAAalameena

[Alxuraan jii], ci lu bir, wàcceg Boroom àddina si la,

193

نَزَلَ بِهِ ٱلرُّوحُ ٱلۡأَمِينُ

Nazala bihi alrroohu alameenu

Ruu gu wóor ga [Jibriil] moo ko wàccaale

194

عَلَىٰ قَلۡبِكَ لِتَكُونَ مِنَ ٱلۡمُنذِرِينَ

AAala qalbika litakoona mina almunthireena

def ko ci sa biir xol [yaw Muhammad] ngir nga bokk ca xuppekat ya,

195

بِلِسَانٍ عَرَبِيّٖ مُّبِينٖ

Bilisanin AAarabiyyin mubeenin

ci làmmeñu araab bu leer nàññ.

196

وَإِنَّهُۥ لَفِي زُبُرِ ٱلۡأَوَّلِينَ

Wainnahu lafee zuburi alawwaleena

Te nekkoon na ca biir Téerey Yonent yu njëkk ya.

197

أَوَلَمۡ يَكُن لَّهُمۡ ءَايَةً أَن يَعۡلَمَهُۥ عُلَمَـٰٓؤُاْ بَنِيٓ إِسۡرَـٰٓءِيلَ

Awalam yakun lahum ayatan an yaAAlamahu AAulamao banee israeela

Ndax amuñu woon ay kéemaan yu taxoon boroom xam-xami giir Banii-Israayiila xamoon ko ?

198

وَلَوۡ نَزَّلۡنَٰهُ عَلَىٰ بَعۡضِ ٱلۡأَعۡجَمِينَ

Walaw nazzalnahu AAala baAAdi alaAAjameena

Su Nu ko wàcce woon ci ku dul ab araab,

199

فَقَرَأَهُۥ عَلَيۡهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ مُؤۡمِنِينَ

Faqaraahu AAalayhim ma kanoo bihi mumineena

mu jàngal leen ko, du tax kon ngeen gëm ko.

200

كَذَٰلِكَ سَلَكۡنَٰهُ فِي قُلُوبِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ

Kathalika salaknahu fee quloobi almujrimeena

Noonu it la nu dugalee jiixi-jaaxa ca biir xoli tooñkat yi ba gëmuñu ko ;

201

لَا يُؤۡمِنُونَ بِهِۦ حَتَّىٰ يَرَوُاْ ٱلۡعَذَابَ ٱلۡأَلِيمَ

La yuminoona bihi hatta yarawoo alAAathaba alaleema

duñu ko gëm mukk ndare ba ñu gisee mbugal mu metti ma,

202

فَيَأۡتِيَهُم بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ

Fayatiyahum baghtatan wahum la yashAAuroona

mu dikke leen ci mbettel te ñoom bëgguñu ko;

203

فَيَقُولُواْ هَلۡ نَحۡنُ مُنظَرُونَ

Fayaqooloo hal nahnu muntharoona

ñuy wax naan : “Ndax deesu yeexe sunuy mbir ?”

204

أَفَبِعَذَابِنَا يَسۡتَعۡجِلُونَ

AfabiAAathabina yastaAAjiloona

Ndax dañoo yàkkamti Sunu mbugal ?

205

أَفَرَءَيۡتَ إِن مَّتَّعۡنَٰهُمۡ سِنِينَ

Afaraayta in mattaAAnahum sineena

Xanaa gisuloo ne bàyyi woon Nanu leen ay ati at ñuy xaab-xaabi,

206

ثُمَّ جَآءَهُم مَّا كَانُواْ يُوعَدُونَ

Thumma jaahum ma kanoo yooAAadoona

tey jii nag la Nu leen doon dig agsi na,

207

مَآ أَغۡنَىٰ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يُمَتَّعُونَ

Ma aghna AAanhum ma kanoo yumattaAAoona

la ñu bànneexu woon jariñatuleen dara.

208

وَمَآ أَهۡلَكۡنَا مِن قَرۡيَةٍ إِلَّا لَهَا مُنذِرُونَ

Wama ahlakna min qaryatin illa laha munthiroona

Amul benn dëkk bu Nu mës a alag u nitam te yónneewunu fa woon ay xuppekat,

209

ذِكۡرَىٰ وَمَا كُنَّا ظَٰلِمِينَ

Thikra wama kunna thalimeena

di fàttali rekk, tooñunu kenn.

210

وَمَا تَنَزَّلَتۡ بِهِ ٱلشَّيَٰطِينُ

Wama tanazzalat bihi alshshayateenu

Alxuraan jii, séytaane yi wàccewuñu ko de : (s)

211

وَمَا يَنۢبَغِي لَهُمۡ وَمَا يَسۡتَطِيعُونَ

Wama yanbaghee lahum wama yastateeAAoona

Amuñu ko, mënuñu ko.

212

إِنَّهُمۡ عَنِ ٱلسَّمۡعِ لَمَعۡزُولُونَ

Innahum AAani alssamAAi lamaAAzooloona

Ñoom mënuñoo dégg ndigali Yàlla.

213

فَلَا تَدۡعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتَكُونَ مِنَ ٱلۡمُعَذَّبِينَ

Fala tadAAu maAAa Allahi ilahan akhara fatakoona mina almuAAaththabeena

Bul jaamu lenn di ko booleek Yàlla, ku koy def rekk mbugal di dal ci sa kaw.

214

وَأَنذِرۡ عَشِيرَتَكَ ٱلۡأَقۡرَبِينَ

Waanthir AAasheerataka alaqrabeena

Nangay xupp yaw [Muhammad] nit ñi la gën a jegeñ.

215

وَٱخۡفِضۡ جَنَاحَكَ لِمَنِ ٱتَّبَعَكَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

Waikhfid janahaka limani ittabaAAaka mina almumineena

Nangay suufeel sa bopp ci jullit ñi la topp [say ndigal].

216

فَإِنۡ عَصَوۡكَ فَقُلۡ إِنِّي بَرِيٓءٞ مِّمَّا تَعۡمَلُونَ

Fain AAasawka faqul innee bareeon mimma taAAmaloona

Bu ñu moyee nag, neeleen : “Samaw yoon nekkatul ci li ngeen di def ”.

217

وَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱلۡعَزِيزِ ٱلرَّحِيمِ

Watawakkal AAala alAAazeezi alrraheemi

Nangay wéeru ci Yàlla Miy Boroom kàttan tey Jaglewaakoonu yërmaande,

218

ٱلَّذِي يَرَىٰكَ حِينَ تَقُومُ

Allathee yaraka heena taqoomu

Moom mi lay gis boo taxawee,

219

وَتَقَلُّبَكَ فِي ٱلسَّـٰجِدِينَ

Wataqallubaka fee alssajideena

ak say jëfiin ba nga nekkee ci biir ñay sujjóot [julli].

220

إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ

Innahu huwa alssameeAAu alAAaleemu

Mooy dégg, di xam.

221

هَلۡ أُنَبِّئُكُمۡ عَلَىٰ مَن تَنَزَّلُ ٱلشَّيَٰطِينُ

Hal onabbiokum AAala man tanazzalu alshshayateenu

Moo ndax Duma la xibaar ana kan la séytaane ya wàcce ca moom ?

222

تَنَزَّلُ عَلَىٰ كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٖ

Tanazzalu AAala kulli affakin atheemin

Danañuy wàcc ci képp kuy ab duuraakoon bu bariy bàkkaar.

223

يُلۡقُونَ ٱلسَّمۡعَ وَأَكۡثَرُهُمۡ كَٰذِبُونَ

Yulqoona alssamAAa waaktharuhum kathiboona

Ñooy yàng seen nopp di déglu... Te la ëpp ci ñoom fenkat lañu.

224

وَٱلشُّعَرَآءُ يَتَّبِعُهُمُ ٱلۡغَاوُۥنَ

WaalshshuAAarao yattabiAAuhumu alghawoona

Woykat ya nag, nitu mbalgas ya rekk a leen di topp.

225

أَلَمۡ تَرَ أَنَّهُمۡ فِي كُلِّ وَادٖ يَهِيمُونَ

Alam tara annahum fee kulli wadin yaheemoona

Xanaa gisoo ne ñoom ci xur wu nekk la ñu fay wëndeelu,

226

وَأَنَّهُمۡ يَقُولُونَ مَا لَا يَفۡعَلُونَ

Waannahum yaqooloona ma la yafAAaloona

Te it dañuy wax lu ñu dul def ?

227

إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ وَذَكَرُواْ ٱللَّهَ كَثِيرٗا وَٱنتَصَرُواْ مِنۢ بَعۡدِ مَا ظُلِمُواْۗ وَسَيَعۡلَمُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ أَيَّ مُنقَلَبٖ يَنقَلِبُونَ

Illa allatheena amanoo waAAamiloo alssalihati wathakaroo Allaha katheeran waintasaroo min baAAdi ma thulimoo wasayaAAlamu allatheena thalamoo ayya munqalabin yanqaliboona

ba mu des woykat ya gëm, te jëf u yiw tey tudd lool Yàlla , ñuy sàkku ndam ci ginnaaw bu ñu leen tooñee. Tooñkat ya xalset nañoo xam naka la ñuy mujje! Saar 27 : Xorondom ya 93 Laaya