إِذَا وَقَعَتِ ٱلۡوَاقِعَةُ
Itha waqaAAati alwaqiAAatu
Saa su xew-xew ba tàbbee (bis pénc ba),(r)
Al-Waqi'ah
The Inevitable
Tekki
إِذَا وَقَعَتِ ٱلۡوَاقِعَةُ
Itha waqaAAati alwaqiAAatu
Saa su xew-xew ba tàbbee (bis pénc ba),(r)
لَيۡسَ لِوَقۡعَتِهَا كَاذِبَةٌ
Laysa liwaqAAatiha kathibatun
kenn dóotul weddeeti ag digëm.
خَافِضَةٞ رَّافِعَةٌ
Khafidatun rafiAAatun
Mooy daane (ñenn), di yëkëti (ñeneen).
إِذَا رُجَّتِ ٱلۡأَرۡضُ رَجّٗا
Itha rujjati alardu rajjan
Bu ñu gësëmee suuf si mu rëg-rëgi,
وَبُسَّتِ ٱلۡجِبَالُ بَسّٗا
Wabussati aljibalu bassan
te moñoxo tundi doj yi mu ne tasar,
فَكَانَتۡ هَبَآءٗ مُّنۢبَثّٗا
Fakanat habaan munbaththan
daldi doon pënd buy tasaaroo
وَكُنتُمۡ أَزۡوَٰجٗا ثَلَٰثَةٗ
Wakuntum azwajan thalathatan
ngeen dikk di ñatti kurél :
فَأَصۡحَٰبُ ٱلۡمَيۡمَنَةِ مَآ أَصۡحَٰبُ ٱلۡمَيۡمَنَةِ
Faashabu almaymanati ma ashabu almaymanati
waa ndeyjoor – ana ñan ñooy waa ndeyjoor ?
وَأَصۡحَٰبُ ٱلۡمَشۡـَٔمَةِ مَآ أَصۡحَٰبُ ٱلۡمَشۡـَٔمَةِ
Waashabu almashamati ma ashabu almashamati
Ak waa càmmoñ – ana ñan ñooy waa càmmoñ ?
وَٱلسَّـٰبِقُونَ ٱلسَّـٰبِقُونَ
Waalssabiqoona alssabiqoona
Ak ña jiitu woon ci ndigal te ñooy jiitu ba fàww
أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلۡمُقَرَّبُونَ
Olaika almuqarraboona
Ñooñee ñooy ña gëna jigeñ Yàlla
فِي جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِيمِ
Fee jannati alnnaAAeemi
ca biir Àjjanay xeewu ja,
ثُلَّةٞ مِّنَ ٱلۡأَوَّلِينَ
Thullatun mina alawwaleena
lim bu takku ca ña jiitu woon,
وَقَلِيلٞ مِّنَ ٱلۡأٓخِرِينَ
Waqaleelun mina alakhireena
ak lim bu néew ca ña mujjoon,
عَلَىٰ سُرُرٖ مَّوۡضُونَةٖ
AAala sururin mawdoonatin
ci kaw ay lal yu ñu sadd [wurus ak peme],
مُّتَّكِـِٔينَ عَلَيۡهَا مُتَقَٰبِلِينَ
Muttakieena AAalayha mutaqabileena
dañu cay soonu jàkkaarloo.
يَطُوفُ عَلَيۡهِمۡ وِلۡدَٰنٞ مُّخَلَّدُونَ
Yatoofu AAalayhim wildanun mukhalladoona
Ay xale yu dootu ñu màggat ñooleen di liggéeyal di leen wër,
بِأَكۡوَابٖ وَأَبَارِيقَ وَكَأۡسٖ مِّن مَّعِينٖ
Biakwabin waabareeqa wakasin min maAAeenin
ci ay kopp, ak baraada ak i kaas: ci aw ñoll
لَّا يُصَدَّعُونَ عَنۡهَا وَلَا يُنزِفُونَ
La yusaddaAAoona AAanha wala yunzifoona
te duñu miir dunu màndi ;
وَفَٰكِهَةٖ مِّمَّا يَتَخَيَّرُونَ
Wafakihatin mimma yatakhayyaroona
ak wépp xeetu fuytéef wu nu gëna xemmeem,
وَلَحۡمِ طَيۡرٖ مِّمَّا يَشۡتَهُونَ
Walahmi tayrin mimma yashtahoona
ak yàppu picc la nu ca gëna wunnéen.
وَحُورٌ عِينٞ
Wahoorun AAeenun
Ak ay jigéen (huur al iin), yu jekk ya lool ay gët,
كَأَمۡثَٰلِ ٱللُّؤۡلُوِٕ ٱلۡمَكۡنُونِ
Kaamthali allului almaknooni
yu taaru ba mel ni wurusu peme.
جَزَآءَۢ بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
Jazaan bima kanoo yaAAmaloona
ñu faye leen ko la ñu daan jëf.
لَا يَسۡمَعُونَ فِيهَا لَغۡوٗا وَلَا تَأۡثِيمًا
La yasmaAAoona feeha laghwan wala tatheeman
Duñu fa dégg mukk ay waxi neen walla wax ju sew ;
إِلَّا قِيلٗا سَلَٰمٗا سَلَٰمٗا
Illa qeelan salaman salaman
lu dul dañuy wax rekk naan : “Jàmm nga am aa jàmm rekk!”
وَأَصۡحَٰبُ ٱلۡيَمِينِ مَآ أَصۡحَٰبُ ٱلۡيَمِينِ
Waashabu alyameeni ma ashabu alyameeni
Ak waa ndeyjoor ; ana ñan ñoo di waa ndeyjoor ?
فِي سِدۡرٖ مَّخۡضُودٖ
Fee sidrin makhdoodin
[ñoom ñanga ca]: déem yu amul dég,
وَطَلۡحٖ مَّنضُودٖ
Watalhin mandoodin
ak ci garabi banaana yu meññet ma rangaloo,
وَظِلّٖ مَّمۡدُودٖ
Wathillin mamdoodin
ak ci biir keppaar yu nu yiif yaatu
وَمَآءٖ مَّسۡكُوبٖ
Wamain maskoobin
ak ci [wetu] ndox muy sottiku te tëa dakk,
وَفَٰكِهَةٖ كَثِيرَةٖ
Wafakihatin katheeratin
ak ay fuytéef yu bari sakkan
لَّا مَقۡطُوعَةٖ وَلَا مَمۡنُوعَةٖ
La maqtooAAatin wala mamnooAAatin
du rag mukk te it kenn du ko tere,
وَفُرُشٖ مَّرۡفُوعَةٍ
Wafurushin marfooAAatin
ak ay laltaay yu yékkatiku,
إِنَّآ أَنشَأۡنَٰهُنَّ إِنشَآءٗ
Inna anshanahunna inshaan
Man Yàlla maa leen sàkk ñu ñeseŋ ñoom (huur al iin),
فَجَعَلۡنَٰهُنَّ أَبۡكَارًا
FajaAAalnahunna abkaran
def Nanu leen ñu di ay xiig,
عُرُبًا أَتۡرَابٗا
AAuruban atraban
yu sopp lool seen jëkër, te maase ne rojj,
لِّأَصۡحَٰبِ ٱلۡيَمِينِ
Liashabi alyameeni
waa ndeyjoor leen moom,
ثُلَّةٞ مِّنَ ٱلۡأَوَّلِينَ
Thullatun mina alawwaleena
ñuy mbooloo ma nu tànn ca ña jëkkóon,
وَثُلَّةٞ مِّنَ ٱلۡأٓخِرِينَ
Wathullatun mina alakhireena
ak mbooloo ma nu tànn ci ñu mujj,
وَأَصۡحَٰبُ ٱلشِّمَالِ مَآ أَصۡحَٰبُ ٱلشِّمَالِ
Waashabu alshshimali ma ashabu alshshimali
Ak waa càmmoñ; ana ñan ñoo di waa càmmoñ ?
فِي سَمُومٖ وَحَمِيمٖ
Fee samoomin wahameemin
ña nga ca biir cóolóolul ndox may wañax,
وَظِلّٖ مِّن يَحۡمُومٖ
Wathillin min yahmoomin
ak ca ron kërug saxaar su ñuul kukk
لَّا بَارِدٖ وَلَا كَرِيمٍ
La baridin wala kareemin
seddul, neexul lewetul.
إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَبۡلَ ذَٰلِكَ مُتۡرَفِينَ
Innahum kanoo qabla thalika mutrafeena
Ñoom ba ñuy dund ca àddina da ñu daan fuukarewu.
وَكَانُواْ يُصِرُّونَ عَلَى ٱلۡحِنثِ ٱلۡعَظِيمِ
Wakanoo yusirroona AAala alhinthi alAAatheemi
Dañoo nuuran ci bàkkaar ba gëna màgg mu di bokkaale Yàlla
وَكَانُواْ يَقُولُونَ أَئِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابٗا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ
Wakanoo yaqooloona aitha mitna wakunna turaban waAAithaman ainna lamabAAoothoona
dañu daan wax naan : “ Moo ndax bu nu faatoo ba def suuf ak i yax, dees nanu dekkilaat ?
أَوَءَابَآؤُنَا ٱلۡأَوَّلُونَ
Awa abaona alawwaloona
nook sunuy baay ak i maam ?...”
قُلۡ إِنَّ ٱلۡأَوَّلِينَ وَٱلۡأٓخِرِينَ
Qul inna alawwaleena waalakhireena
Waxal ne : “Mbooleem ña jëkkoon ak ñu mujj ñi(s)
لَمَجۡمُوعُونَ إِلَىٰ مِيقَٰتِ يَوۡمٖ مَّعۡلُومٖ
LamajmooAAoona ila meeqati yawmin maAAloomin
dees na leen dajale ci féncóob bis bu ñu xam”.
ثُمَّ إِنَّكُمۡ أَيُّهَا ٱلضَّآلُّونَ ٱلۡمُكَذِّبُونَ
Thumma innakum ayyuha alddalloona almukaththiboona
Topp ginnaaw ba, yéen, ñi réeroon, te daan waddi (bis pénc ba),
لَأٓكِلُونَ مِن شَجَرٖ مِّن زَقُّومٖ
Laakiloona min shajarin min zaqqoomin
dangeen di lekk ci garabuk Zaquum.
فَمَالِـُٔونَ مِنۡهَا ٱلۡبُطُونَ
Famalioona minha albutoona
Ngeen di ca feesal seeni biir,
فَشَٰرِبُونَ عَلَيۡهِ مِنَ ٱلۡحَمِيمِ
Fashariboona AAalayhi mina alhameemi
ngeen di fa naan ndox muy wañax teg ko ca,
فَشَٰرِبُونَ شُرۡبَ ٱلۡهِيمِ
Fashariboona shurba alheemi
ngeen di ca dëtëm ni giléem gu mar.
هَٰذَا نُزُلُهُمۡ يَوۡمَ ٱلدِّينِ
Hatha nuzuluhum yawma alddeeni
Ñam woowule ñu leen di teeroo, bu bis Pénc baa.
نَحۡنُ خَلَقۡنَٰكُمۡ فَلَوۡلَا تُصَدِّقُونَ
Nahnu khalaqnakum falawla tusaddiqoona
Nun noo leen sàkk bind leen. Ana lan moo tax manuleen a gëm dekkiwaat ?
أَفَرَءَيۡتُم مَّا تُمۡنُونَ
Afaraaytum ma tumnoona
Xanaa gisuleen maniyyu mi ngeen sotti :
ءَأَنتُمۡ تَخۡلُقُونَهُۥٓ أَمۡ نَحۡنُ ٱلۡخَٰلِقُونَ
Aantum takhluqoonahu am nahnu alkhaliqoona
yéen a koy bind: walla Nun (Yàlla) noo koy sos ?
نَحۡنُ قَدَّرۡنَا بَيۡنَكُمُ ٱلۡمَوۡتَ وَمَا نَحۡنُ بِمَسۡبُوقِينَ
Nahnu qaddarna baynakumu almawta wama nahnu bimasbooqeena
Nun noo natt ag dee ci yéen dogal ko te kenn du ko man a fanq. Te it lottu nu
عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ أَمۡثَٰلَكُمۡ وَنُنشِئَكُمۡ فِي مَا لَا تَعۡلَمُونَ
AAala an nubaddila amthalakum wanunshiakum fee ma la taAAlamoona
te wuutal leen ñeneen rey leen yéen, dekkilaat leen fu ngeen xamul.
وَلَقَدۡ عَلِمۡتُمُ ٱلنَّشۡأَةَ ٱلۡأُولَىٰ فَلَوۡلَا تَذَكَّرُونَ
Walaqad AAalimtumu alnnashata aloola falawla tathakkaroona
Xam ngeen xéll ca bu jëkk na ka ngeen sosoo. Moo kon ndax dangeen dul fàttaliku ?
أَفَرَءَيۡتُم مَّا تَحۡرُثُونَ
Afaraaytum ma tahruthoona
Xanaa gisuleen li ngeen di ruuj ?
ءَأَنتُمۡ تَزۡرَعُونَهُۥٓ أَمۡ نَحۡنُ ٱلزَّـٰرِعُونَ
Aantum tazraAAoonahu am nahnu alzzariAAoona
Yéen yéen a koy bay ? walla Nun noo koy bay ?
لَوۡ نَشَآءُ لَجَعَلۡنَٰهُ حُطَٰمٗا فَظَلۡتُمۡ تَفَكَّهُونَ
Law nashao lajaAAalnahu hutaman fathaltum tafakkahoona
Sunu neexoon, Nu fóomal ko. Ngeen ne tócc di wél-wéli di [yuxu]:
إِنَّا لَمُغۡرَمُونَ
Inna lamughramoona
Te naan : “Danoo fees dell ak i bor !
بَلۡ نَحۡنُ مَحۡرُومُونَ
Bal nahnu mahroomoona
amu nuy alal am nu tono”.
أَفَرَءَيۡتُمُ ٱلۡمَآءَ ٱلَّذِي تَشۡرَبُونَ
Afaraaytumu almaa allathee tashraboona
Xanaa gisuleen ndox mi ngeen di naan ?
ءَأَنتُمۡ أَنزَلۡتُمُوهُ مِنَ ٱلۡمُزۡنِ أَمۡ نَحۡنُ ٱلۡمُنزِلُونَ
Aantum anzaltumoohu mina almuzni am nahnu almunziloona
Moo ndax yéen a koy wàccee ci niir yi ? walla Nun noo koy wàcce ?
لَوۡ نَشَآءُ جَعَلۡنَٰهُ أُجَاجٗا فَلَوۡلَا تَشۡكُرُونَ
Law nashao jaAAalnahu ojajan falawla tashkuroona
Sunu neexoon, Nu sëccël ko mu wex xàtt ak xorom. Moo xanaa dungeen sant ?
أَفَرَءَيۡتُمُ ٱلنَّارَ ٱلَّتِي تُورُونَ
Afaraaytumu alnnara allatee tooroona
Xanaa gisuleen Safara wi ngeen di taaloo ?
ءَأَنتُمۡ أَنشَأۡتُمۡ شَجَرَتَهَآ أَمۡ نَحۡنُ ٱلۡمُنشِـُٔونَ
Aantum anshatum shajarataha am nahnu almunshioona
Moo ndax yéen a sos garab gi walla Nun noo ko sos sàkk ko ?
نَحۡنُ جَعَلۡنَٰهَا تَذۡكِرَةٗ وَمَتَٰعٗا لِّلۡمُقۡوِينَ
Nahnu jaAAalnaha tathkiratan wamataAAan lilmuqweena
Def nanu ko mu di ag fàttali (ci safaraw ëllëg), di jumtukaay ci képp ku ko ittewoo.
فَسَبِّحۡ بِٱسۡمِ رَبِّكَ ٱلۡعَظِيمِ
Fasabbih biismi rabbika alAAatheemi
Na ngay sàbbaal sa Boroom, bu Màgg bi !
۞فَلَآ أُقۡسِمُ بِمَوَٰقِعِ ٱلنُّجُومِ
Fala oqsimu bimawaqiAAi alnnujoomi
Déet !... maa ngi giiñ ci wàccuwaayi biddiw yi.(n)
وَإِنَّهُۥ لَقَسَمٞ لَّوۡ تَعۡلَمُونَ عَظِيمٌ
Wainnahu laqasamun law taAAlamoona AAatheemun
Su ngeen xamoon lii, ngiiñ lu màgg la de.
إِنَّهُۥ لَقُرۡءَانٞ كَرِيمٞ
Innahu laquranun kareemun
Lii dey Alxuraan ju teddla,
فِي كِتَٰبٖ مَّكۡنُونٖ
Fee kitabin maknoonin
ci biir Téere bu ñu ñoŋal
لَّا يَمَسُّهُۥٓ إِلَّا ٱلۡمُطَهَّرُونَ
La yamassuhu illa almutahharoona
ñi laab rekk koy laal (ku laabul warukoo laal) ;
تَنزِيلٞ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ
Tanzeelun min rabbi alAAalameena
Mi ngi wàcci bawoo ca Yàlla Boroom àddina si.
أَفَبِهَٰذَا ٱلۡحَدِيثِ أَنتُم مُّدۡهِنُونَ
Afabihatha alhadeethi antum mudhinoona
Moo ndax ci waxtaan wii ngeen di weddi ?
وَتَجۡعَلُونَ رِزۡقَكُمۡ أَنَّكُمۡ تُكَذِّبُونَ
WatajAAaloona rizqakum annakum tukaththiboona
Ak li leen Yàlla defal lépp fayewuleen ko lu dul di weddi Alxuraan ?
فَلَوۡلَآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلۡحُلۡقُومَ
Falawla itha balaghati alhulqooma
Bu ruuh gi génnee ba des ci bóli gi (kuy sukuraat),
وَأَنتُمۡ حِينَئِذٖ تَنظُرُونَ
Waantum heenaithin tanthuroona
te fekk na yéen a nga koy xool,
وَنَحۡنُ أَقۡرَبُ إِلَيۡهِ مِنكُمۡ وَلَٰكِن لَّا تُبۡصِرُونَ
Wanahnu aqrabu ilayhi minkum walakin la tubsiroona
fekk na booba Nun Yàlla noo ko gëna jigeñ waaye du ngeen gis.
فَلَوۡلَآ إِن كُنتُمۡ غَيۡرَ مَدِينِينَ
Falawla in kuntum ghayra madeeneena
Bu ngeen, jortee ne ameeluleen Yàlla dara,
تَرۡجِعُونَهَآ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ
TarjiAAoonaha in kuntum sadiqeena
ana lan moo tax kon delloosiwuleen [ruuh ga], ndegam ñu dëggu ngeen ?
فَأَمَّآ إِن كَانَ مِنَ ٱلۡمُقَرَّبِينَ
Faamma in kana mina almuqarrabeena
Su fekkee ne koo ku dafa jige woon (Yàlla),
فَرَوۡحٞ وَرَيۡحَانٞ وَجَنَّتُ نَعِيمٖ
Farawhun warayhanun wajannatu naAAeemin
dana (am) noflaay, ak àjjanay xéewël.
وَأَمَّآ إِن كَانَ مِنۡ أَصۡحَٰبِ ٱلۡيَمِينِ
Waamma in kana min ashabi alyameeni
Su fekkee ne nag dafa bokk ci waa ndeyjoor,
فَسَلَٰمٞ لَّكَ مِنۡ أَصۡحَٰبِ ٱلۡيَمِينِ
Fasalamun laka min ashabi alyameeni
dees na ko [teeroo]: “Jàmm ju” bawoo ca waa ndeyjoor.
وَأَمَّآ إِن كَانَ مِنَ ٱلۡمُكَذِّبِينَ ٱلضَّآلِّينَ
Waamma in kana mina almukaththibeena alddalleena
Su fekkee ne nag dafa bokk ca ña daan weddi (dekkiwaat) tey ñu réer sànku,
فَنُزُلٞ مِّنۡ حَمِيمٖ
Fanuzulun min hameemin
des na ko teeroo ndox muy wañax,
وَتَصۡلِيَةُ جَحِيمٍ
Watasliyatu jaheemin
ak xoyomu ca biir Safara.
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ حَقُّ ٱلۡيَقِينِ
Inna hatha lahuwa haqqu alyaqeeni
Lii mooy dëgg tigi.
فَسَبِّحۡ بِٱسۡمِ رَبِّكَ ٱلۡعَظِيمِ
Fasabbih biismi rabbika alAAatheemi
Na ngay sàbaal sa turu Boroom, bu Màgg bi ! Saar 57 : Weñ gu ñuul 29 - Laaya